ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 2022

 ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 2022

Τιμήσαμε σήμερα τους σαράντα εκτελεσμένους της 31ης Μαΐου 1944 στο ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ .

Αντιπροσωπεία του ΣΙΜΕΑ συμμετείχε στην εκδήλωση μνήμης που οργάνωσε ο Δήμος Φαρσάλων και η Τοπική Κοινότητα Δασόλοφου .

Για τρίτη χρονιά φέτος ο Δήμος Φαρσάλων ανέθεσε στον συλλογό μας να εκφωνήσει το ιστορικό της ημέρας .Ο λόγος της προέδρου μας Αγγελικής Νικολάου απλός , τεκμηριωμένος και βαθιά συγκινητικός άγγιξε τις καρδιές όλων των παρευρισκομένων .

Σύντομο κείμενο διάβασε και ο πρώην Δήμαρχος Πορταριάς Βασίλης Κοντορίζος.

Εκ μέρους του Δήμου Φαρσάλων χαιρέτησε η Αντιδήμαρχος κ.Σοφία Χατζηπλή .

Το στεφάνι του ΣΙΜΕΑ κατέθεσε το μέλος του συλλόγου και εγγονός εκτελεσμένου, Σωτήρης Χαλκιάς

Η όλη διοργάνωση ήταν άψογα σχεδιασμένη από την κ.Βούλα Μπαλαμπάνη Προϊσταμένη Δ/νσης Προγραμματισμού και Ανάπτυξης Δ. Φαρσάλων και την συνεργάτιδα του Δημάρχου κ. Άννα Φλωρά

 

 

Το ιστορικό της ημέρας από την Πρόεδρο του ΣΙΜΕΑ Αγγελική Νικολάου 

 

 

 Κυρία Αντιδήμαρχε του Δήμου Φαρσάλων

Κύριε πρώην δήμαρχε του Δήμου Φαρσάλων,

Κύριε πρώην δήμαρχε της Πορταριάς,

Κύριε Πρόεδρε της τοπικής κοινότητας,

Αγαπητοί συγγενείς των εκτελεσμένων,

Αγαπητοί φίλοι,

31 Μαΐου 1944. Γερμανικά φορτηγά αυτοκίνητα φτάνουν στον σιδηροδρομικό σταθμό Ορμάν Μαγούλα. Τα φορτηγά σταματούν. Οι Γερμανοί κατακτητές και οι ντόπιοι δωσίλογοι συνεργάτες τους, οι ΕΑΣΑΔίτες, κατεβάζουν με τη βία, σπρώχνοντας με τις κάνες των όπλων, 40 Έλληνες πατριώτες, 39 άνδρες και 1 γυναίκα, που τους είχαν φυλακισμένους, τους περισσότερους στο κολαστήριο της Κίτρινης Αποθήκης στον Βόλο, και μερικούς ακόμη, από τη Λάρισα και τα χωριά του νομού. Μέλη του ΕΑΜ πολλοί, οι 26 από τα χωριά του Πηλίου: Λεχώνια, Πορταριά, Άγιο Βλάση, Άλλη Μεριά, Άνω Βόλο, Βόλο. Αφορμή μια μάχη του ΕΛΑΣ με τους Γερμανούς λίγες μέρες νωρίτερα, σε αυτόν εδώ τον σταθμό. Μία ίλη της θεσσαλικής ταξιαρχίας ιππικού με τον ανθυπίλαρχο Κοντούλη σταμάτησε το τρένο στο οποίο επέβαιναν Γερμανοί και, αφού πρώτα κατέβασαν τους Έλληνες επιβάτες, επιτέθηκαν στους κατακτητές. Στη μάχη που ακολούθησε οι Γερμανοί είχαν 4 νεκρούς. Με βάση την τακτική που εφάρμοζαν οι Ναζί, σε κάθε νεκρό Γερμανό στρατιώτη αντιστοιχούσαν 10 Έλληνες.

31 Μαΐου 1944. Ορμάν Μαγούλα. Οι κρεμάλες ετοιμάζονται. Από τους ΕΑΣΑΔίτες. Κρεμάλες από καλώδιο στα γύρω δέντρα και στα κάγκελα των παραθύρων του σταθμού. Τους παίρνουν και τους κρεμούν δυο δυο. Ο σιδηροδρομικός υπάλληλος, κλεισμένος μέσα στον σταθμό, παρακολουθεί το αποτρόπαιο θέαμα. 40 εκτελεσμένοι. Μικρή λεπτομέρεια: η γυναίκα ήταν έγκυος.

Την επόμενη μέρα οι κάτοικοι των γύρω χωριών κατεβάζουν τα άψυχα σώματα και τα θάβουν στον ομαδικό τάφο που είναι μπροστά μας.

31 Μαΐου 1944. Λίγους μήνες μετά η Ελλάδα θα ανασάνει τον αέρα της απελευθέρωσης. Ακόμη όμως έχει πολλά να υποφέρει. Πράγματι, την άνοιξη του 1944, έναν χρόνο πριν τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Γερμανοί Ναζί έβλεπαν την πλάστιγγα να γέρνει σιγά σιγά σε βάρος τους.

Οι Σοβιετικοί στο ανατολικό μέτωπο και οι Αγγλοαμερικανοί στο δυτικό είχαν αρχίσει να τους κυκλώνουν. Στον ελλαδικό χώρο οι αντιστασιακές οργανώσεις, σύμφωνα με τις οδηγίες του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής στο οποίο είχαν ενταχθεί, τους παρενοχλούσαν συνεχώς με σαμποτάζ και επιθέσεις. Ο ΕΛΑΣ, κυρίαρχος στη Θεσσαλία, ιδιαίτερα μετά τον αφοπλισμό της Ιταλικής Μεραρχίας Πινερόλο, κατάφερνε καίρια πλήγματα στους κατακτητές. Την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1944 οι Γερμανοί της Θεσσαλίας είχαν ως βοηθούς τους ντόπια, εξοπλισμένα τάγματα ασφαλείας, τα μέλη του «Εθνικού Αγροτικού Συνδέσμου Αντικομουνιστικής Δράσεως», τα διαβόητα ΕΑΣΑΔ, που επιδίδονταν σε ανομολόγητες πράξεις βίας, εξευτελισμού και ταπείνωσης αντιστασιακών και αμάχων. Τόσο στις πόλεις της Θεσσαλίας, με τις μαζικές εκτελέσεις και τα δεκάδες πτώματα στους δρόμους, την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1944, όσο και στον θεσσαλικό κάμπο, κυρίως στις μάχες που έγιναν για την προστασία της σοδειάς την ίδια εποχή, οι θεσσαλοί αγρότες και τμήματα του ΕΛΑΣ συγκρούονταν με τους κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους.

31 Μαΐου 1944. Ορμάν Μαγούλα. Ένας ακόμη κόκκινος κόμπος στη μακριά γραμμή του αίματος, ωστόσο ελάχιστα γνωστός στο ευρύ κοινό, ακόμη και στους κατοίκους γειτονικών περιοχών, ίσως επειδή οι εκτελεσμένοι δεν ήταν ντόπιοι, ίσως επειδή μόλις από το 1980, με επίσημη απόφαση του τότε Κοινοτικού Συμβουλίου, άρχισε να τιμάται η μαύρη επέτειος.

Αγαπητοί φίλοι,

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, στον Κάτω Δασόλοφο, στο Ορμάν Μαγούλα, για να τιμήσουμε τη μνήμη αυτών των 40 εκτελεσμένων από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής και τους δωσίλογους συνεργάτες τους.

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ γιατί έχουμε την πεποίθηση ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μη μένουν στη λήθη γεγονότα και στιγμές του παρελθόντος που διαμορφώνουν τη συλλογική μνήμη της κοινότητας και τη δημόσια ιστορία. Γεγονότα όπως η εκτέλεση αθώων, αμάχων, πατριωτών, γεγονότα τραυματικά, που έμεναν συνήθως βαθιά κρυμμένα στις διάσπαρτες ατομικές μνήμες αυτοπτών μαρτύρων, συγγενών και φίλων, πιστεύουμε ότι πρέπει να φωτίζονται και να αποτελούν αντικείμενο ιστορικής έρευνας και διδασκαλίας, κάποτε σε αντίθεση με τις επίσημες εκδοχές της Ιστορίας, ώστε να μας βοηθούν στη γνώση του παρελθόντος αλλά και στην πρόσληψη του παρόντος με ιστορική προοπτική.

Τιμούμε σήμερα τους ανθρώπους που θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας. Τιμούμε τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης. Τιμούμε τους νεκρούς του Ορμάν Μαγούλα.

Σας ευχαριστώ.

Επιμέλεια ανάρτησης Α.Κ.Α

 

Το στεφάνι του ΣΙΜΕΑ κατέθεσε ο Σωτήρης Χαλκιάς μέλος του συλλόγου και εγγονός εκτελεσμένου 

Στο προσκλητήριο νεκρών ο Σωτήρης Χαλκιάς και η κ Βούλα Μπαλαμπάνη

Αντιπροσωπεία συγγενών εκτελεσμένων  από την Πορταριά

 

Ο ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΣΤΗΝ ΒΙΑΝΝΟΥ

 

ΣΙΜΕΑ

1 ώρα  ·

Ο ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΣΤΗΝ ΒΙΑΝΝΟΥ

Η εκθεσή του για το έγκλημα των Γερμανών

 

 

 

 

 

 

Επιμέλεια κειμένου : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

«Καταστρέψετε την επαρχία Βιάννου , εκτελέσετε πάραυτα, χωρίς διαδικασία, τους άρρενες που είναι πάνω από 16 ετών και όλους όσοι συλλαμβάνονται στην ύπαιθρο ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας».

Αυτή ήταν η διαταγή του Γερμανού Διοικητή Κρήτης  Στρατηγού Μπρούνο Όσβαλντ Μπρόγιερ προς τις προς τις στρατιωτικές δυνάμεις που επέδραμαν στην περιοχή.Εκτελεστής της διαταγής ο Φρίντριχ-Βίλχελμ Μύλλερ.

 

Στην επαρχία Βιάννου στα νοτιοανατολικά του Νομού Ηρακλείου, δρούσε ισχυρή αντιστασιακή οργάνωση του ΕΑΜ, με μεγάλη συμμετοχή των κατοίκων .Την είχε οργανώσει ήδη από το 1941 ο Νίκος Μανουσάκης εξόριστος κομουνιστής στην Φολέγανδρο στην περίοδο της Βασιλομεταξικής δικτατορίας . Την ίδια εποχή ο ταγματάρχης Αλέξανδρος Ραπτόπουλος με καταγωγή από την περιοχή ίδρυσε την «Κρητική Εθνική Επαναστατική Επιτροπή Εθνικής Αντίστασης» Ο Ραφτόπουλος όμως δεν κρατούσε τους συνωμοτικούς κανόνες και γρήγορα πιάστηκε και εκτελέστηκε .

Η δυναμική παρουσία ανταρτών στα βουνά της Βιάννου ανάγκαζε τους Γερμανούς να διατηρούν στην περιοχή ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις.

Στις 8-9 Σεπτέμβρη 1943 οι αντάρτες επιτέθηκαν σε γερμανικό φυλάκιο στην Κάτω Σύμη. Στις 12 Σεπτεμβρίου μάχη γερμανικής μονάδας που έσπευσε στο χωριό, με ομάδα ανταρτών είχε αποτέλεσμα οι Γερμανοί να έχουν μεγάλες απώλειες σε νεκρούς, τραυματίες και 12 αιχμαλώτους.

Ασύλληπτης αγριότητας ήταν το αποτέλεσμα της Γερμανικής επιδρομής . Τετρακόσιες εξήντα μία 401 ψυχές πλήρωσαν με την ζωή τους. Αναμεσά τους πολλές γυναίκες και παιδιά .Έφτασαν στο σημείο να εκτελέσουν μετά από βασανιστήρια τα τρία αδελφάκια Βερβεράκη επειδή δεν μαρτυρούσαν που είχε κρυφτεί ο πατέρας τους .

14-15 16 Σεπτεμβρίου έκαιγαν και σκότωναν ,στις 17 επέτρεψαν τις γυναίκες να θάψουν τους νεκρούς τους . Στις 29 ξαναγύρισαν και ανατίναξαν με δυναμίτη σπίτια που είχαν απομείνει όρθια .

Το καλοκαίρι του 45 ο Καζαντζάκης επικεφαλής επιτροπής επισκέφτηκε την επαρχία και τα χωριά της και κατέγραψε μαρτυρίες για την Γερμανική θηριωδία . (1)

Ακολουθούν αποσπάσματα από την έκθεση 

 

«… 14/9, εορτήν της Ανυψώσεως του Τιμίου Σταυρού, επέπρωτο να συντελεσθή μία από τας φοβερωτέρας καταστροφάς που είδεν η Κρήτη καθ’ όλην την περίοδον της κατοχής• οι Γερμανοί εισέβαλον εις τα χωρία της Βιάννου, Αμιράς, Βαχός, Κεφαλοβρύσι, Κρεββατάς, Αγ. Βασίλειος, Πεύκος, Κάτω Σύμη, Γδόχια, Μύρτος, Μουρνιές, Ρίζα, Μάλλες κ.τλ. φονεύοντες μεμονωμένως μεν όσους συνήντων καθ’ οδόν -άνδρας, γυναίκας και παιδιά- εντός δε των χωρίων συγκεντρούντες τους άνδρας όλους και εκτελούντες αυτούς ομαδικώς».

«Εκ των εκτελεστών, εγκατασταθέντες δε εις μίαν αυλήν ολίγον απέχουσα από του τόπου της εκτελέσεως ήρχισαν να τρώγουν και να διασκεδάζουν, περιπαίζοντες και τας ολοφυρομένας γυναίκας και μιμούμενοι τας κραυγάς της απελπισίας των «Παναγιά μου, Παναγιά μου!» έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης.

«… Καθώς οι Γερμανοί εισήρχοντο εις τον Αμιράν, οι κάτοικοι, κατά σύστασιν του δημάρχου, τους υπεδέχθησαν εις την είσοδον του χωρίου κρατούντες οίνον, ρακήν και εδέσματα. Εκείνοι, έχοντες κυκλώσει εν τω μεταξύ όλην την περιοχήν, συνέλαβον τους άνδρας όλους -περί τους 100- τους οποίους άνευ διαδικασίας εξετέλεσαν μέχρις ενός, ολίγον κατωτέρω της δημοσίας οδού. Η κατά τμήματα εκτέλεσις αυτών διήρκεσεν από της 10ης πρωινής μέχρι της 4ης απογευματινής. Εν τω μεταξύ εφόνευον και όσους γέροντας και αναπήρους εύρισκον εντός των οικιών, μη δυναμένους να κινηθούν…

«…Η Επιτροπή δεν θα λησμονήση ποτέ το σπαρακτικόν θέαμα που αντίκρυσεν…• επί του τόπου της εκτελέσεως εύρε συγκεντρωμένας περί τας 300 γυναίκας μελανηφορούσας μετά των τέκνων των, θρηνούσας, κοπτομένας και μυρολογούσας».

«… επί μακρόν χρονικόν διάστημα αι γυναίκες μετέφερον χώμα εκ των πέριξ δια να συμπληρώσουν την ταφήν των οικείων των και την πρωίαν εύρισκον τήδε κακείσε διεσπαρασμένα τα μέλη αυτών από τους σκύλους, οι οποίοι κατά την νύκτα ανέσκαπτον τους προχείρους τάφους».

Όπως σημείωνε ο Καζαντζάκης, οι Γερμανοί προσπάθησαν να σκεπάσουν τα εγκλήματα και ζήτησαν από έναν αρχιμανδρίτη να βεβαιώσει ότι δεν έγιναν παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, εκείνος όμως απάντησε: «Τουφεκίστε με, αλλά ψεύτικη δήλωση δεν υπογράφω• γιατί είδα με τα μάτια μου γυναίκες ξεκοιλιασμένες».

 

Γράφει πολλά ακόμα ο Καζαντζάκης στην έκθεση η οποία δυστυχώς χάθηκε στα συρτάρια του μετακατοχικού κράτους.

Ευτυχώς όμως επειδή ο ίδιος είχε πικρή εμπειρία με τις Δημόσιες υπηρεσίες , όταν την συνέταξε έδωσε στον αδελφικό του φίλο και γνωστό λογοτέχνη Παντελή Πρεβελάκη, ένα αντίγραφο. Ο Πρεβελάκης είχε φυλάξει το χειρόγραφο και 38 χρόνια αργότερα το 1983, το παρέδωσε στον Δήμο Ηρακλείου.

.Ο Δήμος το εκτύπωσε σε βιβλίο. Ήταν μία μοναδική έκδοση λίγων αντίτυπων τα οποία δεν τα βρίσκει εύκολα κάποιος που θέλει να τα έχει στην βιβλιοθήκη του.

Σημειώσεις : 1) 461 ήταν τελικά τα θύματα στην περίοδο της κατοχής. Υπήρχαν και άλλοι 60 εκτελεσμένοι σε άλλες ημερομηνίες.

2) Ο Καζαντζάκης είχε διοριστεί το 1919 από τον Βενιζέλο, Γενικός Διευθυντής Υπουργείου Περιθάλψεως.

Πηγές:Αρχείο Πιτροπογιαννάκη,Αριστομένης Συγγελάκης,Νίκος Ψυλάκης, Ανδρέας Δεναζάκης, Άννα Μανουσάκη –Μεταξάκη, Μαρία Χλειουδάκη –Μαστρογιωργάκη , Αντώνης Σανουδάκης ,Αρχείο ΕΡΤ . Αφιερώματα ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ.

Αν σας άρεσε το αφιέρωμα ,δηλώστε ακόλουθοι της σελίδας για να ενημερώνεστε για κάθε νέα ανάρτηση καθώς και για την δραστηριότητα του συλλόγου.

 

ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 2021

 

ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 21    https://www.facebook.com/simea2016/posts/1471531269855442

Πραγματοποιήθηκε χθες 31 Μαΐου το ετήσιο μνημόσυνο για τους σαράντα εκτελεσμένους στον σιδηροδρομικό σταθμό  ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ  -Κάτω  Δασόλοφος Φαρσάλων . Στην εκδήλωση που διοργανώνει κάθε χρόνο ο Δήμος Φαρσάλων και η Τοπική Κοινότητα Δασόλοφου συμμετείχε  αντιπροσωπεία του ΣΙΜΕΑ . Φέτος όπως και πέρυσι, ο Δήμος μας έκανε την τιμή και ανέθεσε στον συλλογό μας να αναλάβει την εκφώνηση του ιστορικού της ημέρας .

Ο Χριστόφορος Σεμέργελης μέλος του ΣΙΜΕΑ, στην εκφώνηση του ιστορικού αναφέρθηκε στον καθήκον που έχουμε ως κοινωνία  να μην ξεχνάμε τα θύματα της Γερμανικής θηριωδίας και το ντόπιου δοσιλογισμού. Υπενθύμισε ότι από τους σαράντα εκτελεσμένους στο ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ συνολικά 26 θύματα ήταν από την περιοχή του Βόλου. Λεχώνια  Πορταριά Άγιο Βλάσιο Άνω Βόλος,   Ανάμεσά τους  η εικοσιεξάχρονη  έγκυος  Ελένη Μουρογιάννη από την Άλλη Μεριά   μέλος και αυτή του ΕΑΜ όπως οι υπόλοιποι . Υπενθύμισε ότι η δολοφονία των σαράντα αθώων θυμάτων έγινε σαν αντίποινα για τους νεκρούς που είχαν οι Γερμανοί και τα δοσιλογικά ΕΑΣΑΔ,  στην μάχη που έγινε λίγες μέρες πριν στον σιδηροδρομικό σταθμό με δυνάμεις του ΕΛΑΣ.

Δυστυχώς για τα σαράντα θύματα υπεύθυνοι δεν ήταν μόνο οι Γερμανοί, αλλά και Έλληνες ντόπιοι συνεργάτες τους που είχαν ανάμειξη στην σύλληψη αλλά και στην εκτέλεση .Ετοίμασαν τις κρεμάλες στις μουριές του σταθμού και  πέρασαν τις θηλιές στους κρεμασμένους .

 Στον θερμό χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Φαρσάλων  Μάκης Εσκίογλου διαβεβαίωσε με την σειρά του ότι ο Δήμος θα συνεχίσει το έργο των προκατόχων του και θα τιμά τους μάρτυρες της ελευθερίας .

Το στεφάνι του ΣΙΜΕΑ  κατέθεσε η  Κερασία Μαραϊδώνη μέλος του ΣΙΜΕΑ ανιψιά εκτελεσμένου και στο προσκλητήριο νεκρών το παρών,ο Σωτήρης Χαλκιάς εγγονός εκτελεσμένου, επίσης μέλος του συλλόγου .

Στεφάνια επίσης κατέθεσαν ο Δήμαρχος Φαρσάλων Μάκης Εσκίογλου , ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Χρήστος Βασιλόπουλος , ο πρώην Δήμαρχος Πορταριάς Βασίλης Κοντορίζος, ο εκπρόσωπος της Ισραηλιτικής κοινότητας Βόλου Χα'ί'μ Κοέν και ο Γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ Φαρσάλων Νάσος Νικόπουλος.

 

Το παρών έδωσαν επίσης ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Φαρσάλων κ. Κωνσταντίνος Δαμιανός, οι αντιδήμαρχοι Φαρσάλων κ.κ. Σταύρος Κουκουλιός και Δημήτρης Γούσιας, ο δημοτικός σύμβουλος κ. Κωνσταντίνος Μπαλατσός, συγγενείς των θυμάτων και ο κ. Γιώργος Σπανός πρώτος πρόεδρος της κοινότητας Δασόλοφου που καθιέρωσε το ετήσιο μνημόσυνο το 1980.

Να σημειωθεί ότι η εκδήλωση -μνημόσυνο έγινε με όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία από την πανδημία.

Η όλη διοργάνωση ήταν άψογα σχεδιασμένη από την κ.Βούλα Μπαλαμπάνη Προισταμένη Δ/νσης Προγραμματισμού και Ανάπτυξης Δ. Φαρσάλων

Η φωτογράφηση έγινε από την Γεωργία Μαρα'ι'δώνη 

 

Κατάθεση στεφάνου του ΣΙΜΕΑ από την Γεωργία Μαρα'ι'δώνη

 

Η ομιλία του Χριστόφορου Σεμέργελη εδώ 

Κύριε Δήμαρχε Φαρσάλων,

Κύριε Πρόεδρε της Τοπικής Κοινότητας Δασολόφου,

Αγαπητοί φίλοι και συγγενείς των εκτελεσθέντων πατριωτών,

 

Σήμερα, όλοι εμείς που στεκόμαστε μπροστά από το μνημείο, έχουμε την ευκαιρία να θυμηθούμε για μία ακόμη φορά το τρομερό έγκλημα της 30ής Μαΐου του 1944. Εκείνης της μαύρης Τετάρτης, που απαγχονίστηκαν σαράντα πατριώτες του ΕΑΜ από μέλη των ΕΑΣΑΔ, ως αντίποινα για την επίθεση του ΕΛΑΣ στον Σιδηροδρομικό Σταθμό του Ορμάν Μαγούλα και τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτών της Βέρμαχτ στη μάχη που ακολούθησε. 

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η ναζιστική Γερμανία, οι σύμμαχοί της στον Άξονα, αλλά και οι εγχώριοι συνεργάτες τους, διέπραξαν φρικαλεότητες σε μαζική κλίμακα. Έχουμε χρέος να σταθούμε στον ρόλο που διαδραμάτισαν οι τελευταίοι, οι οποίοι υπηρέτησαν με θέρμη τις δυνάμεις κατοχής και πρόσφεραν με τη θέλησή τους εσκεμμένη υπηρεσία στον εχθρό.

Με τις «ευλογίες» των προδοτικών κυβερνήσεων του  Τσολάκογλου, του Λογοθετόπουλου και του Ράλλη, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που συντάχθηκαν με τους Ναζί, αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941, ακολουθώντας εντελώς αντίθετη πορεία από τους πατριώτες που μετείχαν στην Αντίσταση.

Συνολικά, πάνω από 20.000 ένοπλοι υπηρετούσαν σε πολλά τάγματα σε όλη την επικράτεια. Ένας αριθμός τρομακτικός, ο οποίος όμως φανερώνει την έκταση του θλιβερού φαινομένου του δοσιλογισμού στα χρόνια της Κατοχής. 

Η συνεργασία με τις γερμανικές δυνάμεις, που διαδέχτηκε εκείνη με τους Ιταλούς φασίστες, είναι ένα φαινόμενο που στη Θεσσαλία, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα φυσικά, οι περισσότεροι θέλησαν να σβήσουν από τη μνήμη τους έπειτα από το τέλος του πολέμου.

Όπως κανείς δεν μιλάει για τα φριχτά βασανιστήρια που γίνονταν τότε, επίσης μία μέθοδος για να καμφθεί το ηθικό όσων ήθελαν να ανασάνουν ξανά ελεύθεροι…

Στο παρελθόν οι προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που βγήκαν ζωντανοί από το κολαστήριο του Βόλου, την περιβόητη Κίτρινη Αποθήκη, απ’ όπου ξεκίνησε και η πορεία θανάτου των 26 από τους 40 εκτελεσθέντες, με άφησαν άφωνο.

Τα προηγούμενα χρόνια, μέσα από την εφημερίδα, είχα την τύχη να μιλήσω με πρώην κρατούμενους, που έζησαν στο πετσί τους τις τερατώδεις συμπεριφορές των Γερμανών και των συνεργατών τους και εξιστορώντας τα παθήματά τους με άφηναν άφωνο για το πόσο διαβολικός μπορεί να γίνει κάποιος, στην προσπάθειά του να βλάψει τον άλλο…  

Συχνά αναρωτιέμαι για το «ποιόν» εκείνων των ανθρώπων, που εξελίχθηκαν σε όργανα εκδίκησης των Γερμανών… Ήταν μόνο πολιτικά τα κίνητρά τους; Επρόκειτο για εγκληματίες και άτομα του υποκόσμου, που ξεσπούσαν τα σκοτεινά τους ένστικτα, μέσω των πράξεων βίας; Ή ήταν άνθρωποι της διπλανής πόρτας, οι οποίοι υπέκυψαν στην πίεση του τυραννικού καθεστώτος και άρχισαν να σκορπούν αδιακρίτως τον θάνατο μεταξύ ομοεθνών τους, μόνο και μόνο για να επιβιώσουν οι ίδιοι;

Για το ατομικό κίνητρο του καθενός, που εντάχτηκε στα Τάγματα Ασφαλείας ή στο ΕΑΣΑΔ, σίγουρα μπορούν να ειπωθούν πολλά, έπειτα από τόσες δεκαετίες. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι συνεργάτες των Γερμανών στιγμάτισαν την περίοδο της Κατοχής, όπως γενικότερα δεν πρέπει να ξεχνάμε τα εγκλήματα των χιτλερικών το διάστημα 1941-1944.

Οι χιλιάδες νεκροί εκείνης της περιόδου και οι ανυπολόγιστες καταστροφές στη χώρα μας, πρέπει να συνεχίσουν να βρίσκονται στο επίκεντρο της συλλογικής μνήμης και να μην επιτρέψουμε στους αναθεωρητές της Ιστορίας να μας επιβάλλουν το δικό τους αφήγημα, που μεταθέτει τις ευθύνες των Γερμανών στους Έλληνες, οι οποίοι τότε δεν υποτάχτηκαν στη μοίρα τους και έπραξαν το αυτονόητο για την πατρίδα. Και ούτε φυσικά, να παραβλέπουμε τη συμβολή των ανταρτών του ΕΛΑΣ στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης, τον συντονισμό των οποίων είχε αναλάβει από το ’43 το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Όπως και ότι σε κάθε μεγάλη μονάδα του ΕΛΑΣ, υπήρχαν Άγγλοι και Αμερικανοί σύνδεσμοι.

Δεν πρέπει να αφήσουμε τη σκόνη του χρόνου να σβήσει την ανάμνηση της αποτρόπαιης δολοφονίας τόσων δεκάδων πατριωτών.  Οι διώξεις που υπέστησαν τότε οι Θεσσαλοί από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους ήταν πρωτοφανείς και η θεσσαλική γη ποτίστηκε με το αίμα αθώων.

Μονάχα ανατριχίλα προκαλεί η σκέψη πως ανάμεσα στους 40 απαγχονισμένους ήταν και μια κυοφορούσα γυναίκα. Η Ελένη Μουρογιάννη, λίγο πριν φέρει στον κόσμο το παιδί που κουβαλούσε επί μήνες στην κοιλιά της, ξεψύχησε από τη θηλιά που πέρασε η ίδια στον λαιμό της, αρνούμενη να την αγγίξουν τα χέρια των ΕΑΣΑΔ-ιτών. Η ανθρώπινη κακία, δυστυχώς, δεν έχει όρια. Ο άνθρωπος είναι ικανός να κάνει τρομερό κακό σε άλλον άνθρωπο. Συλλογίζομαι πως σ’ αυτό εδώ το μέρος, πριν από 77 χρόνια, υπήρξαν Έλληνες που δεν έδειξαν οίκτο σε μια έγκυο, μόλις 26 ετών, η οποία δεν πρόλαβε να χαρεί τίποτα. Όχι μόνο τα νιάτα της, αλλά ούτε καν αξιώθηκε να ακούσει το πρώτο κλάμα του παιδιού της. Και οι μαρτυρίες που διασώθηκαν από τους κατοίκους των τα γύρω χωριών, οι οποίοι την επόμενη ημέρα ανέλαβαν το θλιβερό έργο της αποκαθήλωσης και της ταφής των θυμάτων του Ορμάν Μαγούλα, δείχνουν το μέγεθος της απάνθρωπης εκτέλεσης.

Ελάχιστους μήνες πριν οι μισητές σημαίες με τη σβάστικα υποσταλούν μία για πάντα από την Ελλάδα, ο γερμανικός στρατός συνεπικουρούμενος από τα μέλη του ΕΑΣΑΔ, εφάρμοσε σκληρά αντίποινα στον άμαχο πληθυσμό της Θεσσαλίας. Οι τύραννοι επιδίωξαν με πράξεις ωμής βίας και τρομοκρατίας να σπάσουν τους δεσμούς αλληλεγγύης μεταξύ των κατοίκων και των ανταρτών του ΕΛΑΣ που πολεμούσαν γενναία τον εχθρό, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η μάχη της σοδειάς, για να αποτραπεί η αρπαγή του σιταριού και το νέο πλιάτσικο του κάμπου.  

Πολλά μπορούμε να θυμηθούμε από τα εγκλήματα που έγιναν στην την άνοιξη του 1944, αλλά σήμερα είμαστε εδώ για να τιμήσουμε όσους μαρτύρησαν από τον Βόλο και τη Λάρισα. Παρότι οι μέρες της Ναζιστικής Γερμανίας ήταν πια μετρημένες, οι κατακτητές με τους συνεργάτες τους συνέχισαν να σπέρνουν τον τρόμο στον πληθυσμό της Θεσσαλίας. Τι κι εάν ο πόλεμος είχε πια κριθεί και οι Γερμανοί είχαν αρχίσει να βρίσκονται σε αδιέξοδο, ενώ ο κλοιός από την προέλαση των Σοβιετικών και Συμμαχικών δυνάμεων έσφιγγε συνεχώς;

Ακόμη και τότε που το μέτωπο κατέρρεε και όλα έδειχναν ότι τίποτα δεν μπορούσε να ανακόψει την γερμανική ήττα, - μην ξεχνάμε ότι στις 6 Ιουνίου ’44 έγινε η απόβαση στη Νορμανδία - δεν περνούσε ούτε μία μέρα που οι Γερμανοί, με τη βοήθεια των ντόπιων συνεργατών τους, έκαναν επιδρομές στα χωριά, βασάνιζαν αλύπητα και σκότωναν όσους αντιστέκονταν, μην αφήνοντας τίποτα όρθιο.  

Δεν έχει τελειωμό το προσκλητήριο τόσων νεκρών…

Για όλες αυτές τις ζωές που τόσο άδικα χάθηκαν, το χρέος μας είναι να μην ξεχάσουμε ποτέ όλα αυτά που διαδραματίστηκαν εκείνη την αποφράδα ημέρα. Οι γερμανικές θηριωδίες, όπως και τα εγκλήματα των συνεργατών τους, παραμένουν ένα καρφί στις καρδιές όλων μας, παρότι αρκετοί απ’ όσους πέρασαν τις θηλιές στο Ορμάν Μαγούλα, σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν στη μάχη που έγινε στο Δεμερλί την 1^η Σεπτεμβρίου του ’44, πολεμώντας στο πλευρό των κατακτητών κι έτσι ταυτοποιήθηκαν αργότερα από τους ερευνητές.

Κοιτάζοντας το μνημείο αυτό που αποτίει φόρο τιμής στους νεκρούς και είναι τρανή απόδειξη του εγκλήματος που διαπράχθηκε στο Ορμάν Μαγούλα, νιώθω πως διώχνω μακριά τη ζοφερή σιωπή που καλύπτει την ιστορία των 40 στελεχών του ΕΑΜ, οι οποίοι θυσιάστηκαν για μία ελεύθερη και δημοκρατική πατρίδα.

Οφείλουμε να μην λησμονούμε την κτηνώδη αδικία που έλαβε χώρα στις 30 του Μάη του ’44 και τη θυσία τόσων ηρώων, που πλήρωσαν ακριβά την αγάπη τους για την Ελλάδα.

Συγχαρητήρια στον δήμαρχο Φαρσάλων κ. Ιορδάνη Εσκίογλου και στον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Δασολόφου κ. Χρήστο Βασιλόπουλο, οι οποίοι συνεχίζουν το έργο των προκατόχων τους σ’ αυτή την εκδήλωση μνήμης.

Τιμή και δόξα στους 40 μάρτυρες του Ορμάν Μαγούλα.

  Σας ευχαριστώ

Ο Δήμαρχος Φαρσάλων στον χαιρετισμό του
 

Ο Χριστόφορος Σεμέργελης στο ιστορικό της ημέρας

ΔΡΑΚΕΙΑ

18-12-2020

Φέτος δεν μπορούμε να τιμήσουμε τα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας στην Δράκεια .

Θα επαναλάβουμε όμως αυτό που είπε πέρυσι ο Παπα Κώστας .

Κράτα Σταύρο μέχρι του χρόνου να τιμήσουμε όλοι μαζί τους νεκρούς μας. 17-12-2020

 

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

 

Εικόνα βαριά και ανεξίτηλη

Κείμενο ( με την καρδιά γραμμένο ) :Απόστολος Κ. Αποστολάκης

https://simea2016.blogspot.com/2020/05/blog-post_61.html

ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ

 

Ο ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
Το Έγκλημα των Γιαννιτσών.

 

 

 

Κείμενο: Απόστολος Κ.Αποστολάκης

Πυκνός από γεγονότα ο Σεπτέμβριος του 1944 με καθημερινές αποτρόπαιες εγκληματικές πράξεις.

 Σαν λαβωμένα θεριά οι Γερμανοί και οι ντόπιοι συνεργάτες τους προετοίμαζαν την αποχώρησή τους αλλά παράλληλα συνέχιζαν τις απάνθρωπες σφαγές.
Η Περίπτωση των Γιαννιτσών ξεχωρίζει για την μεθοδολογία της σφαγής.
Στις 14 Σεπτεμβρίου 1944, ο Πούλος και οι άντρες του περικύκλωσαν τα Γιαννιτσά.
Μαζί τους πρωταγωνίστησαν στην σφαγή ακόμα μία φορά οι Σουμπερίτες, αλλά και Τουρκόφωνοι Πόντιοι. ( Για τον Γερμανό δήμιο Σούμπερτ έχουμε γράψει )
Ακολούθησε μεγάλη σφαγή, όπου πάνω από 120 άτομα βρήκαν τραγικό θάνατο. Δικαιολογία Αναμεσά τους και ο δήμαρχος Γιαννιτσών Θωμάς Μαγκριώτης.
Η δικαιολογία ήταν ο θάνατος ενός Γερμανού στρατιώτη στα περίχωρα της πόλης και η αυτομόληση του Δεκανέα ΟΤΜΑΡ ΝΤΟΡΝ ο οποίος κατατάχτηκε στον ΕΛΑΣ
Αφού λεηλάτησαν σπίτια και κακοποίησαν γυναίκες, συνέλαβαν όσους άνδρες δεν μπόρεσαν να διαφύγουν και οδήγησαν αρκετούς από αυτούς έξω από το σχολείο όπου τους υποχρέωσαν να σκάψουν μεγάλο λάκκο . Τον τάφο τους . Στο σκάψιμο του λάκκου υποχρέωσαν να συμμετέχουν και παιδιά. Στο προαύλιο του σχολείου συγκέντρωσαν τους άντρες αλλά και τους νέους που ήταν για εκτέλεση .. Οι άνδρες του Σούμπερτ και του Συνταγματάρχη Πούλου σχημάτισαν διάδρομο και παρατάχθηκαν σε σχηματισμό ο οποίος κατέληγε στον γειτονικό φρεσκοανοιγμένο τάφο. ΗΤΑΝ ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ.
Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν εκεί με χτυπήματα από χοντρά ξύλα και σίδερα. Εκεί τους εκτελούσαν με πυροβολισμό μέσα στο λάκκο. Κάποιοι πέθαναν από τα χώματα που τους σκέπασαν

Ο Ελβετός παρατηρητής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Εμίλ Βένγκερ, που επισκέφτηκε τα Γιαννιτσά τις επόμενες ημέρες μετά το φοβερό έγκλημα , ανέφερε στην έκθεση που συνέταξε: 

« Εξετελέσθησαν κατά τρόπον φοβερόν. Αφού στους χτύπησαν δια σιδηροσωλήνος , φέροντος κυρτωμένον το εν άκρον, με αποτέλεσμα να πεταχθούν έξω τα μυαλά των, να θραυσθούν τα μέλη των, τα νεφρά ή τα πλευράν των, τοις έδιδον το χαριστικόν κτύπημα αποτελειώνοντες αυτούς δια βολής περιστρόφου. Το πρόσχημα καταπολεμήσεως των κομμουνιστών δεν αρκεί ίνα ιδιοποιηθή τις το δικαίωμα να επιτεθή ούτω κατά των πολιτών οίτινες ουδέν δύνανται να πράξουν και ιδίως αι γυναίκες και τα παιδιά», σημείωνε,
Ο παρατηρητής κατέγραψε το ολοκαύτωμα και τις λεηλασίες σε σπίτια και καταστήματα («οι άνδρες του Πούλου εφόρτωσαν τα κλαπέντα λάφυρα επί όσων οχημάτων ηδύνανται να εξεύρουν»). 

 
Ο Γεώργιος Πούλος ήταν αντισυνταγματάρχης μηχανικού και καταγόταν από τον Πλάτανο Ναυπακτίας. Ήταν ένας από τους Βενιζελικούς αξιωματικούς που αποτάχθηκαν μετά το αποτυχημένο κίνημα του 1935.
Στην αρχή της Κατοχής ο Πούλος ίδρυσε πολιτικό κόμμα με έδρα τη Θεσσαλονίκη με την ονομασία «Εθνικό και Σοσιαλιστικό κόμμα της Ελλάδας». αλλά τοπικές αρχές κατοχής αντέδρασαν και η οργάνωση διαλύθηκε. Οι Γερμανοί αρκούνταν σε ένα φιλοναζιστκό κόμμα, τα 3 Ε
Στη συνέχεια ο Πούλος δημιούργησε το Εθνικό εθελοντικό σώμα σε συνεργασία με την Γερμανική στρατιωτική διοίκηση Θεσσαλονίκης-Αιγαίου στις 22 Μαΐου του 1943.
Το «Τάγμα Πούλου», όπως ονομάστηκε, είχε δύναμη 300 ανδρών στην πλειοψηφία τους Πόντιοι Τουρκόφωνοι οι οποίοι δυστυχώς δεν έπαιξαν πατριωτικό ρόλο στην διάρκεια της κατοχής. Αργότερα ενισχύθηκε από Κρητικούς που ακολούθησαν τον Γερμανό υπαξιωματικό Σούμπερτ στη Μακεδονία. Ο Σούμπερτ είχε εκδιωχτεί από τον ίδιο τον Γερμανό διοικητή Κρήτης για την απάνθρωπη αλλά και καιροσκοπική συμπεριφορά του.
Οι «ΠΟΥΛΙΚΟΙ» όπως ονομάζονταν είχαν γερμανικές στολές και γερμανικό οπλισμό. Ο ίδιος ο Πούλος φορούσε ελληνική στρατιωτική στολή όπως έκαναν και οι ομοϊδεάτες του που υπηρετούσαν στην Αθήνα ,στην Πελοπόννησο και Εύβοια.
Η δράση της ομάδας του Πούλου εκδηλώθηκε κυρίως στη Θεσσαλονίκη και σε περιοχές της κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας.με έδρα την Κρύα Βρύση

Τον Νοέμβριο του 1944 ο Πούλος και οι άντρες τους ακολούθησαν συντεταγμένοι την κυβέρνηση Τσιρονίκου στην Βιένη . Πολέμησαν για λογαριασμό της ναζιστικής Γερμανίας μέχρι το τέλος του πολέμου κυρίως στην περιοχή της Κροατίας και Σλοβενίας . Τελικά ο Πούλος δεν κατάφερε να αποφύγει τη σύλληψη. Τον συνέλαβαν οι Αμερικανοί στο Κίτσμπιχελ της Αυστρίας στις 19-5-1945 και κρατήθηκε σε στρατιωτικές φυλακές, έξω από τη Στουτγάρδη μέχρι να παραδοθεί στην Ελλάδα .
Στις 22 Μαΐου 1947 άρχισε στο Διαρκές Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη του Πούλου και των συνεργατών του. Κατηγορούμενοι ήταν ο Γ. Πούλος, η Μ.Πούλου, ο Αν. Καναβάτζογλου, ο Αρ. Ζαρταλούδης, ο Ν. Πανταζής, ο Θ. Λαζαρίδης, ο Π. Θεοδωρίδης, ο Διογ. Καρακάσογλου, ο Ηλίας Συκαμιώτης και άλλοι, συνολικά 26
Άλλοι διακόσιοι Πουλικοί που συνελήφθηκαν από τους Αμερικάνους στην Αυστρία παραδόθηκαν το καλοκαίρι του 45 στο λιμάνι της Πάτρας. Αφέθηκαν ελεύθεροι και εντάχτηκαν σε παρακρατικές οργανώσεις Είχε ήδη αρχίσει η περίοδος της λευκής τρομοκρατίας
Ο Πούλος εκτελέστηκε στις 11 Ιουνίου 1949 στο Γουδί. Ήταν ένας από τους λίγους που πλήρωσε.

 

Το τάγμα του Πούλου σε παρέλαση 25 Μαρτίου 1944

Μαζί τους και ιερωμένος προκειμένου να δίνει την ευλογία του για το θεάρεστο έργο τους

Ο Σούμπερτ καθιστός με Κρητικούς, και Γερμανούς