Γυναίκες της Μαγνησίας στο Εργατικό Κίνημα: η προσφορά τους στην Αντίσταση.

 

 

 Όρθια αριστερά η ανήλικη εργάτρια Ανδρονίκη Συκιώτη-Μουζά 

 

 

 

Αφιέρωμα στην Εργατική Πρωτομαγιά

 

Γυναίκες της Μαγνησίας στο Εργατικό Κίνημα: η προσφορά τους στην Αντίσταση

στη μνήμη της γιαγιάς μου Ανδρονίκης Συκιώτη-Μουζά,

 μιας από τις εκατοντάδες ανήλικες εργάτριες του καπνεργοστασίου Ματσάγγου

 

Κείμενο: Αγγελική Νικολάου

 

Στον Βόλο ιδρύθηκε το πρώτο Εργατικό Κέντρο της χώρας, στις 30 Νοεμβρίου 1908, μια πολυσυλλεκτική οργάνωση που προσέλκυσε εργάτες, τεχνίτες, επαγγελματίες αλλά και διανοούμενους, πεδίο συζήτησης και εφαλτήριο διάδοσης ριζοσπαστικών και σοσιαλιστικών ιδεών, κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Οι διωγμοί που υπέστη στη συνέχεια το εργατικό κίνημα του Βόλου, μαζί με το Παρθεναγωγείο και τους πρωτεργάτες του (Δημήτρη Σαράτση, Αλέξανδρο Δελμούζο), είχαν ως συνέπεια τη διάλυση του Εργατικού Κέντρου και την παύση της έκδοσης του «Εργάτη», επιφέροντας και τη ματαίωση του στόχου για τη δημιουργία ισχυρού εργατικού κόμματος.

Οι αρχές του 20ού αιώνα είναι εποχή ιδιαίτερα σκληρή για τον εργατικό πληθυσμό της πόλης: εργασία 12 με 14 ώρες στα εργοστάσια, κακοπληρωμένη εργασία γυναικών, ανήλικα αγόρια και κορίτσια με πενιχρά μεροκάματα σε δύσκολες και επικίνδυνες για την υγεία τους συνθήκες. Σε αυτούς τους «φτωχούς των πόλεων» θα προστεθούν οι στρατιές των προσφύγων που θα φτάσουν στο λιμάνι του Βόλου μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι πρόσφυγες, άνθρωποι σε ανάγκη οι περισσότεροι, θα αποτελέσουν το φθηνό εργατικό δυναμικό των μεγάλων βιομηχανικών κλάδων του Βόλου (σιδηροβιομηχανία, υφαντουργία, καπνοβιομηχανία, βιομηχανία τροφίμων), συμβάλλοντας στη μεγάλη ανάπτυξη αυτών των επιχειρήσεων.

 

 

Πρώτες οι προσφυγοπούλες, νεαρά κορίτσια οι περισσότερες, θα εργαστούν μαζικά στις βιομηχανίες της πόλης, σπάζοντας την παράδοση που ήθελε τη γυναίκα να ασχολείται μόνο με τα του οίκου ή να εργάζεται ως δασκάλα ή μοδίστρα. Η χρήση γυναικών εργατριών συνέβαλε στην επιθυμητή μείωση του κόστους παραγωγής, επειδή το ημερομίσθιό τους ήταν φθηνό. Ωστόσο, η εργασία των γυναικών εποπτευόταν πάντα από μια αξιόπιστη δύναμη ειδικευμένων ανδρών εργατών.

Ο δημοσιογράφος Άθως Τριγκώνης, σε άρθρο του στον “Ταχυδρόμο” του Δεκέμβρη 1930, περιγράφει με μελανά χρώματα τα “εργαζόμενα κορίτσια”: “Τα περισσότερα από τα εργαζόμενα κορίτσια ανήκουν στην εργατική τάξη και κάνουν χειρωνακτική δουλειά. [...] Στο Βόλο είναι πολλά εργοστάσια που χρησιμοποιούν όλο κορίτσια. Γεννηθήκανε από γονείς εργάτες, μέσα συχνά στη φτώχεια, στη στέρηση και την κακομοιριά. [,,,] Από μικρά 10 ή 12 ετών μπαίνουν σε ένα εργοστάσιο ή σε κάποιο άλλο κατάστημα, κι αρχίζουν τη δουλειά, την πραγματικά κουραστική δουλειά, που δεν αποδίδει παρά δέκα ή είκοσι δραχμές μονάχα την ημέρα. […] Ναι, λοιπόν πηγαίνετε να δείτε αυτά τα κορίτσια, αυτά που σχολνάνε απ’ τα εργοστάσια, τις καπναποθήκες, τα μαγαζιά. Σα μέλισσες που σκορπάνε από την κυψέλη τους, ξεχύνονται στους δρόμους βουίζοντας όπως αυτές, ωχρές οι περισσότερες, κακοντυμένες, πηγαίνουν βιαστικά για τα σπίτια των, δυο δυο, τρεις τρεις μαζί”.

Είναι μέσα στον χώρο της δουλειάς που οι γυναίκες, από το 1910 και μετά, θα έρθουν σε επαφή με τις προοδευτικές ιδέες, το εργατικό κίνημα, τις σοσιαλιστικές θεωρίες, συνήθως μαζί με τους άνδρες συναδέλφους τους, ανάμεσα στους οποίους πολλές φορές είναι τα αδέρφια τους ή οι μελλοντικοί τους σύντροφοι. Ελάχιστες αλλά εντυπωσιακές είναι κάποιες κινήσεις αμιγώς γυναικείου συνδικαλισμού, κυρίως στην κλωστοϋφαντουργία. Το 1918 ιδρύεται το «Σωματείον υφαντριών και νηματεργατριών Βόλου», με επικεφαλής την εργάτρια Αλεξάνδρα Αμαράθη, η οποία θα απολυθεί μαζί με άλλες 30 εργάτριες, έχοντας συναντήσει εμπόδια ακόμα και από το τοπικό εργατικό κίνημα. Το 1922 ιδρύεται νέο σωματείο στον ίδιο κλάδο, με διοίκηση από τις εργάτριες Ασημώ Κλώνου, Χαρίκλεια Τσάντου, Ελένη Κόκαλη, Ελένη Κουφιδάκη, Κατίνα Οικονόμου κ.ά., χωρίς όμως επιτυχία. Μετά τις μεγάλες απεργίες του 1936 ο γυναικείος συνδικαλισμός γίνεται πιο μαχητικός, με εντυπωσιακή συμμετοχή και κύριο αίτημα την εξίσωση των αμοιβών ανδρών και γυναικών.

Αυτή η ώσμωση θα ενταθεί τη δύσκολη περίοδο της ιταλικής και γερμανικής κατοχής, με τη μεγάλη συμμετοχή των εργατριών στο συνδικαλιστικό κίνημα και την προσφορά τους στον αγώνα, τόσο για την απαλλαγή από τους κατακτητές όσο και για τη μεταβολή των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που τις κρατούσαν στο περιθώριο, έξω από τη σφαίρα των αποφάσεων. Μέσα από τον αγώνα τους για εθνική απελευθέρωση, οι γυναίκες εργάτριες και υπάλληλοι προώθησαν συγχρόνως το αίτημά τους για κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, κάνοντας την εμφάνισή τους στον δημόσιο χώρο ως υπολογίσιμα και σημαντικά πολιτικά και κοινωνικά υποκείμενα.

Η ΕΑΜική Αντίσταση, το πιο μαζικό αντιστασιακό κίνημα στη χώρα και ένα από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, με τη μεγάλη συμμετοχή και προσφορά των γυναικών, προκάλεσε σημαντικές ρήξεις σε γερά ριζωμένες αντιλήψεις της εποχής σε σχέση με τη θρησκεία, την τιμή και την ιδιοκτησία, δίνοντάς τους μάλιστα για πρώτη φορά το δικαίωμα της ψήφου (1944). Στις οργανώσεις του ΕΑΜ συμμετείχαν πλήθος από κορίτσια και γυναίκες εργάτριες στα μεγάλα εργοστάσια του Βόλου.

Πρωτεργάτριες κατά την Κατοχή αναδεικνύονται οι καπνεργάτριες του Ματσάγγου. Ο κλάδος των καπνεργατών, ιδιαίτερα δραστήριος και αγωνιστικός σε όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, με συμμετοχή στις μεγάλες κινητοποιήσεις, απεργίες, συλλαλητήρια (1911, 1921, 1936), παρέμεινε καλά οργανωμένος στην Κατοχή και με πλούσιο γυναικείο δυναμικό, δεδομένου ότι ο αριθμός των εργατριών στο καπνεργοστάσιο ξεπερνούσε κατά πολύ τις άλλες βιομηχανικές μονάδες της πόλης: 1300 περίπου εργάτριες σε σύνολο 2000 εργατών. Με ημερομίσθια που έφταναν μόλις στο 30-50% των ανδρικών, οι γυναίκες εργάζονταν στα «χαρμάνια», στο πακετάρισμα, στο κυτιοποιείο, στη συσκευασία και στη δεματοποίηση, αλλά και στις σιγαρομηχανές μαζί με τους άνδρες. Οι εργάτριες του Ματσάγγου, με τη μαζικότητα της παρουσίας τους στο κέντρο της πόλης, έκαναν ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία τους στον δημόσιο χώρο, κυρίως με τις δυναμικές τους διαδηλώσεις.

Στέλεχος των «Ματσαγγούδων» η Έφη Κοτσαρίνη-Παπά, γραμματέας στο τμήμα των χαρμανιών, έφερε σε επαφή με το Εργατικό ΕΑΜ και την ΕΠΟΝ πολλές συναδέλφισσές της. Με την ίδρυση του Εργατικού ΕΑΜ και των συνεταιρισμών των σωματείων οι εργαζόμενοι βρήκαν τρόπους να προσφέρουν στην Αντίσταση και παράλληλα να εξοικονομήσουν στοιχειώδη μέσα για την επιβίωσή τους. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Έφης Κοτσαρίνη, όπως και από τις μαρτυρίες του προϊσταμένου της υπηρεσίας προσωπικού Ρήγα Πατσιαντά και του υπαλλήλου και μέλους της εργοστασιακής επιτροπής Δημήτρη Γεννηματά, οι εργαζόμενες στου Ματσάγγου πήραν μέρος σε όλα τα διαβήματα, τις διαμαρτυρίες και τα συλλαλητήρια της Κατοχής, όπως ήταν το ογκώδες συλλαλητήριο κατά της πολιτικής επιστράτευσης, τον Μάρτη του 1943, και η συγκέντρωση την εποχή της συνθηκολόγησης της Ιταλίας, στο προαύλιο της Ευαγγελίστριας. Μία από τις κύριες διεκδικήσεις τους επίσης ήταν η καταβολή μέρους των αποδοχών σε τρόφιμα και τσιγάρα (ανταλλακτικό μέσο της εποχής), ενώ συμμετείχαν στη διακίνηση του παράνομου Τύπου και μετέφεραν μηνύματα, προκηρύξεις και προπαγανδιστικό υλικό με κίνδυνο της ζωής τους.

Επαφή με τις «Ματσαγγούδες», μέσω του Δημήτρη Γεννηματά, είχε και η δασκάλα και διευθύντρια της Λέσχης Εργαζομένου Κοριτσιού Ελένη Βαλσαμή-Χαλυβοπούλου, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους, μαζί με τον σύζυγό της, τον ματωμένο Απρίλη του 1944. «Η Λέσχη στεγαζόταν τότε σε οίκημα πίσω από τα Δικαστήρια και οργάνωνε γιορτές, διαλέξεις και άλλες εκδηλώσεις, τις οποίες παρακολουθούσαν πολλοί εργάτες και εργάτριες του Ματσάγγου», γράφει η Νίτσα Κολιού. Είχε μεταβληθεί σε μια μυστική κυψέλη αντίστασης.

Η Ελένη Βαλσαμή -Χαλυβοπούλου 
 

Ανάλογη οργάνωση και δράση επί Κατοχής μαρτυρείται για τις εργάτριες της υφαντουργίας Μουρτζούκου από την Άννα Αηδονίδου-Βλαχάκη, συνδικαλίστρια και μετέπειτα σύμβουλο στη διοίκηση του Εργατικού Κέντρου Βόλου. Εκτός από τους αγώνες για την αμοιβή των εργατριών σε ύφασμα στα χρόνια του άκρατου πληθωρισμού, για ένα διάστημα το εργοστάσιο έφτιαχνε κάμποτ και βαμβακερά υφάσματα για την Επιμελητεία του Αντάρτη (ΕΤΑ).

Οργάνωση των εργατριών και αντιστασιακή δράση καταγράφεται επίσης στην υφαντουργία Παπαγεωργίου. Από τις οργανωμένες στο Εργατικό ΕΑΜ ήταν η εργάτρια στο τμήμα καρικώματος υφασμάτων Αλίκη Λοβέρδου, που συμμετείχε σε όλες τις εκδηλώσεις της οργάνωσης από το 1935. Αναφέρουμε επίσης τη μαρτυρία της Αφροδίτης Καλατζή-Κουτρουλή ( 1 ) με καταγωγή από την Καρδίτσα, που ήρθε στον Βόλο σε πολύ νεαρή ηλικία, εργάστηκε στο εργοστάσιο του Παπαγεωργίου και οργανώθηκε στο ΕΑΜ μαζί με τον αδερφό της και τον αρραβωνιαστικό της μέσω του συνδικάτου που καθοδηγούσε ο Αντώνης Πατσιαντάς. Δύο μήνες πριν την απελευθέρωση του Βόλου, την συνέλαβαν οι Γερμανοί και από την Κίτρινη Αποθήκη την εκτόπισαν στο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας Ravensbruck, κοντά στο Βερολίνο, και αργότερα στη Δρέσδη, από όπου μετά την απελευθέρωση κατόρθωσε να επιστρέψει στον Βόλο και να επανασυνδεθεί με τους δικούς της.

Μεταπολεμικά, οι εργάτες και οι εργάτριες της πόλης μαζί με τις οικογένειές τους βίωσαν την αγωνία της επανεκκίνησης της τοπικής βιομηχανίας, καθώς μαστίζονταν περισσότερο από όλους από την ανεργία και την ανέχεια. Οι γυναίκες εργάτριες επλήγησαν περισσότερο, καθώς προσλαμβάνονταν συνήθως περιστασιακά και για μικρή διάρκεια, όπως γινόταν, για παράδειγμα, στην καπνοβιομηχανία Ματσάγγου, με τις επιλεκτικές προσλήψεις εργατριών με κριτήριο την «εθνικοφροσύνη» από το 1946 κι έπειτα. Δυσκολότερη ακόμη ήταν η πορεία για όλες εκείνες τις εργάτριες που φυλακίστηκαν και εξορίστηκαν στη διάρκεια του Εμφυλίου και μέχρι το 1953, συχνά μαζί με τα μικρά τους παιδιά, στη Χίο, την Ικαρία, τη Μακρόνησο, το Τρίκερι.

Πηγές:

Τασούλα Βερβενιώτη, Μενέλαος Χαραλαμπίδης, Ευαγγελία Γάλλου, Νίτσα Κολιού, Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν, Θανάσης Μπέτας, Πάνος Σκοτινιώτης, Δημήτρης Σκαλτσής, Σταύρος Κατσούρας, Κώστας Φουντανόπουλος, Θανάσης Βογιατζής, Μιχάλης Κουντούρης, Λητώ Αποστολάκου, Συλλογές ΓΑΚ Μαγνησίας, περ Εν Βόλω, τχ. 30/2008, Δημοσιεύματα στο blog του ΣΙΜΕΑ. >https://simea2016.blogspot.com/

Σημείωση 1 https://simea2016.blogspot.com/2021/03/blog-post_35.html

Διαβάζεται και στην σελίδα του FB  με περισσότερες φωτογραφίες >

https://www.facebook.com/simea2016/posts/pfbid0sYdw37mGR9syprPovy4rDKgXoimTH8CgTQAjcuMPuVbgGS97vzpXBjmQzFCiM6xDl

 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ

  

 

 

 

Από αριστερά δεύτερος ο Μουσολίνι και δίπλα του η Κλάρα Πετάτσι 
 

 ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ ( 1892-1945)

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

 

Στις 28 Απριλίου του 1945 ο Μουσολίνι ο οποίος υπήρξε για περίπου εικοσιένα χρόνια δικτάτορας στην Ιταλία, εκτελέστηκε από αριστερούς παρτιζάνους .Μαζί του εκτελέστηκε και η ερωμένη του Κλάρα Πετάτσι και κάποιοι ανώτεροι αξιωματούχοι που τον ακολούθησαν στην ηγεσία του νέου κράτους μαριονέτα το οποίο ονομάστηκε Δημοκρατία του ΣΑΛΟ η Ιταλική Κοινωνική Δημοκρατία . 

Με πράσινο χρώμα η δημοκρατία του Σαλό 
 

Συγκεκριμένα μετά την καθαίρεση του από το ανώτερο φασιστικό συμβούλιο και τον βασιλιά Βιττόριο Εμμανουέλε στις 24 Ιουλίου 1943, ο Μουσολίνι φυλακίστηκε .

Είχε προηγηθεί η απόβαση των συμμάχων στην Σικελία και ο αρχιστράτηγος Μπαντόλιο, αλλά και οι εσωτερικοί του αντίπαλοι, έψαχναν τρόπο να βρουν διαύλους επικοινωνίας για τερματισμό του πολέμου .

Οι συμμαχικές αποβάσεις στην Σικελία έγιναν από τον Νότο 

Στις 9 Σεπτεμβρίου 1943 οι Ιταλοί υπόγραψαν συνθηκολόγηση με τους Αγγλοαμερικάνους οι οποίοι είχαν καταλάβει ήδη την Σικελία και προχωρούσαν στην κατάληψη της υπόλοιπης Ιταλίας .

Ο Χίτλερ αντέδρασε και έστειλε στρατό να περισώσει ότι μπορούσε να σωθεί από την υπόλοιπη χώρα του συμμάχου του .

Στις 12 Σεπτεμβρίου οργάνωσε με δύο χιλιάδες κομάντος και υπεύθυνο τον εμπιστό του στρατιωτικό Όττο Σκορτσένι ,την απαγωγή και απελευθέρωση του Μουσολίνι .Επιχείρηση Δρυς ( OPERATION Eiche) . Η επιχείρηση σημείωσε επιτυχία γιατί στην φρουρά που επιτηρούσε τον φυλακισμένο Μουσολίνι υπήρχε ανώτερος αξιωματικός φιλικά προσκείμενος και έπεισε τους φρουρούς του ότι δεν έπρεπε να αντιδράσουν μάταια . 

 

 

Η απελευθέρωση του Μουσολίνι από τους Γερμανούς 

Με την απελευθέρωση του Μουσολίνι, ο Χίτλερ κατάφερε να έχει ακόμα σύμμαχο την Ιταλία έστω διαλυμένη . Οργανώθηκε νέο κράτος υπό την ηγεσία του Μουσολίνι αλλά την εξουσία ουσιαστικά την είχαν οι Χιτλερικοί . Κράτος οπερέτα δηλαδή .

Οι σύμμαχοι παρά την σφοδρή αντίδραση των Γερμανών συνέχιζαν έστω και με χαμηλότερους ρυθμούς να προελαύνουν προς τον βορά . Παράλληλα στο κράτος οπερέτα του βορά είχε αναπτυχθεί αντάρτικο από τους Κομμουνιστές και Σοσιαλιστές που είχαν στην ηγεσία τους ονόματα που έπαιξαν μεταπολεμικά πολύ ενεργό ρόλο στα πολιτικές εξελίξεις στην Ιταλία . Τολιάτη ,Περτίνι και άλλους

Στις 26 Απριλίου ο Μουσολίνι αποφάσισε να εγκαταλείψει την έδρα του στο Μιλάνο και να καταφύγει στην Γερμανία μέσω Ελβετίας . Τον αναγνώρισαν οι παρτιζάνοι και τον συνέλαβαν . Δύο μέρες μετά τον εκτέλεσαν . Στην συνέχεια τον κρέμασαν μαζί με τους άλλους ανάποδα σε πλατεία του Μιλάνου Λίγες μέρες αργότερα θα έρχονταν και το τέλος του ΧΊΤΛΕΡ ο οποίος όπως είναι γνωστό αυτοκτόνησε .

Αμερικάνικη φωτογραφία της επόμενης μέρας μεπαραμορφωμένο το πρόσωπο του Μουσολίνι 

Στην Ιταλική Βιβλιογραφία υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις ποιος ήταν ο εκτελεστής , ποιος έδωσε την εντολή . Λίγη σημασία έχει για την εξέλιξη των γεγονότων . Η Ιταλία μπορούσε πλέον να αναπνέει ελεύθερα .

Για την Ελλάδα σίγουρα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού ο δικτάτορας που αποφάσισε να εισβάλει στην χώρα μας χωρίς να καταφέρει να την κατακτήσει μόνος του, έπαψε να υπάρχει πια .

 

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ . ΑΓΓΛΙΑ , ΓΑΛΛΊΑ , ΓΕΡΜΑΝΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ  υπόγραψαν την διάλυση της Τσεχοσλοβακίας και άνοιξαν την όρεξη του Χίτλερ για επόμενες εισβολές. 

Ο Μουσολίνι   είκοσι ετών 

ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ΘΩΜΑΣ

 

 

 

 

 

 

Βολιώτης συνδικαλιστής , εκτελεσμένος στην Καισαριανή

 

Θωμάς  Αποστολίδης  1892 -1944

 

Κείμενο   Απόστολος  Κ Αποστολάκης

 

Με την μεγάλη δημοσιότητα που πήρε η υπόθεση των 200 εκτελεσμένων  της  Καισαριανής  την πρωτομαγιά του 44, γράφτηκε κατά λάθος  το όνομα του Θωμά Αποστολίδη . Λάθος βέβαια μόνο ως προς την ημερομηνία εκτέλεσης .

Η αλήθεια είναι ότι  ο Αποστολίδης εκτελέστηκε, αλλά  στις 5 Σεπτέμβρη  του 44 .

Ποιος ήταν όμως ο Θωμάς Αποστολίδης ; σε τι διέφερε από άλλους ήρωες εκτελεσμένους  Κομμουνιστές  η όχι ; Ποια ήταν η αγωνιστική διαδρομή του ;

Δυσανάλογα λίγες οι πληροφορίες που υπάρχουν  για ένα τόσο σημαντικό πρόσωπο .

Ο Θωμάς Αποστολίδης  γεννήθηκε το 1892 στον Μεσηνικόλα Καρδίτσας και  ήταν τυπογράφος στο  επάγγελμα . Από τα νεανικά του χρόνια το 1911, ασχολήθηκε με τον συνδικαλισμό που τότε γεννιόταν στην Ελλάδα κύρια στην Θεσσαλονίκη από Εβραίους συνδικαλιστές και στον Βόλο  λόγω της αλματώδους βιομηχανικής ανάπτυξης  και την μεγάλη εμπορική δραστηριότητα του λιμανιού που δημιούργησαν  το ‘’αστικό και βιομηχανικό θαύμα’’ της νέας πόλης .

Μετά τις περιπέτειες των διασπάσεων που έζησε το Εργατικό Κέντρο Βόλου (το πρώτο στην Ελλάδα το 1908 ) οι εργάτες και οι υπάλληλοι που είχαν καταλάβει ότι πρέπει να έχει ταξικό προσανατολισμό  η συνδικαλιστική τους δράση , οργάνωσαν την Πανεργατική Βόλου η οποία συσπείρωσε τα περισσότερα και πιο δυναμικά στοιχεία των εργαζομένων .

Η δυνατότητες του Θωμά Αποστολίδη  δεν άργησαν να εκτιμηθούν από όλα τα σωματεία και έτσι αναδείχτηκε Γενικός Γραμματέας  της Πανεργατικής, η οποία  ουσιαστικά εκπροσωπούσε την εργατική τάξη  του Βόλου και αγρότες της περιοχής, μετά από την συντηρητική στροφή του Εργατικού Κέντρου Βόλου   .

 

 

 

 

Στις μεγάλες κινητοποιήσεις του  1921 στον Βόλο με αφορμή την μεγάλη αύξηση της τιμής του ψωμιού που έμειναν στην ιστορία  σαν τα ΦΕΒΡΟΥΡΙΑΝΑ ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ , περσινό αφιέρωμα εδώ >      https://www.facebook.com/simea2016/posts/pfbid0Mz8BTB96ZtMmETowqvrqhV8xTrBiQseW3orDunFN622fhMknsmxAaLEiATyK65wKl

Ο Αποστολίδης  πρωτοστάτησε στην διαδήλωση   και για την δράση του δικάστηκε και φυλακίστηκε για δυόμιση χρόνια . Μετά την αποφυλακισή του εκλέχτηκε Γενικός Γραμματέας του ΣΕΚΕ το οποίο τον επόμενο χρόνο μετονομάστηκε σε ΚΚΕ . Παράλληλα ήταν και υποψήφιος βουλευτής  στις εθνικές εκλογές του  της 16^ης Δεκεμβρίου  1923 .

Το αμέσως επόμενο διάστημα  μαζί με τον Γιάννη Κορδάτο  και άλλα στελέχη  του κόμματος διαφώνησαν στο θέμα της Ελληνικότητας της Μακεδονίας (1) και παραιτήθηκε από το αξιωμά του  παραμένοντας απλό μέλος με συνεχή  όμως  συνδικαλιστική δράση Το 1924 εκλέχτηκε Γραμματέας της Ομοσπονδίας Τύπου και Χάρτου και το 1927 Γραμματέας Εργατών Τύπου  

 

 

 Όταν το 1929 το ΚΚΕ αποφάσισε να ιδρύσει  την ΕΝΩΤΙΚΗ ΓΣΣΕ αντιδρώντας στον αποκλεισμό των  ιδεολογικά ελεγχομένων  του σωματείων από την ΓΣΕΕ,  ο Αποστολίδης  διαφώνησε δημόσια και αποχώρησε εντελώς από το κόμμα του.  Σε αντίθεση με τον συμπατριώτη του αρχισυνδικαλιστή  Κώστα Θέο  (2) πίστευε ότι μόνο ενωμένο το συνδικαλιστικό κίνημα μπορούσε να έχει αποτελέσματα .

 Μέχρι το 1936  συνεργάζονταν  περιστασιακά με τους Τροτσκιστές και  Αρχειομαρξιστές οι οποίοι διαφωνούσαν στην  πιστή  υπακοή  του ΚΚΕ προς την Τρίτη Διεθνή .

Ο Αποστολίδης  δικαιώθηκε για την στάση του αφού τον Μάΐο του  1936 οι συνδικαλιστικές δυνάμεις  της Ενωτικής και της ΓΣΣΕ αποφάσισαν να συνενωθούν  βλέποντας την ανάγκη για κοινή δράση .  Επιβλήθηκε όμως στις 4 Αυγούστου  η δικτατορία του Μεταξά  και η συνένωση δεν πρόλαβε να πάρει  οργανωτική μορφή  .

 Εκατοντάδες  αριστεροί συνδικαλιστές και στελέχη του ΚΚΕ στάλθηκαν στην εξορία . Μαζί με αυτούς και ο Θωμάς Αποστολίδης ο οποίος εξορίστηκε στον Αη Στράτη .

Για επτά χρόνια δεν υπάρχει δράση ,δεν υπάρχει ζωή για τον Αποστολίδη

Τον Ιούλιο του 43 η έκτη μοίρα  ΕΛΑΝ (Θερμαϊκού  ) (3) με την βοήθεια του Εαμίτη  ιδιοκτήτη μεγάλου καΐκιού   Στράτου Παπουτσάκη , ελευθέρωσε όλους τους αριστερούς εξόριστους του νησιού (62) και τους μετέφερε στην Χαλκιδική .Εικάζουμε ότι  ανάμεσα σ’αυτούς ήταν και ο Αποστολίδης.

 Κατέβηκε στην Αθήνα αποφασισμένος  να ασχοληθεί ξανά με την πολιτική δημιουργώντας μαζί με άλλους αριστερούς συνδικαλιστές  το  Επαναστατικό Σοσιαλιστικό (Κομμουνιστικό) Κόμμα Ελλάδας, με δημοσιογραφικό όργανό  την  Κόκκινη Σημαία..

 

 Υποστήριζε τον σοσιαλιστικό προσανατολισμό του εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος και προσχώρησε  στο ΕΑΜ  όχι όμως σαν κόμμα , αλλά σαν φυσικό πρόσωπο . Προδόθηκε από δωσίλογους,  φυλακίστηκε και εκτελέστηκε στο σκοπευτήριο της Καισαριανής στις 5 Σεπτεμβρίου 1944 την ίδια μέρα με την νεαρή Επονίτισα  ΗΡΩ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ .Παλαιότερο αφιέρωμα εδώ >https://www.facebook.com/simea2016/posts/pfbid035mw3wxq1NGvTqDREMcRr7G3E4oK9kuGewJvYtF3Tujg4NWKqwBFKNQPAB7G5HoGjl

 

 

 

 

Σημειώσεις .

1)      Το νεοσύστατο τότε ΚΚΕ  ακολούθησε  πιστά  την Γ' Διεθνή (Κομιντέρν), που  έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της στάσης των κομμουνιστικών κομμάτων στο Μακεδονικό ζήτημα μετά τον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τις  ανακατατάξεις που σημειώθηκαν με την δημιουργία νέων κρατών . Υιοθέτησε την θέση της ΚΟΜΙΝΤΡΕΡΝ για την ύπαρξη ξεχωριστού «Μακεδονικού Έθνους»  υποστηρίζοντας το σύνθημα για «Ενιαία και Ανεξάρτητη Μακεδονία» (1924),

2) Ο Κώστας  Θέος  ήταν Βολιώτης συνδικαλιστής ,πρώτος Γενικός Γραμματέας της ΕΝΩΤΙΚΗΣ  ΓΣΕΕ και βουλευτής  του ΚΚΕ το 1933 στον Βόλο και το 1936 στην Δράμα

3) Ο ΕΛΑΝ  ήταν το Ναυτικό του ΕΛΑΣ . Παλαιότερο αφιέρωμα εδώ https://www.facebook.com/simea2016/posts/366483638816758>

Πηγές Νίτσα Κολιού : Αντώνης  Αντωνίου ,Αντώνης Τσολάκης , Σπύρος Κουζινόπουλος, Κωστής Καρπόζηλος , εφημερίδες  Ριζοσπάστης , ΕΡΓΑΤΗΣ και Κόκκινη  Σημαία, www.istorikathemata.com ,WIKIPEDIA .

 

25 ΜΑΡΤΙΟΥ

 

 

 

 

 

25η ΜΑΡΤΙΟΥ

 

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

O Γοργοπόταμος στην Αλαμάνα στέλνει περήφανο χαιρετισμό ....ξαναζωντάνεψε τ’αρματολίκι…… τραγουδούσαν οι αντάρτες του ΕΑΜ –ΕΛΑΣ στα βουνά. https://youtu.be/6V0CTjffdyY (1)

Δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν πιο ταιριαστοί στίχοι για να καταδείξουν τον σεβασμό που είχαν οι αγωνιστές της Αντίστασης 41-44, στην επανάσταση του1821. Είχαν ψηλά, πολύ ψηλά στην εκτίμηση τους ήρωες εκείνης της περιόδου.

Δεν ήταν τυχαίες οι αφίσες και οι δημοσιεύσεις στον παράνομο τύπο με θέματα που είχαν σαν πρότυπο τους πρωταγωνιστές επανάστασης . Χωρίς την προγονολατρεία των ιστορικών του 19ου αιώνα, η Εαμική ηγεσία δεν χάριζε στους εσωτερικούς αντιπάλους της την κληρονομιά του 21. 

 

 

Δεν δίσταζαν τα στελέχη του ΕΑΜ να παρουσιάζουν τον δικό τους αγώνα σαν προσπάθεια ολοκλήρωσης εκείνης της Επανάστασης.

Ακόμα και το ηγετικό στέλεχος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ Γιάννης Ζεύγος (2), παρά την διαφορετική προσέγγιση που είχε στο βιβλίο του από τους επίσης Μαρξιστές Κορδάτο και Σκληρό, την επανάσταση του 21 επικαλούνταν συχνά στην διάρκεια της κατοχής προκειμένου να διεγείρει το πατριωτικό φρόνημα των σκλαβωμένων Ελλήνων.

Στο ίδιο κλίμα και η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εφημερίδα του ΕΑΜ  Μαγνησίας, στις 25 Μαρίου 1944,επικαλούνταν το 21 για να διεγείρει το πατριωτικό φρόνημα των Ελληνίδων και Ελλήνων . (φωτο

 

 

                                                     ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ  ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ
 )

                                                                      ΚΟΡΥΣΧΑΔΕΣ 

Στην Εθνοσυνέλευση της ΠΕΕΑ στις Κορυσχάδες, στην διακόσμηση του χώρου κυριαρχούσαν μορφές αγωνιστών του 21 και εικόνες που συμβόλιζαν την γέννηση του κράτους. Αλλά και τις πρακτικές και τα συνθήματα των πρωταγωνιστών του 21, μιμήθηκαν στην διάρκεια της τριπλής κατοχής . Τους δοσίλογους συνεργάτες των κατακτητών, τους αντιμετώπιζαν με το σύνθημα του Κολοκοτρώνη.

«Φωτιά στα σπίτια και τσεκούρι στην περιουσία και το λαιμό εκείνων που κάνουν τα χατίρια των Τούρκων. Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους! έλεγε ο Γέρος του Μωριά »

Το ίδιο έλεγαν και στο ΕΑΜ ….

 

 Σκοπός της επανάστασης του 21 δεν ήταν μόνο η  στρατιωτική ήττα της  Οθωμανικής αυτοκρατορίας . Δεν ήταν μόνο οι  Τούρκοι καταπιεστές . Ήταν και οι έλληνες κοτζαμπάσηδες.

 Δεν πήραν τα άρματα οι σκλαβωμένοι Έλληνες  για να διατηρηθούν τα προνόμια αυτών.   Όσοι  λένε ότι η Επανάσταση ήταν μόνον Εθνική,  δεν λένε την αλήθεια.

Το 21 ήταν η πρώτη Εθνικο-Κοινωνική επανάσταση, αλλά δεν ήταν  η τελευταία της ιστορίας. Επαναλήφθηκε και με το ΕΑΜ στην κατοχή 41-44. Επαναστάτησαν οι πατριώτες Έλληνες όχι μόνο για την λευτεριά ,αλλά και για την κοινωνική δικαιοσύνη. Δυστυχώς και στις δύο περιπτώσεις  ο αγώνας δεν δικαιώθηκε  .Συνεχίζουν να κυβερνούν όπως τότε και τώρα οι κοτζαμπάσηδες και οι απόγονοι των δωσιλόγων συμμετέχουν ακόμα  στις σημερινές κυβερνήσεις .  Ο σπόρος όμως υπάρχει και θα φυτρώσει και πάλι. 

Αναστοχαζόμαστε την πορεία της Ελλάδας στα διακόσια πέντε  χρόνια που πέρασαν και βγάζουμε τα κατάλληλα συμπεράσματα .

 

,

Ο ΣΙΜΕΑ με την ευκαιρία της επετείου για τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 21, πραγματοποίησε διαδικτυακή εκδήλωση ( λόγω του κορωνοϊού) τον Νοέμβριο του 2021 με καλεσμένους τους εκλεκτούς πανεπιστημιακούς καθηγητές ιστορίας Χάρη Αθανασιάδη και Βαγγέλη Καραμανωλάκη . 

 

Το VΙDΕΟ της εκδήλωσης είναι στην διάθεση όλων και ιδιαίτερα χρήσιμο για τους εκπαιδευτικούς. https://www.youtube.com/watch?v=BfmO_mwMBLw&t=13s

 

 Σημείωση:1) Το τραγούδι αυτό γράφτηκε στα τέλη του 1942 από τον δημοσιογράφο και ποιητή Νίκο Καρβούνη (1880 - 1947 ) και μελοποιήθηκε από τον Άκη Σμυρναίο ( Αστραπόγιαννο ). Έχει καθιερωθεί σαν Θούριος της Εθνικής μας Αντίστασης .

 

Σημείωση :2 Ο Γιάννης Ζεύγος δολοφονήθηκε στις 20 Μαρτίου του 1947 ενώ περπατούσε σε δρόμο της Θεσσαλονίκης

 

 

………………………………………………………………………………………

Αν σας άρεσε το αφιέρωμα , δηλώστε ακόλουθοι της σελίδας για να ενημερώνεστε για τις νέες αναρτήσεις, καθώς και την δραστηριότητα του συλλόγου ΣΙΜΕΑ