9η ΜΑΗ 2022

 9η ΜΑΗ 2022

Μεγάλη επιτυχία γνώρισε η εκδήλωση που διοργάνωσε ο ΣΙΜΕΑ για να τιμήσει την 9η Μα’ί’ου , την ημέρα της αντιφασιστικής νίκης των λαών ενάντια στην Ναζιστική φρίκη της Γερμανίας .

Η εκδήλωση περιελάμβανε την παρουσίαση του βιβλίου του δημοσιογράφου Γιάννη Παντελάκη LOS BUENOS ANTIFASCISTAS που περιγράφει την ζωή και την δράση των Ελλήνων εθελοντών στον Ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. 1936-1939.

 

Οι εισηγήσεις των παρουσιαστών του βιβλίου ήταν εξαιρετικές και έδωσαν το έναυσμα να ακολουθήσει ένας πλούσιος διάλογος με το πολυπληθές κοινό, που παρά τον δικαιολογημένο φόβο του κορωνοϊού έδωσαν το παρόν στην εκδήλωση. 

 

Θυμίζουμε ότι στην εκδήλωση μίλησαν οι :

Πολυμέρης Βόγλης καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Βαγγέλης Καραμανωλάκης καθηγητής ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών ΄

Αννίτα Πρασσά προϊσταμένη ΓΑΚ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ (Γενικά αρχεία του Κράτους) .

 

Η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εκ μέρους του οποίου χαιρετισμό απηύθυνε η Αντιπρύτανις κ.Ιωάννα Λαλιώτου την οποία ευχαριστούμε ιδιαίτερα για τη στήριξή από τα πρώτα βήματα του ΣΙΜΕΑ.

Χαιρετισμό επίσης εκ μέρους της ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ -ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΙ ΕΥΒΟΙΑΣ απήθυνε ο ταμίας κ Μάκης Μπαλής.

Από τις εκδώσεις ΘΕΜΕΛΙΟ η κ. Δέσποινα Μαλικιώση αναφέρθηκε στους λόγους της απουσίας του συγγραφέα Γιάννη Παντελάκη και διάβασε ένα μικρό απόσπασμα από ένα κειμενό του.

Την εκδήλωση συντόνισε η πρόεδρος του ΣΙΜΕΑ Αγγελική Νικολάου

Το ΔΣ του ΣΙΜΕΑ ευχαριστεί τους φίλους και τα μέλη του συλλόγου και τους υπόσχεται ότι θα συνεχίσει τις ποιοτικές εκδηλώσεις με καλεσμένους εκλεκτούς επιστήμονες ιστορικούς .

Η εκδήλωση βιντεοσκοπήθηκε και θα μεταδοθεί διαδικτυακά τις επόμενες μέρες

Η Αντιπρύτανις  του Παν. Θεσσαλίας κ. Ιωάννα Λαλιώτου

Η κ. Δέσποινα Μαλικιώση από τις εκδώσεις Θεμέλιο

Ο κ.Μάκης Μπαλής εκ μέρους της  ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ -ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΙ ΕΥΒΟΙΑΣ

ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΓΑΡΙΦΑΛΩΝ

 

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ :

 

 

Στην ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ σαν σήμερα 25 Απριλίου το 1974 , μετά από 48 χρόνια δικτατορίας και απόλυτης διαφθοράς, κάποιοι Αριστεροί Αξιωματικοί αποφάσισαν να ανατρέψουν το καθεστώς .

Το Δημοκρατικό κίνημα των στρατιωτικών είχε αρχίσει να οργανώνεται στις αποικίες της Πορτογαλίας Αγκόλα, Μοζαμβίκη, Μακάου Κίνας , Ανατολικό Τιμόρ, Γου'ι'νέα Μπισάου, Πράσινο Ακρωτήρι, Γκόα Ινδιών.

Οι αξιωματικοί έβλεπαν το αδιέξοδο , έβλεπαν την νεολαία της χώρας να χαραμίζεται στους στρατώνες των αποικιών με υποχρεωτική θητεία από 6-10 χρόνια . Αποφάσισαν να οργανωθούν αυτή τη φορά καλά . Σε κάθε στρατώνα σχηματίστηκαν πυρήνες που περίμεναν το σύνθημα . Άνθρωπος της επανάστασης που δούλευε στην Κρατική Πορτογαλική Ραδιοφωνία, την κατάλληλη ώρα έβαλε το τραγούδι E Depois Do Adeus.που είχε πάρει μέρος στον διαγωνισμό της Γιουροβίζιον.

https://youtu.be/MrW6zP161QI

 

και μετά το δημοφιλές αλλά απαγορευμένο GRADOLA VILA MORENA https://youtu.be/gaLWqy4e7ls το οποίο περιέργως αυτή τη φορά ήταν ερμηνευμένο από την αγαπημένη του Φασιστικού καθεστώτος AMALIA RODRIGEZ.

 

Υπάρχει και η εκδοχή ότι το τραγούδι ακούστηκε από τον Κομουνιστή συνθέτη του τραγουδιού JOCE η ΖΕΚΑ AFONSO, αλλά αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει σε συνθήκες άκρας συνωμοτικότητας. Αυτή η εκδοχή έχει διαψευστεί . Σε κάθε περίπτωση αυτό πάντως ήταν το σύνθημα .

 

Οι καθεστωτικοί δεν υποψιάστηκαν τίποτα στην αρχή γιατί το τραγούδι αν και απαγορευμένο , ακούγονταν κάποιες φορές από την ΑMALIA .RODRIGEZ .

Το γεγονός ονομάστηκε ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΓΑΡΙΦΑΛΩΝ γιατί ο αστικός μύθος λέει ότι χιλιάδες λαού βγήκε στους δρόμους και έβαζε στις κάνες των όπλων των στρατιωτών ένα γαρίφαλο .

 

Στην πραγματικότητα όλα άρχισαν όταν ένα παιδάκι γιόρταζε τα γενεθλιά του και είχε καλέσει τους φίλους του μπροστά στο μνημείο των Θαλασσοπόρων .

Ήταν φυσικό λόγω της έκρυθμης κατάστασης να μην παρουσιαστεί κανένας φίλος. Συνηθίζονταν τότε στην Πορτογαλία στις γιορτές να μοιράζουν γαρίφαλα.

 

Δεν πήγαν χαμένα .....Η μητέρα του παιδιού Δημοκρατικών φρονημάτων, άρχισε μαζί με το παιδί της να βάζει στις κάνες των επαναστατημένων στρατιωτών που περιπολούσαν από ένα γαρίφαλο . Αυτό ήταν . Αστραπιαία έγινε μόδα . Σε όλη την χώρα εκατοντάδες χιλιάδες γαρίφαλα βρήκαν θέση στις κάνες των όπλων .

 

Τα ξένα μμε άρχισαν να γράφουν για την Ειρηνική Επανάσταση των γαριφάλων.

 

 

Αξίζει να αφιερώσετε δύο λεπτά για να ακούσετε το τραγούδι ερμηνευμένο από απλούς εργάτες εδώ >https://youtu.be/Tl6yLTtX484

 

 

ΥΓ Ενας εκ των πρωταγωνιστών της επανάστασης ο ΟΤΕΛΟ ΝΤΕ ΚΑΡΒΑΛΙΟ το 1998 τιμήθηκε από τον Δήμο Βόλου.( φωτο 4 )

 

 

Απόστολος Κ. Αποστολάκης 2018

 

τΟ ΜΝΗΜΕΊΟ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΟΠΟΡΩΝ

Ο ΟΤΕΛΟ ΝΤΕ ΚΑΡΒΑΛΙΟ

Ο συνθέτης ΖΕΚΑ AFONSO,

 

 

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ

 Υπενθυμίζουμε σε όσους υποστηρίζουν ότι ο Λαός δεν αντέδρασε γιατί ήθελε την δικτατορία . Ο Εμφύλιος είχε τελειώσει μόλις πριν 18 χρόνια , η Καραμανλική σκοτεινή οχταετία μόλις τέσσερα. Όπως παραδέχεται και ο Παττακός ,αν υπήρχε αντίδραση θα γινόταν μακελειό από τα τανκς >https://youtu.be/-Zj2u5w5eac

 

 ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ

Σαν σήμερα πριν 55 χρόνια

 

Κείμενο: Απόστολος Κ.Αποστολάκης

 

.

Τέτοια μέρα επίορκοι αξιωματικοί έβαλαν την χώρα στο γύψο . Έκλεισαν την Βουλή , έστειλαν τους αντιπάλους τους στα ξερονήσια ,έδιωξαν κόσμο από την δουλειά του, άφησαν πολυμελείς οικογένειες χωρίς πατέρα ,χωρίς εισόδημα.

ΣΑΜΠΟΤΑΖ ΣΤΟ ΤΡΕΝΟ

 

Το σαμποτάζ στο τρένο 

 Σταθμός Βελεστίνου

 

 

Ανάξιος όποιος ξάφνου ακούει

το προσκλητήρι των καιρών

να το φυσάει ή να το κρούει

  σάλπιγγα ή τύμπανο,

 το ακούει δε λέει: Παρών!

Κωστής Παλαμάς

  

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης  

 

Μία μέρα μετά την μεγάλη επιτυχία που γνώρισε η επιχείρηση στην Τσαγκαράδα Πηλίου , ( 1) νέα μεγάλη επιτυχία για τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ Μαγνησίας σημειώθηκε τα ξημερώματα της 23^ης Μαρτίου

Συγκεκριμένα  έξω από το χωριό Ριζόμυλος που βρίσκεται κοντά στο Βελεστίνο,  δυνάμεις του ΕΑΜ εκτροχίασαν  Ιταλική αμαξοστοιχία φορτωμένη με όπλα και άλλα εφόδια που μεταφέρονταν από το λιμάνι του Βόλου στην Λάρισα και σε άλλες θεσσαλικές πόλεις.

 Την οργάνωση της επιχείρησης οργάνωσε  ο Μιχάλης Παπαδάμ (ψευδώνυμο Φεραίος)  οποίος διέθετε πολιτική εμπειρία σαν μέλος του παράνομου ΚΚΕ ,πολεμική προϋπηρεσία  σαν Λοχίας στο Αλβανικό μέτωπο και αρκετό κύρος στους κατοίκους της περιοχής.

Μέχρι τότε ο ΕΛΑΣ και το ΕΑΜ της περιοχής σε συνεργασία με άλλους πατριώτες προσπαθούσαν να αποτρέψουν την εξάπλωση της προδοτικής Βλάχικης Λεγεώνας που με την ανοχή  των Ιταλών έσπερναν το τρόμο ιδιαίτερα στους Βλαχόφωνους της Θεσσαλίας .

Ο Μιχάλης Παπαδάμ (2) Βλάχος από τον Βελεστίνο με καταγωγή από το Περιβόλι Γρεβενών μαζί με τον Δημήτριο Κουντούρη  πρώην Βενιζελικό Βουλευτή επίσης Βλάχο, έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην υπόθεση αυτή .  

Το πρωί της  22ης Μαρτίου στον Σιδ. Σταθμό Βελεστίνου, ο σταθμάρχης Ερμόλαος Παπαφωτίου είχε πάρει   τηλεγράφημα ότι το απόγευμα της ίδιας μέρας, δύο κατάφορτα τρένα θα ξεκινήσουν από το λιμάνι του Βόλου, θα ανέβουν σιγά –σιγά την ανηφόρα του Λατομείου και στον σταθμό του Βελεστίνου θα συνδεθούν με μία μηχανή για το υπόλοιπο ταξίδι μέχρι Λάρισα. 

 

Ο Παπαδάμ ειδοποιημένος από τον σταθμάρχη   κινητοποίησε αμέσως τις  ομάδες που είχε ήδη δημιουργήσει με τον Λάζαρο Ιωαννίδη  και ο ίδιος με ένα ποδήλατο πήγε γρήγορα στο κοντινό χωριό  Αγροκήπιο όπου έδρευε η Ελασίτική ομάδα του  Βαγγέλη  Πούλιου (Λαρισινού) και τους έπεισε να βοηθήσουν στην επιχείρηση. Όλη η επιχείρηση σχεδιάστηκε αστραπιαία και άψογα από τον ίδιο.   Η σύνδεση των δύο τρένων καθυστέρησε επίτηδες στον σταθμό του Βελεστίνου ώστε να ξεκινήσει το δρομολόγιο  για την Λάρισα το βράδυ .

 Ο Εαμίτης σιδηροδρομικός ( κλειδούχος) Χαράλαμπος Αραμπατζής από το Βελεστίνο με την υπόδειξη του Παπαδάμ και την βοήθεια του ντόπιου εφεδρικού ΕΛΑΣ ξήλωσε μερικά  μέτρα γραμμής  στο καζέλο (3) της στάσης  Ριζόμυλος  ώστε να είναι σίγουρος ο εκτροχιασμός αλλά να μη σκοτωθεί ο μηχανοδηγός Κ.Αβαράκης και ο θερμαστής . Στην επιχείρηση εκτός από τους 13 άνδρες του Πούλιου ,έσπευσαν λίγο καθυστερημένα  έφιπποι άνδρες του Αχιλλέα Κολοκοτρώνη και άνδρες του εφεδρικού ΕΛΑΣ Βελεστίνου με αρχηγούς τους Στέργιο Γούση (4) και Νίκο Πολύζο(5)

Η Επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με επιτυχία χωρίς θύματα από Ελληνικής πλευράς και με ένα μόνο Ιταλό σκοτωμένο  .Άλλοι επτά  περίπου Ιταλοί που συνόδευαν το τρένο αιχμαλωτίστηκαν αλλά μετά από δύο μέρες αφέθηκαν ελεύθεροι

Επειδή οι πληροφορίες από τον Βόλο μιλούσαν για 30 -35 βαγόνια φορτωμένα υλικό, το τοπικό ΕΑΜ μέσα σε λίγες ώρες κινητοποίησε πατριώτες  από τα γύρω χωριά με μουλάρια και κάρα, προκειμένου να μεταφέρουν τα λάφυρα σε επιλεγμένα σημεία .

Παρουσιάστηκαν πολλοί περισσότεροι καραγωγείς από όσοι χρειάζονταν με αποτέλεσμα να σημειωθεί μία αναστάτωση στους στενούς αγροτικούς δρόμους της περιοχής  

Μέσα στην νύχτα οι χωρικοί φόρτωναν τα κάρα και τα μουλάρια και έφευγαν για προκαθορισμένα σημεία . Κάποιοι όμως που δεν είχαν προλάβει να ενημερωθούν σωστά

 δεν ακολούθησαν τις οδηγίες και μετέφεραν τα λάφυρα με τα κάρα τους στο χωριό τους , στον Ριζόμυλο . Έτσι ήταν  εύκολο για τους Ιταλούς τις επόμενες μέρες  να βρουν τα ίχνη των κάρων στους λασπωμένους δρόμους.

 

Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι Ιταλοί προχώρησαν σε  αντίποινα   με επτά εκτελέσεις στον Ριζόμυλο και μία στον Βελεστίνο . Πυρπόλησαν σχεδόν όλο το χωριό , πενήντα σπίτια στον Βελεστίνο και αρκετά στην κοντινή Χλόη.

Αλλά και το μακρινό χωριό (  Αναύρα –Γούρα )που μεταφέρθηκαν πολλά λάφυρα είχε την ίδια τύχη τις επόμενες μέρες .Οι Ιταλοί που έδρευαν στον Αλμυρό έσπευσαν να το πυρπολήσουν . Οι αντάρτες όμως της περιοχής είχαν προνοήσει και είχαν κρύψει τα λάφυρα σε σπηλιές της γύρω περιοχής .

Στις τρεις τα ξημερώματα ο Φεραίος έδωσε εντολή να αποχωρήσουν βάζοντας φωτιά στο υπόλοιπο φορτίο που δεν πρόλαβαν να πάρουν . Τα τέσσερα όμως τελευταία βαγόνια είχαν πυρομαχικά με αποτέλεσμα μεγάλη έκρηξη και καταστροφή ανυπολόγιστη για τους Ιταλούς.

Τις επόμενες μέρες οι ραδιοσταθμοί της Μόσχας και του Λονδίνου μετέδωσαν το γεγονός σκορπίζοντας χαρά και ενθουσιασμό στους ακροατές τους .

Οι θυσίες από την  ενέργεια του σαμποτάζ δεν πήγαν  χαμένοι . Από τα λάφυρα του τρένου  εξοπλίστηκαν και ντύθηκαν  εκατοντάδες άνδρες του τακτικού και εφεδρικού ΕΛΑΣ .

 Ήταν μαζί με τα λάφυρα της Τσαγκαράδας η πρώτη μαγιά για τον εξοπλισμό του ραγδαία αναπτυσσόμενου ΕΛΑΣ Θεσσαλίας .

Την επόμενη μέρα στις 24 Μαρτίου ομάδα του ΕΛΑΣ με καπετάνιο τον Παναγιώτη Οικονόμου (Διάκος ) ανατίναξε την γέφυρα του Ξηριά βόρεια του Βόλου αποκόπτοντας την σιδηροδρομική σύνδεση και σε εκείνο το σημείο.

Οι Ιταλοί από τότε μετέφεραν πολεμικό υλικό και άλλα εφόδια με επιβατικές αμαξοστοιχίες προκειμένου να αποτρέψουν ενδεχόμενα νέα σαμποτάζ.

Πηγές : Νίτσα Κολιού , Λάζαρος Αρσενίου , Μήτσος Μπαλής, Γρηγόρης Ρέντης ,Χαράλαμπος Αλεξάνδρου , Χαράλαμπος Σουβλής ,

1)Η μάχης της Τσγκαράδας εδώ >https://simea2016.blogspot.com/2022/03/blog-post_30.html

 2) Αφιέρωμα στον Φεραίο> https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1004466586561915&id=349248072083773

 

3)Καζέλο : μικρή αποθήκη που υπήρχε σε κάθε στάση για τα εργαλεία των εργατών της γραμμής   

4) Ο Στέργιος Γούσης εκτελέστηκε από τα ΕΑΣΑΔ του Μακεδόνα και του Ανούση στις 23 Μαΐου του 44 σε επιδρομή τους στο Βελεστίνο .

5) Ο Νίκος Πολύζος μεγαλοκτηματίας και κτηνοτρόφος, προερχόμενος από τον συντηρητικό χώρο, συνεργάστηκε άψογα με το ΕΑΜ και δραστηριοποιήθηκε στον εφεδρικό ΕΛΑΣ της περιοχής . Διατέλεσε Πρόεδρος της Κοινότητας Περιβλέπτου για 25 περίπου χρόνια

 

 

Αν σας άρεσε το αφιέρωμα  ,δηλώστε ακόλουθοι της σελίδας  προκειμένου  να ενημερώνεστε για κάθε νέα ανάρτηση καθώς και για την δραστηριότητα του συλλόγου.

Ο ΦΕΡΑΙΟΣ

Τάκης Αγροκώστας , Κώστας Παπαθεοδώρου . Από τα χρόνια της ΕΠΟΝ μέχρι τα βαθιά γεράματα αχώριστοι φίλοι . Έχασαν νωρίς τον συναγωνιστή τους Νίκο Γιακούλα
 

Θανάσης Νικόπουλος από το Περίβλεπτο 

Νίκος Γιακούλας από Βελεστίνο

Όρθιος δεξιά ο Δημήτης Μπατζιάκας από το Περίβλεπτο
στην Μακρόνησο για Εθνική διαπαιδαγώγηση

ο σπουδαίος αντιστασιακός Λάζαρος Ιωαννίδης 

ΕΙΣΟΔΟΣ ΒΕΛΕΣΤΙΝΟΥ 

Μνημείο Εθνικής Αντίστασης 

Από αριστερά :Μιχάλης Παπαδάμ, ο γλύπτης Θανάσης Φάμπας, ο λογοτέχνης Ηλίας Λεφούσης

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑΣ

 

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΑΔΑΣ

Η πρώτη μεγάλη μάχη 21 Μαρτίου 1943

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης 

 

 

 

 

 Το ξενοδοχείο τότε 

Το ξενοδοχείο τώρα 

Λίγοι μήνες μόνο χρειάστηκαν για να δυναμώσει το Ελασίτικο αντάρτικο στο Βόρειο Πήλιο και να είναι έτοιμο να δώσει το πρώτο μεγάλο πλήγμα στον Ιταλό κατακτητή . Τα Χριστούγεννα του 42 ο Κώστας Κατσαντώνης ( Κατσίνος) και άλλοι δώδεκα αντάρτες του ΕΛΑΣ κατέβηκαν από τον Όλυμπο και άρχισαν τις προετοιμασίες . Υπήρχε ένας δικαιολογημένος σκεπτικισμός από το τοπικό ΕΑΜ, αν το Πήλιο με τις ιδιομορφίες που παρουσίαζε, ήταν κατάλληλος χώρος για δημιουργία ένοπλης αντίστασης .Δεν υπήρχε χώρος διαφυγής σε περίπτωση περικύκλωσης .

21 Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

 

21 Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης: Αφιέρωμα

Επιλογή αποσπασμάτων-επιμέλεια κειμένου: Αγγελική Νικολάου

 

 

 

Εαρινή ισημερία η 21^η Μαρτίου αλλά και παγκόσμια ημέρα ποίησης. Γι’ αυτό προτείνουμε ένα διαφορετικό αφιέρωμα σήμερα, θα μιλήσουμε για ποιητές, για ποιητές που στην Κατοχή και στην Αντίσταση αγωνίστηκαν, με την πένα αλλά και το όπλο, για την ελεύθερη σκέψη και βούληση, για την ελεύθερη αυτοδιάθεση και την ελεύθερη πατρίδα. Θα τους αφήσουμε να μιλήσουν μέσα από τους στίχους τους, που τους έγραψαν σε ώρες μεγάλων κρίσεων, πολεμικών αναμετρήσεων, πυρετικών περιστάσεων, εσωτερικών αναστοχασμών, μέσα στη μεγαλύτερη ανθρώπινη τραγωδία του 20ού αιώνα, στίχοι τραγικά επίκαιροι τις μέρες που ζούμε.

 

Κοιτάχτε μπήκε στη φωτιά! Είπε ένας απ’ το πλήθος.

Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα. Ήταν

Στ’ αλήθεια αυτός που απόστρεψε το πρόσωπο όταν του

μιλήσαμε. Και τώρα καίγεται. Μα δε φωνάζει βοήθεια.

 

Διστάζω. Λέω να πάω εκεί. Να τον αγγίξω με το χέρι μου.

Είμαι από φύση μου φτιαγμένος να παραξενεύομαι.

 

Ποιος είναι τούτος που αναλίσκεται περήφανος;

Το σώμα του το ανθρώπινο δεν τον πονά;

 

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.

Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις μου είπαν.

 

Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.

Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.

 

Γινόταν ήλιος.

 

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές

Άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

 

Ο Ποιητής μοιράζεται στα δυο.

Τάκης Σινόπουλος, Ο Καιόμενος

Ο Τάκης Σινόπουλος (1917-1981), ιατρός παθολόγος, επιστρατεύτηκε το 1941 στον ελληνοϊταλικό πόλεμο όπου υπηρέτησε ως λοχίας του Υγειονομικού.

 

 

.......................

Εύκολα τρίβεται ο άνθρωπος μες στους πολέμους.

Ο άνθρωπος είναι μαλακός, ένα δεμάτο χόρτο.

Χείλια και δάχτυλα που λαχταρούν ένα άσπρο στήθος

μάτια που μισοκλείνουν στο λαμπύρισμα της μέρας

και πόδια που θα τρέχανε, κι ας είναι τόσο κουρασμένα

στο παραμικρό σφύριγμα του κέρδους.

Ο άνθρωπος είναι μαλακός και διψασμένος σαν το χόρτο,

άπληστος σαν το χόρτο, ρίζες τα νεύρα του κι απλώνουν

σαν έρθει ο θέρος

προτιμά να σφυρίξουν τα δρεπάνια στ’ άλλο χωράφι.

Σαν έρθει ο θέρος

άλλοι φωνάζουνε για να ξορκίσουν το δαιμονικό

άλλοι μπερδεύουνται μες στ’ αγαθά τους, άλλοι ρητορεύουν.

Αλλά τα ξόρκια τ’ αγαθά τις ρητορείες,

Σαν είναι οι ζωντανοί μακριά, τι θα τα κάνεις;

Μήπως ο άνθρωπος είναι άλλο πράγμα;

Μην είναι αυτό που μεταδίνει τη ζωή;

Καιρός του σπείρειν, καιρός του θερίζειν.

 

Πάλι τα ίδια και τα ίδια, θα μου πεις, φίλε.

Όμως τη σκέψη του πρόσφυγα τη σκέψη του αιχμάλωτου τη σκέψη

του ανθρώπου σαν κατάντησε κι αυτός πραμάτεια

Δοκίμασε να την αλλάξεις, δεν μπορείς.

...................................

                                                            Γιώργος Σεφέρης, Τελευταίος Σταθμός

Ο Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) ακολούθησε καριέρα διπλωμάτη. Από το 1941 ως το 1944 ακολούθησε την ελληνική κυβέρνηση στην Κρήτη, Ν. Αφρική, Αίγυπτο και Ιταλία.

 

 

Είναι πολύ μακρινές οι γυναίκες. Τα σεντόνια τους μυρίζουν καληνύχτα.

Ακουμπάνε το ψωμί στο τραπέζι για να μη νιώσουμε πως λείπουν.

Τότε καταλαβαίνουμε πως φταίξαμε. Σηκωνόμαστε απ’ την καρέκλα και λέμε:

«Κουράστηκες πολύ σήμερα», ή «άσε, θ’ ανάψω εγώ τη λάμπα».

 

Όταν ανάβουμε το σπίρτο, εκείνη στρέφει αργά πηγαίνοντας

με μιαν ανεξήγητη προσήλωση προς την κουζίνα. Η πλάτη της

είναι ένα πικραμένο βουναλάκι φορτωμένο με πολλούς νεκρούς –

τους νεκρούς της φαμίλιας, τους δικούς της νεκρούς και τον δικό σου.

 

Ακούς το βήμα της να τρίζει στα παλιά σανίδια

ακούς τα πιάτα να κλαίνε στην πιατοθήκη κι ύστερα ακούγεται

το τραίνο που παίρνει τους φαντάρους για το μέτωπο.

                                                                        Γιάννης Ρίτσος, Γυναίκες

Ο Γιάννης Ρίτσος (1909-1990) από νωρίς προσχώρησε  στο πολιτιστικό κίνημα της Αριστεράς «Πρωτοπόροι». Το έργο του «Επιτάφιος» κατασχέθηκε και κάηκε το 1936 από το μεταξικό καθεστώς. Συμμετείχε ενεργά στην Αντίσταση, φυλακίστηκε και εξορίστηκε στη διάρκεια του Εμφυλίου στη Λήμνο, στη Μακρόνησο και στον Άγιο Ευστράτιο.

 

 

Θα σας πω πώς έγινε

Έτσι είναι η σειρά

 

Ένας μικρός καλός άνθρωπος αντάμωσε στο δρόμο του έναν χτυπημένο

Τόσο δα μακριά από κείνον ήτανε πεσμένος και λυπήθηκε

 

Τόσο πολύ λυπήθηκε

Πού ύστερα φοβήθηκε

 

Πριν κοντά του να πλησιάει για να σκύψει να τον πιάσει, σκέφτηκε καλύτερα

Τι τα θες τι τα γυρεύεις

Κάποιος άλλος θα βρεθεί από τόσους εδώ γύρω,

να ψυχοπονέσει τον καημένο

 

Και καλύτερα να πούμε

Ούτε πως τον έχω δει

 

Και επειδή φοβήθηκε

Έτσι συλλογίστηκε

 

Τάχα δεν θα είναι φταίχτης, ποιον χτυπούν χωρίς να φταίξει;

Και καλά του κάνουνε αφού ήθελε να παίξει με τους άρχοντες

Άρχισε λοιπόν και κείνος

Από πάνω να χτυπά

 

Αρχή του παραμυθιού καλημέρα σας.

                                                Ελένη Βακαλό, Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος

Η Ελένη Βακαλό (1921-2001) σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης και εργάστηκε ως τεχνοκριτικός, καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης και διευθύνουσα της «Σχολής Διακοσμητικών Τεχνών Βακαλό».

 

 

Κι όχι αυταπάτες προπαντός.

 

Το πολύ πολύ να τους εκλάβεις σα δυο θαμπούς προβολείς μες στην ομίχλη

Σαν ένα δελτάριο σε φίλους που λείπουν με τη μοναδική λέξη: ζω.

 

«Γιατί» όπως πολύ σωστά είπε κάποτε κι ο φίλος μου ο Τίτος,

«Κανένας στίχος σήμερα δεν κινητοποιεί τις μάζες

Κανένας στίχος σήμερα δεν ανατρέπει καθεστώτα.»

 

Έστω.

Ανάπηρος, δείξε τα χέρια σου. Κρίνε για να κριθείς.

                                                            Μανόλης Αναγνωστάκης, Επίλογος

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης (1925-2005) σπούδασε ιατρική και ανέπτυξε έντονη δράση στον χώρο της Αριστεράς. Πήρε μέρος στην Αντίσταση ως στέλεχος της ΕΠΟΝ στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Για την πολιτική του δράση στο φοιτητικό κίνημα φυλακίστηκε στο διάστημα 1948-1951, ενώ το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο, ποινή που δεν εκτελέστηκε. Μεταπολεμικά εργάστηκε ως ιατρός ακτινολόγος στη Θεσσαλονίκη και αργότερα στην Αθήνα.

 

Πώς να καταχωρήσω τόσα γεγονότα – τόσες απόπειρες

Πώς να μιλήσω;

Ενώ οι φωνές επιμένουν – οι ίδιες φωνές –

Ενώ αποκρούομαι – πώς θες να μείνω

Μία αστραπή, ένα κυκλάμινο, μία ρομφαία –

Πώς θες να μείνω επιτύμβια στήλη σε πεδίο μαχών

Σε ποιο σταθερό δάπεδο να οχυρώσω τις λεγεώνες μου;

............................................

Πώς θέλετε να οχυρώσω τις λεγεώνες μου

Σε πονηρά κατάστιχα και σε ντουλάπια

Πώς θέλετε να μπω μες στα τετράγωνα;

 

Παραμένω εν πλήρει συγχύσει αθώος.

                                                            Μιχάλης Κατσαρός, Πώς να καταχωρήσω

Ο Μιχάλης Κατσαρός (1919-1998) συμμετείχε ενεργά στην Αντίσταση μέσα από τη συμμετοχή του στην ΕΠΟΝ, στο ΕΑΜ και στον ΕΛΑΣ, βασανίστηκε και φυλακίστηκε από τις κατοχικές δυνάμεις. Μεταπολεμικά εργάστηκε ως δημοσιογράφος και υπάλληλος ραδιοφωνίας.

 

 

Σημ.: Τα βιογραφικά στοιχεία των ποιητών προέρχονται από τη σειρά «Η Ελληνική Ποίηση» σε επιμέλεια Αλέξανδρου Αργυρίου (εκδ. Σοκόλη).