ΚΟΝΤΟΜΑΡΙ

 

Η ιστορία των φωτογραφιών .

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

Η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων στην Ελλάδα θεωρείται ότι έγινε στο Κοντομαρί Χανίων στις2 Ιουνίου του 41 . Όχι γιατί δεν είχαν προηγηθεί και άλλες δολοφονίες αμάχων σαν αντίποινα για τον θάνατο Γερμανών αλεξιπτωτιστών στις μάχες που διήρκεσαν δέκα μέρες στην Κρήτη .Είχαν προηγηθεί κάμποσες και μάλιστα την ίδια μέρα έγιναν περισσότερες εκτελέσεις αμάχων στον Αλικιανό με 41 δολοφονίες, χωρίς να ξεχνάμε ότι στο ίδιο χωριό στις 24 Μαΐου είχαν δολοφονήσει άλλους επτά

Το ΚΟΝΤΟΜΑΡΙ έχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία λόγω των αποκαλυπτικών φωτογραφιών .

 

Περισσότερα εδώ >  https://www.facebook.com/simea2016/posts/1192397957768776

 

 

η εδώ >  https://simea2016.blogspot.com/2020/06/blog-post.html

ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 2021

 

ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 21    https://www.facebook.com/simea2016/posts/1471531269855442

Πραγματοποιήθηκε χθες 31 Μαΐου το ετήσιο μνημόσυνο για τους σαράντα εκτελεσμένους στον σιδηροδρομικό σταθμό  ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ  -Κάτω  Δασόλοφος Φαρσάλων . Στην εκδήλωση που διοργανώνει κάθε χρόνο ο Δήμος Φαρσάλων και η Τοπική Κοινότητα Δασόλοφου συμμετείχε  αντιπροσωπεία του ΣΙΜΕΑ . Φέτος όπως και πέρυσι, ο Δήμος μας έκανε την τιμή και ανέθεσε στον συλλογό μας να αναλάβει την εκφώνηση του ιστορικού της ημέρας .

Ο Χριστόφορος Σεμέργελης μέλος του ΣΙΜΕΑ, στην εκφώνηση του ιστορικού αναφέρθηκε στον καθήκον που έχουμε ως κοινωνία  να μην ξεχνάμε τα θύματα της Γερμανικής θηριωδίας και το ντόπιου δοσιλογισμού. Υπενθύμισε ότι από τους σαράντα εκτελεσμένους στο ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ συνολικά 26 θύματα ήταν από την περιοχή του Βόλου. Λεχώνια  Πορταριά Άγιο Βλάσιο Άνω Βόλος,   Ανάμεσά τους  η εικοσιεξάχρονη  έγκυος  Ελένη Μουρογιάννη από την Άλλη Μεριά   μέλος και αυτή του ΕΑΜ όπως οι υπόλοιποι . Υπενθύμισε ότι η δολοφονία των σαράντα αθώων θυμάτων έγινε σαν αντίποινα για τους νεκρούς που είχαν οι Γερμανοί και τα δοσιλογικά ΕΑΣΑΔ,  στην μάχη που έγινε λίγες μέρες πριν στον σιδηροδρομικό σταθμό με δυνάμεις του ΕΛΑΣ.

Δυστυχώς για τα σαράντα θύματα υπεύθυνοι δεν ήταν μόνο οι Γερμανοί, αλλά και Έλληνες ντόπιοι συνεργάτες τους που είχαν ανάμειξη στην σύλληψη αλλά και στην εκτέλεση .Ετοίμασαν τις κρεμάλες στις μουριές του σταθμού και  πέρασαν τις θηλιές στους κρεμασμένους .

 Στον θερμό χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Φαρσάλων  Μάκης Εσκίογλου διαβεβαίωσε με την σειρά του ότι ο Δήμος θα συνεχίσει το έργο των προκατόχων του και θα τιμά τους μάρτυρες της ελευθερίας .

Το στεφάνι του ΣΙΜΕΑ  κατέθεσε η  Κερασία Μαραϊδώνη μέλος του ΣΙΜΕΑ ανιψιά εκτελεσμένου και στο προσκλητήριο νεκρών το παρών,ο Σωτήρης Χαλκιάς εγγονός εκτελεσμένου, επίσης μέλος του συλλόγου .

Στεφάνια επίσης κατέθεσαν ο Δήμαρχος Φαρσάλων Μάκης Εσκίογλου , ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Χρήστος Βασιλόπουλος , ο πρώην Δήμαρχος Πορταριάς Βασίλης Κοντορίζος, ο εκπρόσωπος της Ισραηλιτικής κοινότητας Βόλου Χα'ί'μ Κοέν και ο Γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ Φαρσάλων Νάσος Νικόπουλος.

 

Το παρών έδωσαν επίσης ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Φαρσάλων κ. Κωνσταντίνος Δαμιανός, οι αντιδήμαρχοι Φαρσάλων κ.κ. Σταύρος Κουκουλιός και Δημήτρης Γούσιας, ο δημοτικός σύμβουλος κ. Κωνσταντίνος Μπαλατσός, συγγενείς των θυμάτων και ο κ. Γιώργος Σπανός πρώτος πρόεδρος της κοινότητας Δασόλοφου που καθιέρωσε το ετήσιο μνημόσυνο το 1980.

Να σημειωθεί ότι η εκδήλωση -μνημόσυνο έγινε με όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία από την πανδημία.

Η όλη διοργάνωση ήταν άψογα σχεδιασμένη από την κ.Βούλα Μπαλαμπάνη Προισταμένη Δ/νσης Προγραμματισμού και Ανάπτυξης Δ. Φαρσάλων

Η φωτογράφηση έγινε από την Γεωργία Μαρα'ι'δώνη 

 

Κατάθεση στεφάνου του ΣΙΜΕΑ από την Γεωργία Μαρα'ι'δώνη

 

Η ομιλία του Χριστόφορου Σεμέργελη εδώ 

Κύριε Δήμαρχε Φαρσάλων,

Κύριε Πρόεδρε της Τοπικής Κοινότητας Δασολόφου,

Αγαπητοί φίλοι και συγγενείς των εκτελεσθέντων πατριωτών,

 

Σήμερα, όλοι εμείς που στεκόμαστε μπροστά από το μνημείο, έχουμε την ευκαιρία να θυμηθούμε για μία ακόμη φορά το τρομερό έγκλημα της 30ής Μαΐου του 1944. Εκείνης της μαύρης Τετάρτης, που απαγχονίστηκαν σαράντα πατριώτες του ΕΑΜ από μέλη των ΕΑΣΑΔ, ως αντίποινα για την επίθεση του ΕΛΑΣ στον Σιδηροδρομικό Σταθμό του Ορμάν Μαγούλα και τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτών της Βέρμαχτ στη μάχη που ακολούθησε. 

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η ναζιστική Γερμανία, οι σύμμαχοί της στον Άξονα, αλλά και οι εγχώριοι συνεργάτες τους, διέπραξαν φρικαλεότητες σε μαζική κλίμακα. Έχουμε χρέος να σταθούμε στον ρόλο που διαδραμάτισαν οι τελευταίοι, οι οποίοι υπηρέτησαν με θέρμη τις δυνάμεις κατοχής και πρόσφεραν με τη θέλησή τους εσκεμμένη υπηρεσία στον εχθρό.

Με τις «ευλογίες» των προδοτικών κυβερνήσεων του  Τσολάκογλου, του Λογοθετόπουλου και του Ράλλη, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που συντάχθηκαν με τους Ναζί, αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941, ακολουθώντας εντελώς αντίθετη πορεία από τους πατριώτες που μετείχαν στην Αντίσταση.

Συνολικά, πάνω από 20.000 ένοπλοι υπηρετούσαν σε πολλά τάγματα σε όλη την επικράτεια. Ένας αριθμός τρομακτικός, ο οποίος όμως φανερώνει την έκταση του θλιβερού φαινομένου του δοσιλογισμού στα χρόνια της Κατοχής. 

Η συνεργασία με τις γερμανικές δυνάμεις, που διαδέχτηκε εκείνη με τους Ιταλούς φασίστες, είναι ένα φαινόμενο που στη Θεσσαλία, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα φυσικά, οι περισσότεροι θέλησαν να σβήσουν από τη μνήμη τους έπειτα από το τέλος του πολέμου.

Όπως κανείς δεν μιλάει για τα φριχτά βασανιστήρια που γίνονταν τότε, επίσης μία μέθοδος για να καμφθεί το ηθικό όσων ήθελαν να ανασάνουν ξανά ελεύθεροι…

Στο παρελθόν οι προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που βγήκαν ζωντανοί από το κολαστήριο του Βόλου, την περιβόητη Κίτρινη Αποθήκη, απ’ όπου ξεκίνησε και η πορεία θανάτου των 26 από τους 40 εκτελεσθέντες, με άφησαν άφωνο.

Τα προηγούμενα χρόνια, μέσα από την εφημερίδα, είχα την τύχη να μιλήσω με πρώην κρατούμενους, που έζησαν στο πετσί τους τις τερατώδεις συμπεριφορές των Γερμανών και των συνεργατών τους και εξιστορώντας τα παθήματά τους με άφηναν άφωνο για το πόσο διαβολικός μπορεί να γίνει κάποιος, στην προσπάθειά του να βλάψει τον άλλο…  

Συχνά αναρωτιέμαι για το «ποιόν» εκείνων των ανθρώπων, που εξελίχθηκαν σε όργανα εκδίκησης των Γερμανών… Ήταν μόνο πολιτικά τα κίνητρά τους; Επρόκειτο για εγκληματίες και άτομα του υποκόσμου, που ξεσπούσαν τα σκοτεινά τους ένστικτα, μέσω των πράξεων βίας; Ή ήταν άνθρωποι της διπλανής πόρτας, οι οποίοι υπέκυψαν στην πίεση του τυραννικού καθεστώτος και άρχισαν να σκορπούν αδιακρίτως τον θάνατο μεταξύ ομοεθνών τους, μόνο και μόνο για να επιβιώσουν οι ίδιοι;

Για το ατομικό κίνητρο του καθενός, που εντάχτηκε στα Τάγματα Ασφαλείας ή στο ΕΑΣΑΔ, σίγουρα μπορούν να ειπωθούν πολλά, έπειτα από τόσες δεκαετίες. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι συνεργάτες των Γερμανών στιγμάτισαν την περίοδο της Κατοχής, όπως γενικότερα δεν πρέπει να ξεχνάμε τα εγκλήματα των χιτλερικών το διάστημα 1941-1944.

Οι χιλιάδες νεκροί εκείνης της περιόδου και οι ανυπολόγιστες καταστροφές στη χώρα μας, πρέπει να συνεχίσουν να βρίσκονται στο επίκεντρο της συλλογικής μνήμης και να μην επιτρέψουμε στους αναθεωρητές της Ιστορίας να μας επιβάλλουν το δικό τους αφήγημα, που μεταθέτει τις ευθύνες των Γερμανών στους Έλληνες, οι οποίοι τότε δεν υποτάχτηκαν στη μοίρα τους και έπραξαν το αυτονόητο για την πατρίδα. Και ούτε φυσικά, να παραβλέπουμε τη συμβολή των ανταρτών του ΕΛΑΣ στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης, τον συντονισμό των οποίων είχε αναλάβει από το ’43 το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Όπως και ότι σε κάθε μεγάλη μονάδα του ΕΛΑΣ, υπήρχαν Άγγλοι και Αμερικανοί σύνδεσμοι.

Δεν πρέπει να αφήσουμε τη σκόνη του χρόνου να σβήσει την ανάμνηση της αποτρόπαιης δολοφονίας τόσων δεκάδων πατριωτών.  Οι διώξεις που υπέστησαν τότε οι Θεσσαλοί από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους ήταν πρωτοφανείς και η θεσσαλική γη ποτίστηκε με το αίμα αθώων.

Μονάχα ανατριχίλα προκαλεί η σκέψη πως ανάμεσα στους 40 απαγχονισμένους ήταν και μια κυοφορούσα γυναίκα. Η Ελένη Μουρογιάννη, λίγο πριν φέρει στον κόσμο το παιδί που κουβαλούσε επί μήνες στην κοιλιά της, ξεψύχησε από τη θηλιά που πέρασε η ίδια στον λαιμό της, αρνούμενη να την αγγίξουν τα χέρια των ΕΑΣΑΔ-ιτών. Η ανθρώπινη κακία, δυστυχώς, δεν έχει όρια. Ο άνθρωπος είναι ικανός να κάνει τρομερό κακό σε άλλον άνθρωπο. Συλλογίζομαι πως σ’ αυτό εδώ το μέρος, πριν από 77 χρόνια, υπήρξαν Έλληνες που δεν έδειξαν οίκτο σε μια έγκυο, μόλις 26 ετών, η οποία δεν πρόλαβε να χαρεί τίποτα. Όχι μόνο τα νιάτα της, αλλά ούτε καν αξιώθηκε να ακούσει το πρώτο κλάμα του παιδιού της. Και οι μαρτυρίες που διασώθηκαν από τους κατοίκους των τα γύρω χωριών, οι οποίοι την επόμενη ημέρα ανέλαβαν το θλιβερό έργο της αποκαθήλωσης και της ταφής των θυμάτων του Ορμάν Μαγούλα, δείχνουν το μέγεθος της απάνθρωπης εκτέλεσης.

Ελάχιστους μήνες πριν οι μισητές σημαίες με τη σβάστικα υποσταλούν μία για πάντα από την Ελλάδα, ο γερμανικός στρατός συνεπικουρούμενος από τα μέλη του ΕΑΣΑΔ, εφάρμοσε σκληρά αντίποινα στον άμαχο πληθυσμό της Θεσσαλίας. Οι τύραννοι επιδίωξαν με πράξεις ωμής βίας και τρομοκρατίας να σπάσουν τους δεσμούς αλληλεγγύης μεταξύ των κατοίκων και των ανταρτών του ΕΛΑΣ που πολεμούσαν γενναία τον εχθρό, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η μάχη της σοδειάς, για να αποτραπεί η αρπαγή του σιταριού και το νέο πλιάτσικο του κάμπου.  

Πολλά μπορούμε να θυμηθούμε από τα εγκλήματα που έγιναν στην την άνοιξη του 1944, αλλά σήμερα είμαστε εδώ για να τιμήσουμε όσους μαρτύρησαν από τον Βόλο και τη Λάρισα. Παρότι οι μέρες της Ναζιστικής Γερμανίας ήταν πια μετρημένες, οι κατακτητές με τους συνεργάτες τους συνέχισαν να σπέρνουν τον τρόμο στον πληθυσμό της Θεσσαλίας. Τι κι εάν ο πόλεμος είχε πια κριθεί και οι Γερμανοί είχαν αρχίσει να βρίσκονται σε αδιέξοδο, ενώ ο κλοιός από την προέλαση των Σοβιετικών και Συμμαχικών δυνάμεων έσφιγγε συνεχώς;

Ακόμη και τότε που το μέτωπο κατέρρεε και όλα έδειχναν ότι τίποτα δεν μπορούσε να ανακόψει την γερμανική ήττα, - μην ξεχνάμε ότι στις 6 Ιουνίου ’44 έγινε η απόβαση στη Νορμανδία - δεν περνούσε ούτε μία μέρα που οι Γερμανοί, με τη βοήθεια των ντόπιων συνεργατών τους, έκαναν επιδρομές στα χωριά, βασάνιζαν αλύπητα και σκότωναν όσους αντιστέκονταν, μην αφήνοντας τίποτα όρθιο.  

Δεν έχει τελειωμό το προσκλητήριο τόσων νεκρών…

Για όλες αυτές τις ζωές που τόσο άδικα χάθηκαν, το χρέος μας είναι να μην ξεχάσουμε ποτέ όλα αυτά που διαδραματίστηκαν εκείνη την αποφράδα ημέρα. Οι γερμανικές θηριωδίες, όπως και τα εγκλήματα των συνεργατών τους, παραμένουν ένα καρφί στις καρδιές όλων μας, παρότι αρκετοί απ’ όσους πέρασαν τις θηλιές στο Ορμάν Μαγούλα, σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν στη μάχη που έγινε στο Δεμερλί την 1^η Σεπτεμβρίου του ’44, πολεμώντας στο πλευρό των κατακτητών κι έτσι ταυτοποιήθηκαν αργότερα από τους ερευνητές.

Κοιτάζοντας το μνημείο αυτό που αποτίει φόρο τιμής στους νεκρούς και είναι τρανή απόδειξη του εγκλήματος που διαπράχθηκε στο Ορμάν Μαγούλα, νιώθω πως διώχνω μακριά τη ζοφερή σιωπή που καλύπτει την ιστορία των 40 στελεχών του ΕΑΜ, οι οποίοι θυσιάστηκαν για μία ελεύθερη και δημοκρατική πατρίδα.

Οφείλουμε να μην λησμονούμε την κτηνώδη αδικία που έλαβε χώρα στις 30 του Μάη του ’44 και τη θυσία τόσων ηρώων, που πλήρωσαν ακριβά την αγάπη τους για την Ελλάδα.

Συγχαρητήρια στον δήμαρχο Φαρσάλων κ. Ιορδάνη Εσκίογλου και στον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Δασολόφου κ. Χρήστο Βασιλόπουλο, οι οποίοι συνεχίζουν το έργο των προκατόχων τους σ’ αυτή την εκδήλωση μνήμης.

Τιμή και δόξα στους 40 μάρτυρες του Ορμάν Μαγούλα.

  Σας ευχαριστώ

Ο Δήμαρχος Φαρσάλων στον χαιρετισμό του
 

Ο Χριστόφορος Σεμέργελης στο ιστορικό της ημέρας

Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΓΙΟΖΕΦ ΑΝΤΛΕΡ-ΜΙΛΙΟΥΝΗ

 

Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΓΙΟΖΕΦ ΑΝΤΛΕΡ –ΜΙΛΙΟΥΝΗ 

 

 

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1469692103372692

 

 

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης 

 

Στην διάρκεια του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου εκτός από τις σφοδρές μάχες και όλα τα άλλα αιματηρά περιστατικά που σημάδεψαν την εποχή, σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν απαγωγές πρακτόρων , δοσίλογων και Γερμανών αξιωματικών.

Οι Γερμανοί από την πλευρά τους την σπουδαιότερη απαγωγή που έκαναν ήταν αυτή του φυλακισμένου Μουσολίνι προκειμένου να δημιουργήσουν στην Βόρεια Ιταλία φιλογερμανικό κράτος οπερέτα μετά την συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο.

ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΣΤΑΣ

 

Ένας ήρωας της Αλοννήσου

 

 

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1462707607404475

 

Ο Κων. Χρήστου (Κωστάρας) με την αρραβωνιαστικιά του, Αγγελική, λίγο μετά την επιστροφή του από τη Γερμανία.

 

 

 

Με αφορμή το αφιέρωμα της σελίδας μας για τους Γενναίους των Σποράδων ,

που έδωσαν την ζωή τους η την ελευθερία τους για την Ελλάδα, εδώ>https://www.facebook.com/simea2016/posts/1453798564962046

η κ.Κατερίνα Κουρκούμπα-Δελακουβία συγγραφέας του βιβλίου “Η Σκιάθος στα χρόνια της θύελλας. Με αναφορές στην ευρύτερη περιοχή των Σποράδων.”)

μας έστειλε ένα μικρό αφιέρωμα για έναν Αλοννησιώτη ήρωα.

Ένας ήρωας της Αλοννήσου, κρατούμενος των ναζιστικών στρατοπέδων.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Η ΠΡΩΤΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

 

Πέμπτη, 13 Μαΐου 2021

 

 Φάρος του Θερμαϊκού

«Ελευθερία»: Η πρώτη μυστική οργάνωση στην κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη

Το φτωχικό σπίτι του Ιωακείμ Μπελίδη, δίπλα στα Κάστρα, που φιλοξένησε για καιρό το "στρατηγείο" της Ελευθερίας

του Σπύρου Κουζινόπουλου*

H 15^η Μαίου, είναι μία αξιομνημόνευτη ημερομηνία για τη Θεσσαλονίκη και όλη τη χώρα, καθώς αυτή τη μέρα εκείνη του 1941, ένα μόλις μήνα μετά την είσοδο των Γερμανών κατακτητών στη Θεσσαλονίκη, ιδρύθηκε στην πρωτεύουσα της ελληνικής Μακεδονίας, η εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση «Ελευθερία», που πρώτη σάλπισε το κάλεσμα στον αγώνα για τη λευτεριά και έχει καταγραφεί ως μία από τις πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την κατεχόμενη από τους Ναζί Ευρώπη.

Το σημαντικό στοιχείο για την οργάνωση «Ελευθερία», ήταν ότι υπήρξε καρπός πανεθνικής προσπάθειας του αγωνιζόμενου έθνους, καθώς στην ίδρυσή της, πρωτοστάτησαν τα στελέχη του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ, όμως μετείχαν προσωπικότητες από όλο το πολιτικό φάσμα της εποχής, με στρατιωτικό αρχηγό τον συνταγματάρχη Δημήτριο Ψαρό.

Η είσοδος των κατακτητών

Οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης «παγώνουν», όταν το πρωϊ της 9^ης Απριλίου 1941 βλέπουν να εισέρχονται στην πόλη τους οι χιτλερικοί κατακτητές. Οι εισβολείς εκείνοι που επρόκειτο τα επόμενα τρεισήμισι χρόνια να στήσουν ένα απέραντο σκηνικό τρόμου, εξαθλίωσης και θανάτου πάνω από την Ελλάδα.

Ο μεγάλος ποιητής της Μακεδονίας Γιώργος Βαφόπουλος, μας άφησε μια συγκλονιστική περιγραφή για εκείνες τις πρώτες ώρες της εισόδου των ναζί στην κατακτημένη Θεσσαλονίκη:

Ο Γραμματέας του Μακεδονικού
Γραφείου του ΚΚΕ, Απόστολος Τζανής

«..Βούιζε όλο το στερέωμα πάνω από την πόλη, οι κινητήρες τράνταζαν τα τζάμια των σπιτιών, σμήνη ολόκληρα πετούσαν πάνω από τις στέγες, έφευγαν κι έρχονταν άλλα πίσω τους και πάλι ξανάρχονταν κι έπλεκαν πάνω από την πτοημένη πόλη ένα φοβερό δίχτυ από σίδερο, αγκυλωτούς σταυρούς και βρυχηθμούς τεράτων της αποκαλύψεως.

Όλη τούτη η επίδειξη της δύναμης του Γ΄ Ράϊχ ήτανε μέσα στο σχέδιο της κατοχής γιατί την ίδια ώρα κι ένα άλλο σιδερένιο δίχτυ μ΄ αγκυλωτούς σταυρούς, πλεκόταν μέσα στην πόλη από τις μηχανοκίνητες φάλαγγες του στρατάρχου Λιστ».

Οι Θεσσαλονικείς που βρέθηκαν εκείνο το πρωϊνό στην οδό Εγνατίας, από όπου εισήλθαν οι κατακτητές, βλέπουν ένα αλλόκοτο θέαμα, τους ναζί να παρελαύνουν: Ψηλοί, στητοί άντρες, έξι-έξι στη σειρά, κτυπούσαν τις μπότες τους στην άσφαλτο με δύναμη. Πήγαιναν οι πρώτοι καμαρωτοί και σήκωναν το πόδι πιο ψηλά από όλους. Ο μεσαίος κρατούσε μια μεγάλη κόκκινη σημαία με σχηματισμένο μαύρο αγκυλωτό σταυρό.

Σίμος Κερασίδης

Η δυσφορία που μετατρέπεται σε αντίσταση

Από την πρώτη στιγμή της Κατοχής της Θεσσαλονίκης, ο πληθυσμός της πόλης εκφράζει ανοιχτά τη δυσφορία του, που μετατρέπεται λίγο αργότερα σε αποδοκιμασία, ενώ σύντομα αρχίζουν να εκδηλώνονται μεμονωμένες αντιστασιακές ενέργειες, οι οποίες στη συνέχεια θα φουντώσουν και θα πάρουν μορφή καταιγίδας κατά των κατακτητών.

Ήδη στις 8 Απριλίου 1941, την παραμονή της εισόδου των Γερμανών, ο Αλέξανδρος Ζάννας, ηγετικό στέλεχος του βενιζελικού κόμματος, μαζί με τον βρεταννό ταγματάρχη Μένζις, μετέβησαν με καϊκι στην περιοχή της Τούζλας, όπου μαζί με τον διοικητή του «Οχυρού του Μεγάλου Εμβόλου» Ιωάννη Τούμπα, ανατίναξαν τα δύο φρούρια της περιοχής, στην Τούζλα και το Καραμπουρνού, για να μην μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν από τους κατακτητές.

Δημήτριος Ψαρρός

Την ίδια μέρα, τρία ηγετικά στελέχη του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ, οι Απόστολος Τζανής, Σίμος Κερασίδης και Μωϋσής Πασχαλίδης, οργανώνουν την απόδραση από το σανατόριο Ασβεστοχωρίου 12 κρατούμενων κομμουνιστών, που θα αποτελέσουν και τη μαγιά για την ανάπτυξη του αντιστασιακού κινήματος όχι μόνο στην περιοχή, αλλά σε ολόκληρη τη χώρα.

Η οργάνωση «Ελευθερία»

Ένα λαμπρό γεγονός, που έχει γραφτεί πλέον με χρυσά γράμματα στις χρυσές δέλτους της Ιστορίας, είναι και το μεγάλο προνόμιο που είχε αυτή η πόλη, να ιδρυθεί εδώ στη Θεσσαλονίκη, με πρωτοβουλία του Μακεδονικού Γραφείου,  η πρώτη σε ολόκληρη την κατεχόμενη από τους ναζί Ευρώπη αντιστασιακή οργάνωση, η εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση «Ελευθερία». Η οποία μάλιστα, υπακούοντας στις ανάγκες της εποχής για εθνική ενότητα και ομοψυχία, αποτελούνταν από στελέχη που εξέφραζαν όλο το πολιτικό φάσμα της εποχής.

Νίκος Δηλαβέρης

Το πρωτόκολλο για την ίδρυση της οργάνωσης «Ελευθερία», είχαν υπογράψει στις 15 Μαίου 1941 ο Απόστολος Τζανής εκ μέρους του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ, ο γιατρός Γιάννης Πασσαλίδης εκ μέρους του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ο δικηγόρος Θανάσης Φείδας από το Αγροτικό Κόμμα, ο Γιώργος Ευθυμιάδης από τη Δημοκρατική Ένωση, ο Σίμος Κερασίδης από την Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ) και ο συνταγματάρχης Δημήτριος Ψαρρός, που ανέλαβε στρατιωτικός υπεύθυνος.

Στα πρώτα στελέχη της οργάνωσης, ήταν και ο μηχανικός της βιομηχανίας «Αλλατίνι», Νίκος Δηλαβέρης, μετέπειτα Γραμματέας του ΕΑΜ Μακεδονίας, καθώς επίσης ο κομμουνιστής Αναστάσιος Αναγνωστόπουλος που μόλις είχε αποδράσει από το Σανατόριο Ασβεστοχωρίου.

Γιάννης Ιμβριώτης

Ο Αναγνωστόπουλος, μαζί με τον νέο Χατζηθωμά Χορμούζη, θα πραγματοποιήσουν στις 20 Μαίου 1941 το πρώτο σαμποτάζ κατά των κατακτητών στην κατεχόμενη Ελλάδα, καταστρέφοντας τις μηχανές αρκετών φορτηγών αυτοκινήτων των Γερμανών στο Κορδελιό και ανατινάζοντας τις εγκαταστάσεις καυσίμων της Βέρμαχτ κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό. Οι Γερμανοί κατόρθωσαν αργότερα να συλλάβουν τον Αναγνωστόπουλο και να τον εκτελέσουν στις 31 Δεκεμβρίου 1941.

Νωρίτερα, εκτέλεσαν στις 13 Νοεμβρίου 1941 τους 23χρονους φοιτητές Ηλία Καπέση και Σωκράτη Διορινό που υπήρξαν από τα πλέον δραστήρια στελέχη της οργάνωσης «Ελευθερία» στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η δράση της οργάνωσης στο Πανεπιστήμιο

Από τις πρώτες ημέρες της ναζιστικής Κατοχής, η νεοσύστατη εθνικοαπελευθερωτική οργάνωση, θα δημιουργήσει ερείσματα στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, οι φοιτητές του οποίου είχαν λαμπρή προϊστορία αγώνων από την ίδρυσή του ακόμα, στα 1925, αλλά και αργότερα, στα χρόνια των μεγάλων εργατικών κινητοποιήσεων, των γεγονότων του Μάη του 1936, καθώς και κατά τη δικτατορία Μεταξά.

Ένας από τους βασικούς συμπαραστάτες της «Ελευθερίας» στο Πανεπιστήμιο, ήταν ο καθηγητής της Βοτανικής Δημήτριος Καβάδας, αδελφός του Αρχιεπισκόπου Θυατείρων και Μεγ. Βρετανίας, Αθηναγόρα. Ο Καβάδας, που διετέλεσε πρύτανης του ΑΠΘ,  όταν θα δημιουργηθεί η ΕΠΟΝ του Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, θα αναλάβει πρόεδρός της μέχρι την απελευθέρωση.

Άλλοι καθηγητές που βοηθούσαν την «Ελευθερία» και οργανώθηκαν στη συνέχεια στο ΕΑΜ μετά την ίδρυσή του, ήταν: Ο καθηγητής της Φιλοσοφίας Γιάννης Ιμβριώτης, ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Γιάννης Τενεκίδης, ο καθηγητής Ιστορίας της Φιλοσοφίας Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, ο καθηγητής της Παλαιολογίας Αντώνιος Σιγάλας και πάρα πολλοί άλλοι. 

Η εφημερίδα "Ελευθερία" εκδόθηκε από την ομότιτλη
οργάνωση για να σαλπίζει το μήνυμα της αντίστασης

Η εφημερίδα που σάλπιζε το μήνυμα της «Ελευθερίας»

Λίγο μετά την ίδρυσή της, η οργάνωση εξέδωσε και την ομώνυμη εφημερίδα «Ελευθερία» που υπήρξε επίσης η πρώτη αντιστασιακή εφημερίδα κατά των ναζί σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη. Οργανωτής του μυστικού εκδοτικού μηχανισμού της «Ελευθερίας», ήταν ο νεαρός τότε φοιτητής της νομικής Γιάννης Κανάκης ο οποίος διέθεσε για τις ανάγκες του αγώνα έναν πολύγραφο και μία γραφομηχανή που υπήρχαν σε γραφείο επί της οδού Ερμού 19, το οποίο αναλάμβανε την εκτύπωση πολυγραφημένων συγγραμμάτων του πανεπιστημίου. 

Το κτίριο επί της οδού Ερμού 19 σώζεται και πρέπει να μετατραπεί σε μουσείο της Αντίστασης στη Θεσσαλονίκη 

Τις πρώτες μέρες του Ιουνίου 1941, μεταφέρθηκαν ο πολύγραφος και η γραφομηχανή στο υπόγειο του οικήματος ενός ανθόκηπου, στους Αμπελόκηπους, που ανήκε στον ανθοπώλη Παντελή Μορφόπουλο. Κι εκεί, τυπώθηκε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Ελευθερία». Για να τοποθετηθεί σε συνέχεια σε λαγούμι, που σκάφτηκε στον ανθόκηπο, ένα ολόκληρο παράνομο τυπογραφείο.

Εκεί, θαμμένοι ζωντανοί επί τρεισήμισι χρόνια, πέντε φλογεροί δημοσιογράφοι και τυπογράφοι, τύπωναν την εφημερίδα αλλά και προκηρύξεις για να μεταφερθεί το σάλπισμα της Αντίστασης όχι μόνο στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης αλλά και στην υπόλοιπη υπόδουλη Μακεδονία .

Ο Μορφόπουλος με τον γιο του μπροστά στο σπιτάκι του ανθόκηπου, στο
υπόγειο του οποίου λειτουργούσε το μυστικό τυπογραφείο της Αντίστασης

Ένα άλλο μυστικό τυπογραφείο του αγώνα, που είχε στηθεί από στελέχη του ΚΚΕ ακόμη από τον περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά στο υπόγειο του σπιτιού του Ιωακείμ Μπελλίδη, στο Κουλέ-Καφέ, τύπωνε σε όλη τη διάρκεια της κατοχής άλλες ΕΑΜικές αντιστασιακές εφημερίδες και προκηρύξεις. Ενώ τέλος σε ένα τρίτο μυστικό τυπογραφείο, στο Φίλλυρο, στον οπωρώνα του Θεοδόση Θεοδοσιάδη, που βρθισκόταν ένα χιλιόμετρο έξω από το χωριό, τυπώνονταν μυστικά η εφημερίδα «Λαϊκή Φωνή», όργανο του Μακεδονικού Γραφείου του ΚΚΕ.

Αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1942, όταν θα ιδρυθεί το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, η οργάνωση «Ελευθερία» θα προσχωρήσει στο ΕΑΜ, αποτελώντας τη ραχοκοκκαλιά της Παμμακεδονικής Επιτροπής του ΕΑΜ και η εφημερίδα «Ελευθερία» το δημοσιογραφικό της όργανο.

Σπύρος Κουζινόπουλος

9η ΜΑΙΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

 

ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗΣ ΝΙΚΗΣ 

 https://www.facebook.com/simea2016/videos/530332214628268

 

https://www.facebook.com/simea2016/videos/530332214628268

 

 

Ο Σύλλογος Ιστορίας και Μνήμης Εθνικής Αντίστασης ( ΣΙΜΕΑ) τίμησε χθες την ημέρα που νικήθηκε η ναζιστική φρίκη στο Βερολίνο στις 9 Μαΐου του 1945. Ήταν ο Κόκκινος στρατός που μπήκε πρώτος στην φωλιά του Χιτλερικού θηρίου αλλά και οι Αμερικανοί που μαζί με τους Άγγλους που ακολούθησαν και  έχυσαν και αυτοί πολύ αίμα για δώσουν τέλος σε μία εξάχρονη τραγική περίοδο. Όσο και αν προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να μας διαφημίζουν την ημέρα της 9^ης Μαΐου σαν δήθεν ημέρα της Ευρώπης, η ημέρα αυτή ήταν το ορόσημο που σφράγισε μία περίοδο με εξήντα εκατομμύρια νεκρούς θύματα του φασισμού που ήταν μία έκφανση της Ευρωπαϊκής ακροδεξιάς .   Η διαδικτυακή εκδήλωση με τους καθηγητές ιστορίας  Πολυμέρη Βόγλη  Στράτο Δορδανά και τον γνωστό για τους αγώνες του  για τα ανθρώπινα δικαιώματα κ. Κωστή Παπαϊωάννου σημείωσε τεράστια επιτυχία . Ευχαριστούμε τους εκατοντάδες φίλους που την παρακολούθησαν ζωντανά συμμετέχοντας με σχόλια και ερωτήσεις, αλλά και τους χιλιάδες φίλους που συνδέθηκαν αργότερα. Το VIDEO  της σελίδας είναι αναρτημένο και στην διάθεση όποιου θέλει ,ότι ώρα και μέρα μπορεί να το παρακολουθήσει εδώ >

https://www.facebook.com/simea2016/videos/530332214628268