Το σαμποτάζ της ΕΣΠΟ

ΣΙΜΕΑ

22 Σεπτεμβρίου 2019 ·

https://www.facebook.com/simea2016/posts/974223062919601

 
 ΤΟ ΣΑΜΠΟΤΑΖ ΤΗΣ  ΕΣΠΟ

Κείμενο: Απόστολος Κ.Αποστολάκης

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1942 έγινε στην Ελλάδα το πρώτο μεγάλο σαμποτάζ ενάντια στους κατακτητές . Σε ένα κτίριο που συστεγάζονταν η φιλοναζιστική (ελληνική) οργάνωση του γιατρού Σπύρου Στεροδήμου και Γερμανικές αρχές, αγωνιστές της οργάνωσης ΠΕΑΝ έβαλαν βόμβα και το ανατίναξαν .

ΤΣΙΓΑΝΤΕΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΓΑΝΤΕΣ

ΣΙΜΕΑ

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1375244559484114

  ·

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΙΓΑΝΤΕΣ

 

«και η Παγώνα « Σαν σήμερα. 14-1-20 >   Αναδημοσίευση 

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

Ανεξάρτητα από την όποια γνώμη έχει ο καθένας για τον ρόλο των Άγγλων στην διάρκεια της Κατοχής , είναι γεγονός ότι αυτοί προσπάθησαν να οργανώσουν αντίσταση στην Ελλάδα με τους δικούς φυσικά τρόπους και για τις δικές τους απώτερες επιδιώξεις .

Ο στόχος των Άγγλων όπως αποδείχτηκε και στην πορεία αλλά κυρίως στην διάρκεια των Δεκεμβριανών δεν ήταν άλλος από το να επαναφέρουν μετά το τέλος του πολέμου τον Βασιλιά Γεώργιο τον οποίο θεωρούσαν τοποτηρητή των συμφερόντων τους .

Η προσπάθεια των Άγγλων στον αρχικό τους σχεδιασμό και πριν μάλιστα προλάβει να φουντώσει για τα καλά το ένοπλο ΕΑΜΙΚΟ αντάρτικο , στηρίχτηκε κυρίως σε αξιωματικούς που είτε είχαν καταφύγει στην Μέση Ανατολή , είτε είχαν δηλώσει ότι ήταν πρόθυμοι να οργανώσουν αντίσταση και παρέμειναν στην Αθήνα περιμένοντας ευνοϊκές εξελίξεις .

Οι Βρετανοί προκειμένου να πετύχουν τον σκοπό τους δεν δίστασαν να συνεργαστούν και με γνωστούς αντιβασιλικούς αξιωματικούς οι οποίοι είχαν εκδιωχθεί από το στράτευμα μετά το Βενιζελικό κίνημα του 35.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι οι πιο γνωστοί από τους απότακτους ήταν οι Σαράφης , Ζέρβας, Μπακιρτζής, αδελφοί Τσιγάντε ( Γιάννης και Χριστόδουλος) Περίκος , Κωστόπουλος και άλλοι .(1) Παράλληλα ήλπιζαν και στα πατριωτικά αισθήματα μόνιμων αξιωματικών που δήλωσαν υποταγή στην δικτατορία του Μεταξά αλλά δεν δέχτηκαν θέσεις και προνόμια από τον Γερμανόδουλο στρατηγό και πρώτο κατοχικό Πρωθυπουργό Τσολάκογλου.

Τα γεγονότα όμως απέδειξαν ότι λίγοι ήταν αυτοί οι αξιωματικοί που είχαν την ικανότητα να οργανώσουν αντίσταση κατά των κατακτητών. Άλλο πράγμα ο τακτικός πόλεμος και άλλο το αντάρτικο των πόλεων και του βουνού. Όταν υπαρχηγός της Αγγλικής αποστολής Κρις Γκουτχάουζ συναντήθηκε με ομάδα αξιωματικών στην Αθήνα οι οποίοι είχαν οργανώσει την λεγόμενη ¨επιτροπή των έξι Συνταγματαρχών¨ ,απογοητεύτηκε γρήγορα γιατί κατάλαβε ότι κανένας από τους κατά δηλωσή τους αντιστασιακούς δεν ήταν διαθέσιμος να οργανώσει αντάρτικο στα βουνά . Και ας είχε προηγηθεί η μεγάλη επιτυχία του Γοργοποτάμου . Μάλιστα κάποιοι από αυτούς δεν πίστευαν ( Σπηλιωτόπουλος )ότι ήδη είχε οργανωθεί αντάρτικο .Πίστευαν ότι είναι διαδόσεις των Άγγλων προκειμένου να παρασύρουν και αυτούς. Τόσο ξεκομμένοι από την κοινωνία και την πραγματικότητα.

Οι Άγγλοι όμως είχαν δει με τα ίδια τους τα μάτια στον Γοργοπόταμο την αποτελεσματικότητα των ανταρτών και την ικανότητα του Άρη και γι’αυτό επέμεναν ότι το αντάρτικο έπρεπε να μαζικοποιηθεί με την δική τους όμως καθοδήγηση.

 

Ο αρχηγός της Αγγλικής αποστολής Έντυ Μάγιερς στο βιβλίο του (Ελληνική Περιπλοκή) περιγράφει απογοητευμένος την προχειρότητα και ανευθυνότητα των Βασιλικών αξιωματικών . Όταν μάλιστα έμαθε ότι παρά τρίχα γλύτωσε την σύλληψη ο Κρις Γκουτχάουζ που κυκλοφορούσε παράνομα στην Αθήνα, πείστηκε ότι μόνο στο ΕΑΜ και στον ΕΔΕΣ μπορούσε να στηριχτεί η Αγγλική προσπάθεια . Στις επαφές του με ανώτερα κλιμάκια του ΕΑΜ φιλοξενήθηκε από το ανώτερο στέλεχος Αντρέα Τζήμα και είδε με τα ίδια του τα μάτια τους άψογους συνωμοτικούς κανόνες που τηρούσε η Αριστερά σε αντίθεση με την επιπόλαιη στάση των αξιωματικών που είχε σαν αποτέλεσμα να εντοπιστεί ο ασύρματός τους και να εκτελεστεί ο ασυρματιστής Αντώνης Παπαγιάννης.

Οι έξι Συνταγματάρχες ήταν οι Σπηλιωτόπουλος, Κιτριλάκης, Φιλιππίδης, Λιόσης, Καρπενησιώτης, , Καγγούρης και είχαν Αγγλικό ασύρματο μόνιμα εγκατεστημένο στο ίδιο σπίτι με αποτέλεσμα να τον εντοπίσουν εύκολα τα Γερμανικά ραδιογωνιόμετρα. Ήταν το σπίτι στο οποίο επισκέπτονταν συχνά ο Βρετανός Γκουτχάουζ….

Ο Εαμικός ασύρματος ήταν κατασκευασμένος από καθηγητή του Πολυτεχνείου και κάθε βράδυ εξέπεμπε από διαφορετική περιοχή . Έτσι επέβαλαν οι συνωμοτικοί κανόνες έτσι γίνονταν. Το ΕΑΜ αξιοποίησε στο έπακρο την πολύχρονη εμπειρία της παράνομης δράσης του ΚΚΕ.

Υπεύθυνος για τους ασυρμάτους του ΕΑΜ ήταν ο αδελφός του Τζήμα .

Παράλληλα τον ίδιο καιρό ένας άλλος Έλληνας αξιωματικός ο Γιάννης Τσιγάντες απότακτος αξιωματικός του 35 έφυγε με Αγγλικό υποβρύχιο από την Βηρυτό και έφτασε στις ακτές της Λακωνίας κουβαλώντας μαζί του και 12000 χρυσές λίρες προκειμένου να χρηματοδοτήσει αντάρτικο που θα γίνει το αντίπαλο δέος του ΕΛΑΣ. Οι Άγγλοι προσπαθούσαν να φτιάξουν και άλλες Αντάρτικες οργανώσεις πέρα από τον ΕΔΕΣ . Με το ΕΑΜ δεν είχαν δημιουργήσει σχέσεις εμπιστοσύνης . Τον ΕΔΕΣ και τον ΖΈΡΒΑ δεν είχαν καταφέρει ακόμα να του αλλάξουν τα αντιβασιλικά αισθήματα με τα οποία ξεκίνησε.

 

Ο Τσιγάντες μέχρι να κατορθώσει να φτάσει στην Αθήνα με την επιπολαιότητα που τον διέκρινε είχε μάθει η μισή Ελλάδα για τις λίρες που κουβαλούσε . Μέρος από αυτές ( 500) παρέδωσε στον Σαράφη ο οποίος προσπαθούσε και αυτός να οργανώσει αντάρτικο χωρίς όμως αποτέλεσμα .(2) Είχε και μία ακόμα αποστολή , να ετοιμάσει σαμποτάζ ανατίναξης του Ισθμού της Κορίνθου.

Στην Αθήνα η δράση του Τσιγάντε μόνο συνωμοτική δεν ήταν. Σύχναζε σε κοσμικά μέρη και χαρτοπαικτικές λέσχες και έδινε σίγουρο στόχο . Κακομούτσουνος και πολύ μελαχρινός, ξεχώριζε από μόνος του με την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του. Οι φωτογραφίες του ήταν γνωστές από την δημόσια καθαίρεση του 35.

Διέδιδε αφελώς ότι είναι απεσταλμένος από τους συμμάχους να οργανώσει αντίσταση στις πόλεις και αντάρτικο στο βουνό . Προετοίμαζε ο ίδιος το τέλος του.

Στην διάλυση της ομάδας ΜΙΔΑΣ και στον θάνατο του Τσιγάντε έπαιξε σημαντικό ρόλο και η αδυναμία του ιδίου και των αντρών της ομάδας του στο γυναικείο φύλο . Μάνα ερωμένης συνεργάτη του ( η ΠΑΓΩΝΑ) η οποία ήταν φιλικά προσκείμενη στους Ιταλούς υπέδειξε στους Καραμπινιέρους την πολυκατοικία στην οδό Πατησίων 86 όπου διατηρούσε στο υπόγειο νοικιασμένη γκαρσονιέρα.

Το μεσημέρι της 14ης Ιανουαρίου οι Ιταλοί Καραμπινιέροι χωρίς να ξέρουν συγκεκριμένο διαμέρισμα και ποιον ακριβώς ψάχνουν, κύκλωσαν την πολυκατοικία . Το μόνο που κατόρθωσε ο Τσιγάντες ήταν να απομακρύνει τους συνεργάτες του , τον Ταγματάρχη Μαλασπίνα και τον Ανθυπολοχαγό Ζακυνθινό και να κάψει ότι στοιχεία είχε επάνω του αλλά ο καπνός πρόδωσε το διαμέρισμα που έψαχναν οι Ιταλοί χωρίς να ξέρουν ποιο.

Υπάρχουν δύο εκδοχές για τον θάνατο του Τσιγάντε . Έδωσε μάχη με το πιστόλι του ή αυτοκτόνησε μόνος του για να μην υποστεί βασανιστήρια πριν την σίγουρη καταδίκη του σε θάνατο .Ένα μήνα αργότερα εξαρθρώθηκε εντελώς το δίκτυο του ΜΙΔΑ βρίσκοντας τον θάνατο και οι συνεργάτες του , Ρούσσος, Ανδρόνικος, Λιάκος, Δανιηλίδης .

Κάποιοι πληρωμένοι κονδυλοφόροι υπαινίχθηκαν ότι τον Τσιγάντε τον κάρφωσε το ΕΑΜ . Ενοχλούσε η γιγάντωση του ΕΑΜικού κινήματος πολλούς και προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να το λασπώσουν .Αλλά και ο ίδιος ο Τσιγάντες στις εκθέσεις του προς το Κάϊρο έγραφε εμετικά σχόλια για το ΕΑΜ.

 

 

Μετά τον πόλεμο όμως η έκθεση του στρατιωτικού ανακριτή Κοκορέτσου δεν άφηνε κανένα περιθώριο για παρερμηνείες. Γράφει ανάμεσα στα άλλα η έκθεση ......

«……Και συμπόσια νυχτερινά ελάμβανον χώραν και ο Τσιγάντες μετά της ερωμένης του Μ.Μ. εσύχναζε. ….. εσπέραν δε τινά των Χριστουγέννων 1942 έλαβε χώραν ολονύκτιος χοροεσπερίς παρατεθέντος και αμνού , παρασταθέντος και του χορογράφου Γριμάνη μετά ειδικών επί τούτω μισθοθεισών χορευτριών …..»

 

Για τους συνεργάτες του Τσιγάντε γράφει ο ανακριτής.

 

«…Όίτινες κατά παράβασιν της οφειλομένης υπηρεσιακής και συνωμοτικής εχεμυθείας όταν μετέβησαν στον Ισθμό εγνωρίσθησαν μετά τινός γυναικός της ‘Παγώνας¨και των δύο ερωτύλων θυγατέρων της και ο ένας εκ των δύο (ο Μίκης) οδήγησεν την μίαν κόρη στην γκαρσονιέρα που είχε κρησφύγετο ο Τσιγάντες ……. «

 

Έτσι έληξε άδοξα η προσπάθεια των Άγγλων να δημιουργήσουν δικό τους σοβαρό αντιστασιακό κίνημα .Έτσι χάθηκε άδικα ο Τσιγάντες και οι συνεργάτες του .

Αντίσταση όμως με κοσμική ζωή και γκομενιλίκια δεν πάνε μαζί

Από τις 12χιλ λίρες μέσα σε πέντε μήνες δράσης ξοδεύτηκαν οι 11200 χωρίς κανένα αποτέλεσμα .

 

Ανεξάρτητα από την αναπολεσματικότητα της δράσης του Τσιγάντε , αυτός έπεσε για την ελευθερία της πατρίδας .Αυτό πρέπει να κρατήσουμε

.

Σημειώσεις

1)Το Βασιλοφασιστικό καθεστώς Μεταξά δεν αποδέχτηκε την επιθυμία των απότακτων αξιωματικών να πολεμήσουν στον πόλεμο το 40-41.

 

2)Λίγους μήνες μετά τον θάνατο του Τσιγάντε, ο Σαράφης προσχώρησε στον ΕΛΑΣ προσδίδοντας με την παρουσία του ιδιαίτερο κύρος με αποτέλεσμα να τον ακολουθήσουν εκατοντάδες αξιωματικοί

 

Πηγές : Χάγκεν Φλάϊσερ, Φοίβος Γρηγοριάδης, Έντυ Μάγιερς, Χαν'ι'νσ Ρίχτερ,Κρις Γουντ Χάουζ, Κατερίνα Κράλοβα Θεοδ.  Σαμπατακάκης, Καλογριάς Βάιος, Αντγος ε.α. Νικόλαος Φωτιάδης

Αφιερώματα εφημερίδων, Χρονικό Αντίστασης ΕΡΤ,

 Ο Τσιγάντες νεκρός

 Προπολεμική φωτογραφία με την γυναίκα του

  Προτομή στην πλατεία Αιγύπτου

 Αναμνηστική πλάκα στην Πατησίων 

 

 

 Στο στρατοδικείο ακούγοντας την απόφαση για την αποταξή του

Οι πρώτες εκτελεσμένες γυναίκες

Οι πρώτες γυναίκες εκτελούνται στην Καισαριανή

Του ΑΝΔΡΕΑ ΔΕΝΕΖΑΚΗ

• denezakis@imerodromos.gr

Μετά την ανθρωποσφαγή στο Θυσιαστήριο της Καισαριανής, της 1ης του Μάη 1944, οι εκτελέσεις και η τρομοκρατία συνεχίστηκαν και τις υπόλοιπες μέρες. Δύο μέρες αργότερα, τα ξημερώματα στις 3 Μάη 1944, ένα μαύρο φορτηγό αυτοκίνητο μετέφερε με ισχυρή συνοδεία Γερμανών και τσολιάδων, ανάμεσα στους άλλους μελλοθάνατους, για πρώτη φορά, πέντε γυναίκες μελλοθάνατες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Ηταν οι ηρωίδες αγωνίστριες της Εθνικής Αντίστασης:

Φρόσω Χατζηδάκη, 73 χρόνων.
Μαρία Χατζηδάκη, 35 χρόνων.
Στέλλα Ντέρη, 26 χρόνων
Σούλα (Ασπασία) Ανυσίου, 35 χρόνων.
Φιφή Χωραφά (Σοφία).

Ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, την επόμενη χρονιά, στις 3 Μάη του 1945, δημοσιεύει στην πρώτη του σελίδα:

«Ένα χρόνο σαν σήμερα στην Καισαριανή…

ΠΕΝΤΕ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΠΡΟΣΦΕΡΑΝ
το αίμα τους, τη ζωή τους
ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΥΤΕΡΙΑ!

Αν ο ηρωικός λαός της δεν ήταν πιασμένος μέσα στον αποπνικτικό βρόγχο που του έχουν περάσει γύρω από το λαιμό του τα ζωντανεμένα υπολείμματα του φασισμού, θα γονάτιζε σήμερα ελεύθερος σ’  ένα ευλαβικό μνημόσυνο για να τιμήσει τη μνήμη των πρώτων πέντε Ελληνίδων, που έπεσαν πέρυσι σαν σήμερα από τα βόλια των βαρβάρων μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Η ιστορία αυτών των πέντε Ελληνίδων είνε ένας αληθινός θρύλος, που το τραγικό μεγαλείο του ξεπερνάει και αυτή την εποποιΐα του Ζαλόγγου.

Στις φυλακές «Χατζηκώστα» οι γερμανόδουλες «ελληνικές» αρχές κρατούσαν 26 Ελληνίδες πατριώτισσες, όλες αγωνίστριες του εθνικοαπελευθερωτικού μετώπου. Οι στερήσεις, η πείνα και τα βασανιστήρια στα  οποία τις υπέβαλλαν καθημερινά, δεν μπόρεσαν να κάμψουν το ηθικό τους. Τον Μάρτη του 1944, κατέβηκε στα μπουντρούμια των κρατουμένων ο ίδιος ο Λάμπου, και προσπάθησε ν’ αποσπάσει από τις κρατούμενες δηλώσεις, που ν’ αποκηρύσσουν τον εθνικοαπελευθερωτικόν αγώνα του ελληνικού λαού. Η πρόταση συνοδευόταν από τη δελεαστική υπόσχεση ότι θ’ αφήνονταν αμέσως ελεύθερες. Η απάντηση που έδωσαν οι πατριώτισσες στον απαίσιο αυτόν «Ελληνα» ήταν η φωνή του μαχόμενου Εθνους:

— Μόνο οι προδότες απαρνιώνται την πατρίδα τους.

Κι όταν ο μισητός δήμιος τους δήλωσε ξεδιάντροπα, ότι η άρνησή τους θα είχε σαν συνέπεια να εκτελεστούν, δέχτηκε κατάμουτρα τα άτρομα αυτά λόγια:

— Δεν φοβόμαστε το θάνατο. Οι προδότες σαν και σένα τον φοβούνται!

Μανιασμένος από το αδάμαστο αυτό θάρρος, ο Λάμπου διέταξε και τις έκλεισαν στα φρικτά απομονωτήρια των Ιταλών, δυο μέτρα μέσα στη γη. Εκεί τις άφησε δέκα ημέρες. Τότε πια πείσθηκε ότι τίποτα δεν ήταν ικανό να λυγίσει τις 26 ηρωίδες και στις 26 Απρίλη τις παρέδωσε στα γερμανικά Ες-Ες που τις μετέφεραν στο σφαγείο του Χαϊδαριού.

Στις 2 του Μάη, πέντε από τις κρατούμενες γυναίκες οδηγήθηκαν στην «απομόνωση». Δεν δίστασαν να τους πουν ότι την άλλη ημέρα επρόκειτο να εκτελεστούν. Ηταν η πρώτη φορά που θα γινόταν εκτέλεση γυναικών. Οι πέντε πατριώτισσες που θ’ αντίκρυζαν την άλλη μέρα το πρωί το εκτελεστικό απόσπασμα, ήσαν η Φρόσω Χατζηδάκη, γρηά 73 χρονών, η κόρη της Μαρία, η Στέλλα Ντέρη (την ίδια μέρα εκτελέστηκαν και τα δυο αδέρφια της), η Σούλα Ανυσίου (τη βάραινε η «κατηγορία» ότι έμενε σπίτι της ο αγωνιστής του Αλβανικού μετώπου Λευτέρης Αναστασιάδης ανάπηρος με κομμένα και τα δυο πόδια, που εκτελέσθηκε κι αυτός την ίδια μέρα), η Φιφή Χωραφά (την ίδια μέρα εκτελέστηκε και ο άντρας της).

Πρωί-πρωί ένα από τα μαύρα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούσαν οι Γερμανοί, μετέφερε με ισχυρή συνοδεία τις πέντε μελλοθάνατες στην Καισαριανή. Η πορεία προς το θάνατο ήταν ένα θριαμβευτικό πέταγμα προς την Αθανασία. Οι δρόμοι αντηχούσαν από το ηρωικό τραγούδι και σκόρπιζαν ρίγη στους αραιούς διαβάτες που με τρόμο έβλεπαν να διαβαίνει ο θάνατος νικημένος από πέντε αδύναμα γυναικεία πλάσματα.

Σε λίγη ώρα το θυσιαστήριο της λευτεριάς στην Καισαριανή, που το χώμα του ήταν ακόμη υγρό από το άγιο των διακοσίων ηρώων, δέχτηκε τα πρώτα κορμιά των πέντε Ελληνίδων, που έπεφταν από τα γερμανοφασιστικά βόλια, εξιλαστήρια θύματα του αγώνα για τη λευτεριά!

***

 Ο δημοκρατικός λαός της Αθήνας τιμάει σήμερα την Ιερή μνήμη των ηρωικών αυτών Ελληνίδων, που με το χαμόγελο πρόσφεραν στην υπόθεση της ελευθερίας το τίμιο αίμα τους.»

Η φωτογραφία από το «ΕΠΕΣΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ» 4α τόμος, με τη λεζάντα «Εδώ δεν πρέπουν κλάματα, δεν πρέπουν μοιρολόγια, μόν’ πρέπουν δυο ζυγιές βιολιά και μπαταριές ντουφέκια».

Μαζί με τις πέντε  ηρωίδες εκτελέστηκαν την ίδια μέρα, 3 Μάη, και δεκάδες άλλοι πατριώτες, τα ονόματα των οποίων δεν ανακοινώθηκαν. Στον 4α τόμο του «ΕΠΕΣΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ», σελ. 208, σημειώνονται εκείνα που έγιναν γνωστά: Δημόπουλος Στράτος του Χρ. Φοιτητής Νομικής. Μπιτσάκης Γιώργος του Νικ. από τα Χανιά. Σακελλαρίου Δημήτρης του Χαραλάμπου, από την Ωλένη Ηλείας. Χατζημιχάλης Αχιλλέας, γεννήθηκε στη Λάρισα το 1888, από νωρίς προσχώρησε στο προοδευτικό εργατικό κίνημα. Διετέλεσε πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Λάρισας, μέλος του ΕΑΜ και της Εθν. Αλληλεγγύης. Χωραφάς Γιώργος, σύζυγος της Φιφής. Δίβαρης Χαράλαμπος, 22 χρόνων, ξυλουργός.

Η Στέλλα Ντέρη

Η Φρόσω και η Μαρία Χατζηδάκη, μάνα και κόρη, εκτελέστηκαν μαζί, αγκαλιασμένες, η Σούλα Ανυσίου (Ασπασία) κατηγορήθηκε και εκτελέστηκε επειδή έκρυβε στο σπίτι της τον ανάπηρο πολέμου της Αλβανίας, Αναστασιάδη Λευτέρη, ο οποίος ήταν ένας από τους 200 που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944. Η Φιφή (Σοφία) Χωραφά εκτελέστηκε την ίδια μέρα με τον σύζυγό της. Την ίδια μέρα που εκτελέστηκε η Στέλλα Ντέρη, από τα Ιλίσια, εκτελέστηκαν δι’ απαγχονισμού, στο μεγάλο Πεύκο, στον Λουτρόπυργο τα αδέλφια της Μιχάλης και Θανάσης Ντέρης. Στις 10 Μάη εκτελέστηκε και ο άλλος αδελφός της, ο Νίκος Ντέρης.
Οι εκτελέσεις γυναικών δεν σταμάτησαν εκεί. Λίγες μέρες μετά, στις 10 Μάη 1944, μεταφέρθηκαν από το Χαϊδάρι και εκτελέστηκαν στην Καισαριανή άλλοι 92 Ελληνες πατριώτες, ανάμεσά τους 13 γυναίκες:

Αριστερά η Μάρω Μάστρακα, στο κέντρο η Τούλα Μηλιώτη και δεξιά η αδελφή της Μαρία Μηλιώτη.

Η Καίτη Βιντιβίλια, η Βασιλική Ντάκουρη και η Αννα Σαββαΐδη (φωτ. από το Μουσειο ΕΑΜικής Αντίστασης της Καισαριανής

Μάρω Μάστρακα, 44 χρόνων, καθηγήτρια της γαλλικής γλώσσας και λογοτέχνιδα, καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη, ήταν υπάλληλος του Τεχνικού Επιμελητηρίου με μεγάλη μόρφωση, στέλεχος του ΕΑΜ. Οι Γερμανοί την αποκαλούσαν «Χερ Ντόκτορ».

Βασιλική (Βάσω) Ντάκουρη, 24 χρόνων, η «Αδελφή του Αγώνα», νοσοκόμα, στέλεχος του ΚΚΕ και υπεύθυνη της ΕΑΜικής οργάνωσης του νοσοκομείου, εργάζονταν στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο.

Μαρία Μηλιώτη, 23 χρόνων, υπάλληλος των Τ.Τ.Τ., και η αδελφή της

Δήμητρα (Τούλα) Μηλιώτη, 28 χρόνων, υπάλληλος των Τ.Τ.Τ.

Πάολα Παύλοβιτς, 45 χρόνων, Γιουγκοσλάβα.

Αννα Σαββαΐδη, 25 χρόνων, γυναίκα του αντιστασιακού υπαστυνόμου Σαββαΐδη που πιάστηκε στο μπλόκο της Κοκκινιάς στις 5 Μάρτη 1944 και εκτελέστηκε από τον ίδιο τον Λάμπου, διοικητή της Ειδικής Ασφάλειας.

Καίτη Βιντιβίλια, 34 χρόνων, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, ζούσε στη Νέα Φιλαδέλφεια και τα Νέα Λιόσια., μέλος του ΚΚΕ πριν τη δικτατορία Μεταξά, δούλεψε σε παράνομες δουλειές, ήταν υπάλληλος της Εταιρείας Υδάτων (ΟΥΛΕΝ). Αθλιος συνάδελφός της, συνεργάτης των Γερμανών, τοποθέτησε κρυφά στο συρτάρι της μια ΕΑΜική εφημερίδα και μετά κάλεσε τους Γερμανούς. Βασανίστηκε φριχτά πριν εκτελεστεί.

Ελσα Δανιηλίδη
Χρυσούλα Ιωσηφίδου, από την Κοκκινιά.
Μαρία ή Μάρθα Ξανθοπούλου – Οικονόμου
Χρύσα Μωυσιάδου
Ελένη Πανέλη ή Πανέτα.

Μαζί με τις πέντε της 3ης του Μάη 1944 ήταν οι πρώτες γυναίκες που εκτέλεσαν οι Γερμανοί στην Καισαριανή.

Το «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς» Το μνημείο στο χώρο του Σκοπευτηρίου της Καισαριανής

Στο Θυσιαστήριο της Λευτεριάς εκτελέστηκαν και πέρασαν στην Ιστορία 600 αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης. Το 1942 εκτελέστηκαν 13 αγωνιστές, το 1943 εκτελέστηκαν 147 και το 1944 γύρω στους 440. Μαζί τους 20 Ιταλοί και 5 Γερμανοί αντιφασίστες αγωνιστές.
Σαρανταοκτώ  πρωινά το Σκοπευτήριο της Καισαριανής έζησε στιγμές άφθαστου ηρωισμού. Σαρανταοκτώ φορές τα σκουπιδιάρικα αυτοκίνητα του Δήμου πέρασαν την εξώπορτα φορτωμένα με τα πτώματα και αφήνοντας στους δρόμους της Καισαριανής και της Αθήνας αδρά τα αιμάτινα ίχνη τους ως το Νεκροταφείο.

ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΣΑ Νο 2

Στις 22 Ιουνίου 1941 ξεκίνησε η επιχείρηση «Μπαρμπαρόσα», η εισβολή των ναζιστικών στρατιών στη Σοβιετική Ένωση. Δεν επρόκειτο απλά για έναν πόλεμο όπως αυτούς που είχε γνωρίσει νωρίτερα η Ευρώπη. Επρόκειτο για έναν πόλεμο «εξόντωσης», έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Πέρα από τον στρατηγικό στόχο της εξολόθρευσης του «ιουδαιο-μπολσεβικισμού» που, σύμφωνα με την ορολογία του ναζισμού και τα διάχυτα «πιστεύω» του ευρωπαϊκού καπιταλισμού, κατάτρωγε τις σάρκες της Ευρώπης, υπήρχαν και τα πιο άμεσα οφέλη. 

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΜΠΑΡΜΠΑΡΟΣΑ

Το

1940 η Γερμανία είχε πετύχει πολλούς από τους αντικειμενικούς της στόχους στην Ευρώπη. Είχε κατακτήσει γερμανόφωνο κομμάτι της Τσεχοσλοβακίας, είχε ολοκληρώσει την προσάρτηση της Αυστρίας, είχε εισβάλει στην Πολωνία, είχε νικήσει τον παλαιό εχθρό της τη Γαλλία με εκπληκτική άνεση και είχε απωθήσει τους Βρετανούς, αναγκάζοντας την εκστρατευτική τους δύναμη να επιστρέψει στην Αγγλία από τη Μάγχη.

ΡΗΓΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Ο Μήτσος   Ρήγας

Κείμενο : Απόστολος Κ.Αποστολάκης

Ένας αγωνιστής της Αντίστασης που έγραψε την δική του ιστορία με την συμμετοχή του στους αγώνες  κατά των κατακτητών αλλά και με μεγάλη προσφορά  στα κοινά ήταν ο Μήτσος Ρήγας .  Ο  Ρήγας ήταν από τους πρώτους που οργανώθηκαν στην Αντίσταση αφού σαν μέλος του ΚΚΕ είχε εντολή για δημιουργία ΕΑΜικής οργάνωσης στον Βόλο το φθινόπωρο  του 41.

Του μικρού χωριού (Ο Άρης) - Ρίτα Αντωνοπούλου

ΥΠΑΤΗ

17 Ιουνίου 1944,το Ολοκαύτωμα της Υπάτης

Ξημερώματα Σαββάτου 17 Ιουνίου 1944 η Υπάτη βρέθηκε περικυκλωμένη από τα Ες Ες. Τη μέρα αυτή γράφτηκε η πιο μελανή σελίδα στην νεότερη ιστορία της
Τα γερμανικά στρατεύματα είχαν φτάσει στη ιστορική πόλη της Φθιώτιδας με εντολή να την καταστρέψουν ολοσχερώς.
Ολοκλήρωσαν το καταστροφικό τους έργο εκτελώντας 28 άτομα, τραυματίζοντας 30, καταστρέφοντας 375 από τα 400 σπίτια της πόλης, βυζαντινές εκκλησίες και ιστορικά αρχοντικά. Ολοκαύτωμα.
Η Υπάτη πυρπολήθηκε τρεις φορές από τους Γερμανούς και βομβαρδίστηκε με πυροβολικό αρκετές. Οι ημερομηνίες των πυρπολήσεων:
17 Ιουνίου 1944 , 10 Αυγούστου 1944 , 12 Οκτωβρίου 1944

Για την προσφορά της στην Ενωμένη Εθνική Αντίσταση, που κορυφώθηκε με το ολοκαύτωμα αλλά και την εκτέλεση των Υπαταίων Πατριωτών μετά την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, από τους Γερμανούς, ανακηρύχτηκε Μαρτυρική Πόλη με το Προεδρικό Διάταγμα 399/7.12.1998, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α277/16.12.1998.

Δημοσιεύτηκε στην σελίδα του : Σωματείο "Μουσείο - Ιστορικό Αρχείο Ρούμελης 1940-1950"