ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΛΕΚΟΣ

 

« η προσφορά προς την πατρίδα δεν αποτελεί κατάθεση σε τράπεζα για να ζητάμε τόκους» Μανώλης Γλέζος.

 

ΠΟΛΙΤΗΣ ΑΛΕΚΟΣ

Ο Δάσκαλος ο Αντάρτης

 ΣΙΜΕΑ 12-6-21

 

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1479480362393866

Από αριστερά . Ηλίας Αγδινιώτης, Αλέκος Πολίτης , Βασίλης Τσανάκας, Γιάννης Τζορμπατζής
 

 

Κείμενο: Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

Α! ο δασκαλός μας …. είναι σίγουρο ότι θα αναφωνήσουν όσες και όσοι διαβάσουν το αφιέρωμα και είχαν την τύχη να τον έχουν δάσκαλο .Οι περισσότεροι σίγουρα δεν γνώριζαν την αντιστασιακή του δράση και τον πρωταγωνιστικό ρόλο που έπαιξε στην διάρκεια της κατοχής .

Ήταν από την φύση του άνθρωπος σεμνός και όπως λένε άνθρωποι που τον γνώριζαν καλά, σπάνια μιλούσε για τους αγώνες του , και τις διώξεις του.

Δάσκαλος στο επάγγελμα ο Πολίτης είχε αποφοιτήσει από την Ριζάρειο Σχολή και στην στρατιωτική του θητεία εκπαιδεύτηκε στην Σχολή εφέδρων αξιωματικών Σύρου. Στην διάρκεια του πολέμου με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού υπηρέτησε στο 51ο και 5ο Σύνταγμα Πεζικού.

Όταν την άνοιξη του 43 το αντάρτικο του ΕΛΑΣ Πηλίου άρχισε να παίρνει μορφή συντεταγμένων ομάδων, ο Πολίτης ήταν ήδη ενταγμένος από άνοιξη του 42 στο ΕΑΜ της Ζαγοράς από όπου κατάγονταν .

Η αρχική του ευθύνη ήταν στην επιμελητεία και χρειάζονταν μεγάλη προσπάθεια να πείθει τους έχοντες και κατέχοντες ότι πρέπει να δίνουν παρακράτημα 10% για τις ανάγκες των αγωνιστών . Ήταν δυστυχώς αρκετοί που αδιαμαρτύρητα έβλεπαν τους Ιταλούς να πλιατσικολογούν το βιος τους αλλά βαρυγκωμούσαν όταν τους ζητούσε ο απελευθερωτικός στρατός.

Στην περιοχή του Ανατολικού Πηλίου κυρίαρχη μορφή τον πρώτο καιρό ήταν ο Ανθυπολοχαγός Φραγγινέας (1)που ήταν ο πρώτος μόνιμος αξιωματικός που προσχώρησε στον ΕΛΑΣ και ανέλαβε Στρατιωτικός διοικητής στην μονάδα της περιοχής .Μαζί με αυτόν βέβαια ο μπουρλοτιέρης ΠΙΠΙΝΟΣ (2) πρωταγωνιστής στην μάχη της Τσαγκαράδας.

Μετά την πετυχημένη μάχη ( 24 Μαρτίου 43) πολλοί Πηλιορείτες αναθάρρησαν και κατατάχτηκαν στον ΕΛΑΣ . Οι ανάγκες αυξάνονταν και ο Πολίτης καθιερώθηκε στην συνείδηση των κατοίκων της περιοχής σαν ο έντιμος διαχειριστής των παρακρατημάτων που προορίζονταν για τους μαχητές.

Τον Αύγουστο του 43 ανέλαβε διοικητής Πολυβολαρχίας του ανεξάρτητου τάγματος Πηλίου με καπετάνιο τον Κώστα Μαλέτσικο.

Στην συνθηκολόγηση των Ιταλών με τις διαπραγματεύσεις αλλά και τις μάχες που ακολούθησαν με όσους συνέχιζαν να είναι με τον Μουσολίνι , ο Πολίτης έπαιξε καθοριστικό ρόλο . Στην μεγάλη μάχη που έδωσαν οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ στην ΛΥΚΟΠΕΤΡΑ ( ΑΛΙΚΟΠΕΤΡΑ) με πρώτη την διμοιρία εφόδου του Θωμά Καψάλη, πήρε μέρος ο Λόχος του Μενεέμη και η πολυβολαρχία του Αλέκου Πολίτη . Στην μάχη αυτή ο ΕΛΑΣ είχε έναν νεκρό και τραυματία του Καπετάνιο Μαλέτσικο .Πέντε μέρες αργότερα στις 13-14 Σεπτεμβρίου ,οι ίδιες δυνάμεις έδωσαν σκληρές μάχες επάνω από την Πορταριά για δύο ημέρες με τους Γερμανούς που κατέφθασαν με μεγάλες δυνάμεις από την Λάρισα για να καλύψουν το κενό που άφησαν οι Ιταλοί.

Μετά τον επιτυχή αφοπλισμό της Ιταλικής Μεραρχίας ΠΙΝΕΡΟΛΟ οι εξελίξεις ήταν καταιγιστικές . Το τάγμα του Πηλίου εξελίχτηκε σε Σύνταγμα (54ο) που τριπλασίασε τις δυνάμεις του δημιουργώντας τρία τάγματα . Οι ανάγκες του αγώνα έστειλαν τον Πολίτη στην περιοχή της Αγιάς όπου για λίγο καιρό δημιούργησε έδρα το 1ο Τάγμα του και αργότερα πήρε εντολή να καλύψει την περιοχή ΟΘΡΥΟΣ –ΑΛΜΥΡΟΥ –ΔΟΜΟΚΟΥ .

Ο Πολίτης διορίστηκε Στρατιωτικός Διοικητής με Καπετάνιο τον έφεδρο Ανθυπολοχαγό Βασίλη Τσανάκα

Χωρίς υπερβολή το 1ο Τάγμα ήταν το πολυπληθέστερο και το πιο δραστήριο από τα τρία του 54ου Συντάγματος. Έφτασε το φθινόπωρο του 44 να περιλαμβάνει 800 άντρες με τέσσερις λόχους , τμήμα Μηχανικού ,και τμήμα διαβιβάσεων με 25 άντρες που έπρεπε να καλύπτουν μια τεράστια περιοχή . Από Στυλίδα ,Δομοκό, Φάρσαλα,Αλμυρό και Βελεστίνο εκτείνονταν ο χώρος ευθύνης και η δράση του τάγματος που διοικούσε ο Πολίτης . Έδρα του Τάγματος , του Λόχου Διοικήσεως και του 3ου Λόχου επιλέχτηκε το χωριό Γούρα , σημερινή Ανάβρα . (Α)

Ο Πολίτης μας άφησε μέσω του βιβλίου της Νίτσας Κολιού αλλά και του πλούσιου προσωπικού αρχείου που μας εμπιστεύτηκε ο γιός του, πλούσιες πληροφορίες για το τάγμα του,

Αναφέρει ότι ο 1ος Λόχος είχε έδρα το χωριό Δίβρη βόρεια της Λαμίας , ο 2ος είχε έδρα το χωριό Χιλιαδού , σημερινή Φιλιαδώνα , ο 4ος ήταν Λόχος Πολυβόλων με έδρα και αυτός την Χιλιαδού και μετακίνηση ανάλογα τις ανάγκες που είχε ο κάθε Λόχος. Ο 2Ος και ο 4ος Λόχος είχαν χώρο ευθύνης μέχρι Δομοκό,Παλαμά Καρδίτσας και Φάρσαλα.

Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι στην περιοχή ευθύνης του Πολίτη και στην θέση Τσουρνάτ, στον δρόμο προς Ιτζέκ (Νεοχωράκι ) τον Φεβρουάριο του 44 ,είχε δημιουργηθεί από τον πολυμήχανο Αλέκο Παπαγεωργίου (3) το ¨ εργοστάσιο¨ κατασκευής ναρκών και χειροβομβίδων .

Ιδιαίτερη μνεία κάνει για την άριστη οργάνωση του 1ου Τάγματος, ο Αρχηγός του ΕΛΑΣ Στέφανος Σαράφης.

Με αφορμή την αναχώρηση της αντιπροσωπείας της ΠΕΕΑ για τον Λίβανο η οποία έγινε από το άγνωστο αεροδρόμιο της Ευξεινούπολης και όχι της Νεράϊδας όπως γράφουν συχνά λαθεμένα πολλοί , ο Σαράφης περιγράφει το οδοιπορικό από την Βίνιανη μέχρι την Γούρα και με ευθύνη προστασίας το Τάγμα του Πολίτη στο μεγαλύτερο διάστημα . Μέχρι την περιοχή ευθύνης του Πολίτη την υψηλή αντιπροσωπεία συνόδευε ο Καπετάνιος Μπουκουβάλας με ίλη ιππικού. Σε διάφορα περάσματα είχε αναλάβει με ουλαμούς ιππικού ο Στρ. Διοικητής του Θεσσαλικού ιππικού Σπύρος Γερασιμίδης.(4)

Ο Σαράφης περιγράφει πόσο άψογα ήταν σχεδιασμένη η προστασία της αντιπροσωπείας παρά την ταλαιπωρία και τα καψώνια που τράβηξε λόγω κακής συνεννόησης του Άγγλου συνδέσμου για την άφιξη του αεροπλάνου που θα τους παρελάμβανε.

Στην περιοχή λειτούργησε και Σχολή Υπαξιωματικών εφεδρικού ΕΛΑΣ στην οποία φοίτησαν και 39 γυναίκες. Ανάμεσα στους αξιωματικούς του Τάγματος αναφέρει τον μετέπειτα Δήμαρχο Λάρισας Αριστείδη Λαμπρούλη.

Οι δραστηριότητες του Τάγματος ήταν δεκάδες στους δέκα μήνες παρουσίας του στην κρίσιμη περιοχή .Όλη η Ελλάδα τότε επικοινωνούσε από τον μοναδικό δρόμο που υπήρχε μέσω Δομοκού -Λαμίας . Στην ίδια περιοχή περνούσε όπως και τώρα το τρένο για Αθήνα Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές από τις πολλές που περιγράφει ο Πολίτης.

Μάχη και καταστροφή των μεταλλείων Δομοκού ,σαμποτάζ και μάχη στις αποθήκες καυσίμων κοντά στην Λαμία, μάχη της σοδειάς, κάλυψη και συμμετοχή στην μάχη του Βελεστίνου ,πολλά σαμποτάζ στην σιδ. Γραμμή , μάχη στην Αγχίαλο, μάχη στο Δεμερλί ( Σταυρός) Φαρσάλων στις αρχές Σεπτεμβρίου όπου κατατροπώθηκαν μεγάλες Γερμανικές δυνάμεις , ΕΑΣΑΔ και της συμμορίας Σούρλα. Συχνή συνεργασία με τον ανεξάρτητο στολίσκο του ΕΛΑΝ στον Μαλιακό που είχε διοικητή τον Σωτήρη Μπεγνή.

Συχνή ήταν η συνεργασία του τάγματος με το 52ο Σύνταγμα που έδρευε στην Μακρακώμη και διοικούσαν οι Κασλάς και Παπαδάμος από Πουρί και Βελεστίνο αντίστοιχα.

 

Τον Απρίλιο του 44 ειδικοί του Μηχανικού με τον Καπετάνιο Βασίλη Μποτζώρλο Τάγματος εκπαίδευσαν 25 άντρες της Ταξιαρχίας ιππικού στις δολιοφθορές.

Από 14-18 Σεπτεμβρίου οι Λόχοι του 1ου Τάγματος ελευθερώνουν Αλμυρό ,Δομοκό Φάρσαλα και όλη την περιοχή ευθύνης του .

Ο Αλέκος Πολίτης αποστρατεύτηκε από τον ΕΛΑΣ τον Φεβρουάριο του 45 χάνοντας σε λίγο καιρό την θέση του δασκάλου στην Δημόσια εκπαίδευση .Αυτή ήταν η τιμή που του επιφύλαξε η πατρίδα. Φυλακίζεται για κάποιους μήνες και το 1946 με τα μέτρα αποσυμφόρησης των φυλακών αποφυλακίζεται . 

Αναγκάζεται να καταφύγει στην Θεσσαλονίκη όπου προσπαθεί να επιβιώσει. Στις 2 Μαρτίου του 48 επιστρατεύεται και στέλνεται εξορία σε κέντρο αναμόρφωσης εφέδρων αξιωματικών μέχρι τον Ιούλιο του 49.Με τα μέτρα ειρήνευσης του Πλαστήρα το 1951επανέρχεται στα διδασκαλικά του καθήκοντα . Παντρεύεται την συναδελφό του Περσεφόνη Στριφαντούρου και κάνουν δύο παιδιά . Απολύεται για δεύτερη φορά από την χούντα των συνταγματαρχών η οποία δεν συγχώρεσε την αναμειξή του στην Εθνική Αντίσταση αλλά και στα κοινά του κλάδου του . Από το πλούσιο υλικό εκατοντάδων σελίδων που μας εμπιστεύθηκε ο γιός του, συμπεραίνουμε ότι ο Πολίτης σκόπευε να γράψει βιβλίο γιατί συγκέντρωνε σημειώσεις και από συναγωνιστές του. Το υλικό είναι γραμμένο μεταξύ 82 και 86.

Ο Αντάρτης Δάσκαλος δεν πρόλαβε να τελειώσει την δουλειά του . Πέθανε στις 16-2-88 σε ηλικία 77 ετών .

Σημειώσεις : Α) Η Ανάβρα (Γούρα) κάηκε ολοσχερώς από τους Ιταλούς τον Απρίλιο του 43.

1)Για τον Φραγγινέα εδώ>https://www.facebook.com/simea2016/posts/1220712288270676

2)Για τον Πιπίνο εδώ>

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1232089610466277

3)Για τον Παπαγεωργίου εδώ>

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1132373370437902

4)Για τον Γερασιμίδη εδώ>

https://www.facebook.com/simea2016/posts/1260739860934585

Πηγές: Αρχείο Αλέκου Πολίτη, Νίτσα Κολιού , Γρηγόρης Ρέντης, Στέφανος Σαράφης, ,Χαράλαμπος Σουβλής, Λάζαρος Αρσενίου, Αρχείο Βασίλη Μποτζώρλου ,Θανάσης Τσαμπήρας. Νίκος Στουρνάρας

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Γιώργο Πολίτη για την παραχώρηση του αρχείου του πατέρα του.

 

Αλβανικό μέτωπο .5ο Σύνταγμα  Κάτω πρώτος αριστερά . Ο αξιωματικός με το πηλήκιο μοιάζει πολύ με τον Συνταγματάρχη Γεωργούλα τον οποίο είχε Διοικητή
 

Απελευθερωτής στα Φάρσαλα
 

Στο Κέντρο αναμόρφωσης εφέδρων αξιωματικών . Εξορία Μακρόνησος
 

Η κατάπτυστη έκθεση της Χούντας
 

Η περιοχή δράσης του 1ου τάγματος του 54ου Συντάγματος
 

Αρχείο Πάνου Σκοτινιώτη
 

 1965 3ο Δημοτικό Σχολείο Βόλου . Αρχείο Πάνου Σκοτινιώτη

 

 

ΚΟΝΤΟΜΑΡΙ

 

Η ιστορία των φωτογραφιών .

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

Η πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων στην Ελλάδα θεωρείται ότι έγινε στο Κοντομαρί Χανίων στις2 Ιουνίου του 41 . Όχι γιατί δεν είχαν προηγηθεί και άλλες δολοφονίες αμάχων σαν αντίποινα για τον θάνατο Γερμανών αλεξιπτωτιστών στις μάχες που διήρκεσαν δέκα μέρες στην Κρήτη .Είχαν προηγηθεί κάμποσες και μάλιστα την ίδια μέρα έγιναν περισσότερες εκτελέσεις αμάχων στον Αλικιανό με 41 δολοφονίες, χωρίς να ξεχνάμε ότι στο ίδιο χωριό στις 24 Μαΐου είχαν δολοφονήσει άλλους επτά

Το ΚΟΝΤΟΜΑΡΙ έχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία λόγω των αποκαλυπτικών φωτογραφιών .

 

Περισσότερα εδώ >  https://www.facebook.com/simea2016/posts/1192397957768776

 

 

η εδώ >  https://simea2016.blogspot.com/2020/06/blog-post.html

ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 2021

 

ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ 21    https://www.facebook.com/simea2016/posts/1471531269855442

Πραγματοποιήθηκε χθες 31 Μαΐου το ετήσιο μνημόσυνο για τους σαράντα εκτελεσμένους στον σιδηροδρομικό σταθμό  ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ  -Κάτω  Δασόλοφος Φαρσάλων . Στην εκδήλωση που διοργανώνει κάθε χρόνο ο Δήμος Φαρσάλων και η Τοπική Κοινότητα Δασόλοφου συμμετείχε  αντιπροσωπεία του ΣΙΜΕΑ . Φέτος όπως και πέρυσι, ο Δήμος μας έκανε την τιμή και ανέθεσε στον συλλογό μας να αναλάβει την εκφώνηση του ιστορικού της ημέρας .

Ο Χριστόφορος Σεμέργελης μέλος του ΣΙΜΕΑ, στην εκφώνηση του ιστορικού αναφέρθηκε στον καθήκον που έχουμε ως κοινωνία  να μην ξεχνάμε τα θύματα της Γερμανικής θηριωδίας και το ντόπιου δοσιλογισμού. Υπενθύμισε ότι από τους σαράντα εκτελεσμένους στο ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ συνολικά 26 θύματα ήταν από την περιοχή του Βόλου. Λεχώνια  Πορταριά Άγιο Βλάσιο Άνω Βόλος,   Ανάμεσά τους  η εικοσιεξάχρονη  έγκυος  Ελένη Μουρογιάννη από την Άλλη Μεριά   μέλος και αυτή του ΕΑΜ όπως οι υπόλοιποι . Υπενθύμισε ότι η δολοφονία των σαράντα αθώων θυμάτων έγινε σαν αντίποινα για τους νεκρούς που είχαν οι Γερμανοί και τα δοσιλογικά ΕΑΣΑΔ,  στην μάχη που έγινε λίγες μέρες πριν στον σιδηροδρομικό σταθμό με δυνάμεις του ΕΛΑΣ.

Δυστυχώς για τα σαράντα θύματα υπεύθυνοι δεν ήταν μόνο οι Γερμανοί, αλλά και Έλληνες ντόπιοι συνεργάτες τους που είχαν ανάμειξη στην σύλληψη αλλά και στην εκτέλεση .Ετοίμασαν τις κρεμάλες στις μουριές του σταθμού και  πέρασαν τις θηλιές στους κρεμασμένους .

 Στον θερμό χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Φαρσάλων  Μάκης Εσκίογλου διαβεβαίωσε με την σειρά του ότι ο Δήμος θα συνεχίσει το έργο των προκατόχων του και θα τιμά τους μάρτυρες της ελευθερίας .

Το στεφάνι του ΣΙΜΕΑ  κατέθεσε η  Κερασία Μαραϊδώνη μέλος του ΣΙΜΕΑ ανιψιά εκτελεσμένου και στο προσκλητήριο νεκρών το παρών,ο Σωτήρης Χαλκιάς εγγονός εκτελεσμένου, επίσης μέλος του συλλόγου .

Στεφάνια επίσης κατέθεσαν ο Δήμαρχος Φαρσάλων Μάκης Εσκίογλου , ο πρόεδρος της τοπικής κοινότητας Χρήστος Βασιλόπουλος , ο πρώην Δήμαρχος Πορταριάς Βασίλης Κοντορίζος, ο εκπρόσωπος της Ισραηλιτικής κοινότητας Βόλου Χα'ί'μ Κοέν και ο Γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ Φαρσάλων Νάσος Νικόπουλος.

 

Το παρών έδωσαν επίσης ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Φαρσάλων κ. Κωνσταντίνος Δαμιανός, οι αντιδήμαρχοι Φαρσάλων κ.κ. Σταύρος Κουκουλιός και Δημήτρης Γούσιας, ο δημοτικός σύμβουλος κ. Κωνσταντίνος Μπαλατσός, συγγενείς των θυμάτων και ο κ. Γιώργος Σπανός πρώτος πρόεδρος της κοινότητας Δασόλοφου που καθιέρωσε το ετήσιο μνημόσυνο το 1980.

Να σημειωθεί ότι η εκδήλωση -μνημόσυνο έγινε με όλα τα προβλεπόμενα μέτρα για την προστασία από την πανδημία.

Η όλη διοργάνωση ήταν άψογα σχεδιασμένη από την κ.Βούλα Μπαλαμπάνη Προισταμένη Δ/νσης Προγραμματισμού και Ανάπτυξης Δ. Φαρσάλων

Η φωτογράφηση έγινε από την Γεωργία Μαρα'ι'δώνη 

 

Κατάθεση στεφάνου του ΣΙΜΕΑ από την Γεωργία Μαρα'ι'δώνη

 

Η ομιλία του Χριστόφορου Σεμέργελη εδώ 

Κύριε Δήμαρχε Φαρσάλων,

Κύριε Πρόεδρε της Τοπικής Κοινότητας Δασολόφου,

Αγαπητοί φίλοι και συγγενείς των εκτελεσθέντων πατριωτών,

 

Σήμερα, όλοι εμείς που στεκόμαστε μπροστά από το μνημείο, έχουμε την ευκαιρία να θυμηθούμε για μία ακόμη φορά το τρομερό έγκλημα της 30ής Μαΐου του 1944. Εκείνης της μαύρης Τετάρτης, που απαγχονίστηκαν σαράντα πατριώτες του ΕΑΜ από μέλη των ΕΑΣΑΔ, ως αντίποινα για την επίθεση του ΕΛΑΣ στον Σιδηροδρομικό Σταθμό του Ορμάν Μαγούλα και τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτών της Βέρμαχτ στη μάχη που ακολούθησε. 

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η ναζιστική Γερμανία, οι σύμμαχοί της στον Άξονα, αλλά και οι εγχώριοι συνεργάτες τους, διέπραξαν φρικαλεότητες σε μαζική κλίμακα. Έχουμε χρέος να σταθούμε στον ρόλο που διαδραμάτισαν οι τελευταίοι, οι οποίοι υπηρέτησαν με θέρμη τις δυνάμεις κατοχής και πρόσφεραν με τη θέλησή τους εσκεμμένη υπηρεσία στον εχθρό.

Με τις «ευλογίες» των προδοτικών κυβερνήσεων του  Τσολάκογλου, του Λογοθετόπουλου και του Ράλλη, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που συντάχθηκαν με τους Ναζί, αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941, ακολουθώντας εντελώς αντίθετη πορεία από τους πατριώτες που μετείχαν στην Αντίσταση.

Συνολικά, πάνω από 20.000 ένοπλοι υπηρετούσαν σε πολλά τάγματα σε όλη την επικράτεια. Ένας αριθμός τρομακτικός, ο οποίος όμως φανερώνει την έκταση του θλιβερού φαινομένου του δοσιλογισμού στα χρόνια της Κατοχής. 

Η συνεργασία με τις γερμανικές δυνάμεις, που διαδέχτηκε εκείνη με τους Ιταλούς φασίστες, είναι ένα φαινόμενο που στη Θεσσαλία, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα φυσικά, οι περισσότεροι θέλησαν να σβήσουν από τη μνήμη τους έπειτα από το τέλος του πολέμου.

Όπως κανείς δεν μιλάει για τα φριχτά βασανιστήρια που γίνονταν τότε, επίσης μία μέθοδος για να καμφθεί το ηθικό όσων ήθελαν να ανασάνουν ξανά ελεύθεροι…

Στο παρελθόν οι προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που βγήκαν ζωντανοί από το κολαστήριο του Βόλου, την περιβόητη Κίτρινη Αποθήκη, απ’ όπου ξεκίνησε και η πορεία θανάτου των 26 από τους 40 εκτελεσθέντες, με άφησαν άφωνο.

Τα προηγούμενα χρόνια, μέσα από την εφημερίδα, είχα την τύχη να μιλήσω με πρώην κρατούμενους, που έζησαν στο πετσί τους τις τερατώδεις συμπεριφορές των Γερμανών και των συνεργατών τους και εξιστορώντας τα παθήματά τους με άφηναν άφωνο για το πόσο διαβολικός μπορεί να γίνει κάποιος, στην προσπάθειά του να βλάψει τον άλλο…  

Συχνά αναρωτιέμαι για το «ποιόν» εκείνων των ανθρώπων, που εξελίχθηκαν σε όργανα εκδίκησης των Γερμανών… Ήταν μόνο πολιτικά τα κίνητρά τους; Επρόκειτο για εγκληματίες και άτομα του υποκόσμου, που ξεσπούσαν τα σκοτεινά τους ένστικτα, μέσω των πράξεων βίας; Ή ήταν άνθρωποι της διπλανής πόρτας, οι οποίοι υπέκυψαν στην πίεση του τυραννικού καθεστώτος και άρχισαν να σκορπούν αδιακρίτως τον θάνατο μεταξύ ομοεθνών τους, μόνο και μόνο για να επιβιώσουν οι ίδιοι;

Για το ατομικό κίνητρο του καθενός, που εντάχτηκε στα Τάγματα Ασφαλείας ή στο ΕΑΣΑΔ, σίγουρα μπορούν να ειπωθούν πολλά, έπειτα από τόσες δεκαετίες. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι συνεργάτες των Γερμανών στιγμάτισαν την περίοδο της Κατοχής, όπως γενικότερα δεν πρέπει να ξεχνάμε τα εγκλήματα των χιτλερικών το διάστημα 1941-1944.

Οι χιλιάδες νεκροί εκείνης της περιόδου και οι ανυπολόγιστες καταστροφές στη χώρα μας, πρέπει να συνεχίσουν να βρίσκονται στο επίκεντρο της συλλογικής μνήμης και να μην επιτρέψουμε στους αναθεωρητές της Ιστορίας να μας επιβάλλουν το δικό τους αφήγημα, που μεταθέτει τις ευθύνες των Γερμανών στους Έλληνες, οι οποίοι τότε δεν υποτάχτηκαν στη μοίρα τους και έπραξαν το αυτονόητο για την πατρίδα. Και ούτε φυσικά, να παραβλέπουμε τη συμβολή των ανταρτών του ΕΛΑΣ στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης, τον συντονισμό των οποίων είχε αναλάβει από το ’43 το Συμμαχικό Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Όπως και ότι σε κάθε μεγάλη μονάδα του ΕΛΑΣ, υπήρχαν Άγγλοι και Αμερικανοί σύνδεσμοι.

Δεν πρέπει να αφήσουμε τη σκόνη του χρόνου να σβήσει την ανάμνηση της αποτρόπαιης δολοφονίας τόσων δεκάδων πατριωτών.  Οι διώξεις που υπέστησαν τότε οι Θεσσαλοί από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους ήταν πρωτοφανείς και η θεσσαλική γη ποτίστηκε με το αίμα αθώων.

Μονάχα ανατριχίλα προκαλεί η σκέψη πως ανάμεσα στους 40 απαγχονισμένους ήταν και μια κυοφορούσα γυναίκα. Η Ελένη Μουρογιάννη, λίγο πριν φέρει στον κόσμο το παιδί που κουβαλούσε επί μήνες στην κοιλιά της, ξεψύχησε από τη θηλιά που πέρασε η ίδια στον λαιμό της, αρνούμενη να την αγγίξουν τα χέρια των ΕΑΣΑΔ-ιτών. Η ανθρώπινη κακία, δυστυχώς, δεν έχει όρια. Ο άνθρωπος είναι ικανός να κάνει τρομερό κακό σε άλλον άνθρωπο. Συλλογίζομαι πως σ’ αυτό εδώ το μέρος, πριν από 77 χρόνια, υπήρξαν Έλληνες που δεν έδειξαν οίκτο σε μια έγκυο, μόλις 26 ετών, η οποία δεν πρόλαβε να χαρεί τίποτα. Όχι μόνο τα νιάτα της, αλλά ούτε καν αξιώθηκε να ακούσει το πρώτο κλάμα του παιδιού της. Και οι μαρτυρίες που διασώθηκαν από τους κατοίκους των τα γύρω χωριών, οι οποίοι την επόμενη ημέρα ανέλαβαν το θλιβερό έργο της αποκαθήλωσης και της ταφής των θυμάτων του Ορμάν Μαγούλα, δείχνουν το μέγεθος της απάνθρωπης εκτέλεσης.

Ελάχιστους μήνες πριν οι μισητές σημαίες με τη σβάστικα υποσταλούν μία για πάντα από την Ελλάδα, ο γερμανικός στρατός συνεπικουρούμενος από τα μέλη του ΕΑΣΑΔ, εφάρμοσε σκληρά αντίποινα στον άμαχο πληθυσμό της Θεσσαλίας. Οι τύραννοι επιδίωξαν με πράξεις ωμής βίας και τρομοκρατίας να σπάσουν τους δεσμούς αλληλεγγύης μεταξύ των κατοίκων και των ανταρτών του ΕΛΑΣ που πολεμούσαν γενναία τον εχθρό, ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η μάχη της σοδειάς, για να αποτραπεί η αρπαγή του σιταριού και το νέο πλιάτσικο του κάμπου.  

Πολλά μπορούμε να θυμηθούμε από τα εγκλήματα που έγιναν στην την άνοιξη του 1944, αλλά σήμερα είμαστε εδώ για να τιμήσουμε όσους μαρτύρησαν από τον Βόλο και τη Λάρισα. Παρότι οι μέρες της Ναζιστικής Γερμανίας ήταν πια μετρημένες, οι κατακτητές με τους συνεργάτες τους συνέχισαν να σπέρνουν τον τρόμο στον πληθυσμό της Θεσσαλίας. Τι κι εάν ο πόλεμος είχε πια κριθεί και οι Γερμανοί είχαν αρχίσει να βρίσκονται σε αδιέξοδο, ενώ ο κλοιός από την προέλαση των Σοβιετικών και Συμμαχικών δυνάμεων έσφιγγε συνεχώς;

Ακόμη και τότε που το μέτωπο κατέρρεε και όλα έδειχναν ότι τίποτα δεν μπορούσε να ανακόψει την γερμανική ήττα, - μην ξεχνάμε ότι στις 6 Ιουνίου ’44 έγινε η απόβαση στη Νορμανδία - δεν περνούσε ούτε μία μέρα που οι Γερμανοί, με τη βοήθεια των ντόπιων συνεργατών τους, έκαναν επιδρομές στα χωριά, βασάνιζαν αλύπητα και σκότωναν όσους αντιστέκονταν, μην αφήνοντας τίποτα όρθιο.  

Δεν έχει τελειωμό το προσκλητήριο τόσων νεκρών…

Για όλες αυτές τις ζωές που τόσο άδικα χάθηκαν, το χρέος μας είναι να μην ξεχάσουμε ποτέ όλα αυτά που διαδραματίστηκαν εκείνη την αποφράδα ημέρα. Οι γερμανικές θηριωδίες, όπως και τα εγκλήματα των συνεργατών τους, παραμένουν ένα καρφί στις καρδιές όλων μας, παρότι αρκετοί απ’ όσους πέρασαν τις θηλιές στο Ορμάν Μαγούλα, σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν στη μάχη που έγινε στο Δεμερλί την 1^η Σεπτεμβρίου του ’44, πολεμώντας στο πλευρό των κατακτητών κι έτσι ταυτοποιήθηκαν αργότερα από τους ερευνητές.

Κοιτάζοντας το μνημείο αυτό που αποτίει φόρο τιμής στους νεκρούς και είναι τρανή απόδειξη του εγκλήματος που διαπράχθηκε στο Ορμάν Μαγούλα, νιώθω πως διώχνω μακριά τη ζοφερή σιωπή που καλύπτει την ιστορία των 40 στελεχών του ΕΑΜ, οι οποίοι θυσιάστηκαν για μία ελεύθερη και δημοκρατική πατρίδα.

Οφείλουμε να μην λησμονούμε την κτηνώδη αδικία που έλαβε χώρα στις 30 του Μάη του ’44 και τη θυσία τόσων ηρώων, που πλήρωσαν ακριβά την αγάπη τους για την Ελλάδα.

Συγχαρητήρια στον δήμαρχο Φαρσάλων κ. Ιορδάνη Εσκίογλου και στον πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Δασολόφου κ. Χρήστο Βασιλόπουλο, οι οποίοι συνεχίζουν το έργο των προκατόχων τους σ’ αυτή την εκδήλωση μνήμης.

Τιμή και δόξα στους 40 μάρτυρες του Ορμάν Μαγούλα.

  Σας ευχαριστώ

Ο Δήμαρχος Φαρσάλων στον χαιρετισμό του
 

Ο Χριστόφορος Σεμέργελης στο ιστορικό της ημέρας