ΜΕ ΤΗΝ ΛΑΜΨΗ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ

 

ΜΕ ΤΗΝ ΛΑΜΨΗ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ .

 

 

https://www.facebook.com/simea2016/posts/219115396886917

 

 

 

 

 

 

 

 

Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης 

 

Όταν το 1966 ο σκηνοθέτης Πάνος Γλυκοφρύδης μας χάρισε την αριστουργηματική ταινία ΜΕ ΤΗΝ ΛΑΜΨΗ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ λίγοι έμαθαν ότι το σενάριο βασίζονταν σε μία πραγματική ιστορία .Θεωρήθηκε ότι είναι προϊόν μυθοπλασίας όπως συμβαίνει τις περισσότερες φορές με τα σενάρια των κιν. ταινιών . Ήταν η εποχή ( 1964-1967) που δειλά –δειλά ο Ελληνικός κινηματογράφος άρχιζε να ασχολείται σοβαρά με την εποχή της κατοχής .

Δυστυχώς η κινηματογραφική άνοιξη αυτή δεν κράτησε πολύ λόγω της επιβολής της στρατιωτικής χούντας η οποία είδε αλλιώς την εποχή και κατασκεύασε προπαγανδιστικές ταινίες οι οποίες δυσφημούσαν την ΕΑΜική αντίσταση. Επιστράτευσε γνωστούς εγχώριους αστέρες αλλά και εισαγόμενους .( Βλέπε Φερνάντο Σάντσο).

 

 

Μικρός είχα δει την ταινία στον ΕΣΠΕΡΟ στον Βόλο και μερικές φορές ακόμη στην τηλεόραση στην δεκαετία του ογδόντα. Δυστυχώς, δεν προβάλλεται εδώ και χρόνια από τα κανάλια αν και θ΄άπρεπε να προβάλλεται και στα σχολεία .

Η ταινία δεν είναι από τις λεγόμενες ηρωϊκές ,δεν δείχνει τα κατορθώματα των αντιστασιακών . Είναι βαθιά ανθρώπινη και μας δείχνει τον πατέρα που προσπαθεί να σώσει από την εκτέλεση έναν τουλάχιστον από τους τρεις γιους του. Εξιστορεί ένα συγκλονιστικό γεγονός που συνέβη το καλοκαίρι του 43 , στον Τρίλοφο Πιερίας.

Οι Γερμανοί στα συνηθισμένα αντίποινα, μεταξύ των επιλεγμένων για εκτέλεση πατριωτών είχαν συμπεριλάβει και τρία αδέλφια . Ο Γερμανός υπαξιωματικός Benjamin G. Locher της Γερμανικής Μυστικής Στρατιωτικής Αστυνομίας (GFP) το 1943-1944, επικεφαλής ναζιστικών ορδών και ελλήνων ταγματασφαλιτών ήταν αμείλικτος. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Γερμανός αξιωματικός ήταν προτεστάντης ιερέας πριν τον πόλεμο

Πριν λίγα χρόνια κυκλοφόρησε το βιβλίο "Παπά Λόχερ απολογήσου" των Χαλκίδη-Τερζόπουλου για τις αθλιότητες του συγκεκριμένου Γερμανού 

Το απόσπασμα του κειμένου που ακολουθεί, από ένορκη εξέταση του τότε διοικητή Χωροφυλακής Κατερίνης, δίνει μια ζοφερή εικόνα της τότε πραγματικότητας:

 

... "Τα μέσα του μηνός Νοεμβρίου '43 ετοποθετήθην εις την Διοίκησιν Χωροφυλακής Κατερίνης ως Διοικητής αυτής. Εκεί συνήντησα τον ανωτέρω Λόχερ, ο οποίος ήτο Διοικητής Γκεστάπο Κατερίνης, εις τον οποίον επαρουσιάσθην άμα τη αφίξει μου κατόπιν διαταγής του...

" Έχω προσωπικήν αντίληψην των βασανιστηρίων και των φόνων, διότι την επομένην μεμονωμένης ή ομαδικής εκτελέσεως πολιτών ανευρίσκαμε τα πτώματα ακρωτηριασμένα με αποκομμένα τα ώτα, την ρίνα, και τριχοτομημένα δια μαχαίρας τα δάχτυλα των χεριών, εις τρόπον ώστε ο όνυξ να ομοιάζει με τοιούτον όρνιθος. Συγκεκριμένως, μετά από κάθε εκτέλεση διέδιδον οι εκτελεσταί εις την ταβέρναν ότι τον εκτελεσθέντα τον έκαναν όρνιθα...

"Είναι ο κύριος υπεύθυνος των εκτελέσεων αίτινες εγένοντο εις την περιφέρειαν Κατερίνης και Γουμενίτσης, καθώς και του βιασμού πολλών γυναικών και κοριτσιών της Κατερίνης καίτοι εις τον πολιτικόν του βίου είχε το επάγγελμα του πάστορος. Άλλο δεν έχω να προσθέσω και γράμματα γνωρίζω".

(Θεσσαλονίκη τη 9η Ιουνίου 1945)

 

Σας παραθέτω φωτογραφίες δύο εκ των τριών γιων του Παπάζογλου και δική του με τέσσερα πένθη στο πέτο. Επίσης φωτογραφίες από τους πρωταγωνιστές της θαυμάσιας ταινίας την οποία μπορείτε να την παρακολουθήσετε στον σύνδεσμο που ακολουθεί. https://youtu.be/z3lspjMGpfI

 

Ο   Βενιαμίν Λόχερ. Benjamin G. Locher:: Φωτογραφία από το αρχείο του Byron Tesapsidi

 

 

Ο ΜΕΤΑΞΑΣ

 

Ο ΜΕΤΑΞΑΣ και Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ

Κείμενο: Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

 

Μεθαύριο συμπληρώνονται 85 χρόνια από την επιβολή της φασιστικής δικτατορίας της 4^ης Αυγούστου, γνωστής ως δικτατορία του Μεταξά   .
Η επιβολή της Μεταξικής δικτατορίας δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία καθώς η οικονομική ελίτ της χώρας  και τα  Αγγλικά συμφέροντα που είχαν τον πρώτο λόγο στις ελληνικές υποθέσεις, προετοιμάζονταν χρόνια για μια τέτοια εξέλιξη. Στην ψυχολογική προετοιμασία του κόσμου δυστυχώς συνέβαλε και ο Βενιζελισμός.

Όλα τα κόμματα εκτός της αριστεράς (ΚΚΕ-Αγροτικό κόμμα) είχαν συμφωνήσει από τον Μάϊο του 36 να ανασταλούν οι εργασίες της Βουλής μέχρι το φθινόπωρο.

Ήδη ο Γεώργιος Παπανδρέου από το 1935 στην εφημερίδα ΕΘΝΟΣ ζητούσε μία σύντομη δικτατορία για να βάλει φρένο στις διεκδικήσεις του αναπτυσσόμενου εργατικού κινήματος αν και ο ίδιος ήταν ο μοναδικός από την Βενιζελική παράταξη που διαφώνησε με την τοποθέτηση Μεταξά.

.Ο Ελ. Βενιζέλος δήλωνε την ικανοποιησή του από το Παρίσι όταν έμαθε ότι ο Βασιλιάς διόρισε υπουργό Στρατιωτικών τον Μεταξά τον Μάρτιο του 36. Αφελώς πίστευε ότι ο Μεταξάς θα απέτρεπε μία στρατιωτική δικτατορία Έγραφε στις 9 Μαρτίου στον φίλο του Λουκά Ρούφο .»» Με την ενέργειάν του αυτήν ο βασιλεύς απέκτησε πάλιν ακέραιον το κύρος του, τόσον απαραίτητον διά την αποκατάστασιν της ψυχικής ενότητος του ελληνικού λαού και την οριστικήν επάνοδον της Χώρας εις κανονικόν πολιτικόν βίον… Από μέσα από την καρδιά μου αναφωνώ: Ζήτω ο Βασιλεύς!»».

Τι ήταν λοιπόν ο Μεταξάς ; Ήταν ο μεγάλος Έλληνας πατριώτης που είπε το ΟΧΙ στον Μουσολίνι ; Ήταν ο πρώτος εργάτης και ο πρώτος αγρότης που με εντολή του τον προσφωνούσαν οι αυλοκόλακες και υποχρεωτικά οι εφημερίδες; Ήταν ο άνθρωπος που καθιέρωσε το οκτάωρο και δημιούργησε το ΙΚΑ όπως εντέχνως έχει καθιερωθεί στη συλλογική μνήμη ;

Ας αρχίσουμε από το λεγόμενο ΟΧΙ. Η αναμενόμενη απάντηση της Ελλάδας δια στόματος Μεταξά στα αιτήματα του Μουσολίνι και συγκεκριμένα στον Ιταλό πρέσβη ήταν μια διαπίστωση και τίποτα περισσότερο     «Λοιπόν έχουμε πόλεμον.»

ΟΧΙ έγραψαν τις επόμενες μέρες  οι εφημερίδες και αυτό το ΟΧΙ το καρπώθηκε ο Μεταξάς μετά τις θριαμβευτικές νίκες του Ελληνικού στρατού . Έγινε η κολυμπήθρα του Σιλωάμ για τον ίδιο και το καθεστώς του και ξέπλυνε την τετράχρονη φασιστική διακυβέρνησή του .Αν δεν υπήρχε το έπος στα βουνά της Πίνδου και της Αλβανίας ο Μεταξάς θα είχε την τύχη των επίορκων συνταγματαρχών της επταετίας 1967-1974.

 
Το ΌΧΙ είχε αποφασιστεί ουσιαστικά από το 1934 όταν μετά την άνοδο του Χίτλερ όλοι οι αρχηγοί των τότε κομμάτων είχαν συμφωνήσει ότι σε περίπτωση πολέμου θα είναι με το μέρος της Αγγλίας . Αργότερα όταν το 1935 έγινε η παλινόρθωση της Βασιλείας με το νόθο δημοψήφισμα, αυτό επαναβεβαιώθηκε αφού ο Βασιλιάς Γεώργιος ο 2ος ήταν τοποτηρητής των Βρετανικών συμφερόντων στην Ελλάδα και βέβαια των Βρετανικών τραπεζών.

Ο Βρετανός υφυπουργός, Ρ. Βάνσιτταρτ, σημείωνε  σε υπόμνημά του το Μάϊο του 1937 ότι το καθεστώς Μεταξά ήταν «πολύ πιο συνεννοήσιμο από πολλά από τα προϋπάρχοντα καθεστώτα».

.Η δικτατορία βέβαια επιβλήθηκε  από τον Βασιλιά και τον στρατό, αρχηγός του οποίου ήταν ο Αλέξανδρος Παπάγος άνθρωπος της Βασιλικής οικογένειας από τα παιδικά του χρόνια, αφού και ο πατέρας του Λεωνίδας ήταν στρατιωτικός και Αυλάρχης του Βασιλιά Γεωργίου του 1ου.  Μαζί επέβαλαν την δικτατορία μετά βέβαια από ισχυρή πίεση των βιομηχάνων οι οποίοι ανησυχούσαν από την γιγάντωση του Εργατικού κινήματος. Δεν είναι τυχαία η ημερομηνία της κήρυξης της δικτατορίας . Στις 5 Αυγούστου είχε προκηρυχθεί Πανελλαδική πανεργατική απεργία. .
Ο Μεταξάς ήταν η βιτρίνα και έδρασε σε μία ευτυχή συγκυρία για την κυβερνησή του. Ήταν η εποχή της αξιοποίησης του Ραδιοφώνου που μετατράπηκε σε  ένα πανίσχυρο εργαλείο για την προπαγάνδα του .Μαζί και τα υποχρεωτικά ΕΠΙΚΑΙΡΑ στον ανθούντα τότε κινηματογράφο . (Ίδια ευτυχή συγκυρία κληρονόμησε και η Στρατιωτική Χούντα το 1967 με την νεοϊδρυθείσα το 1966 ΕΡΤ ( τότε ΕΙΡ )
Οι εφημερίδες υποχρεωτικά φιλικές με το καθεστώς , το ραδιόφωνο σε ρόλο καθημερινού κατηχητικού, η παπαδοκρατία ως συνήθως με την αντίδραση, οι πολιτικοί αντίπαλοι φυλακισμένοι ,εξορισμένοι , εκτοπισμένοι . Ιδανικό περιβάλλον για την δημιουργία ενός φασιστικού καθεστώτος .

 

Υποχρεωτική η στρατολόγηση στην φασιστική νεολαία ΕΟΝ από την παιδική ηλικία.(Με την υπ'αριθμό 92606/137 του ΥΠΘ).) Πρώτος αρχηγός ο χρηματοδότης του  τσιμεντοβιομήχανος Αλέξανδρος Κανελλόπουλος . Από το 1939 όταν απαγορεύτηκε ο Προσκοπισμός, αρχηγός της Φασιστικής νεολαίας διορίστηκε ο τότε διάδοχος Παύλος.   
Εν τω μεταξύ η οικονομία είχε αρχίσει από το 1934 να ανακάμπτει με γρήγορους ρυθμούς μετά την οικονομική κρίση 1929-1933. Η αγροτική οικονομία με τα προγράμματα της νεοσυσταθείσας Αγροτικής Τράπεζας(1929) γνώριζε τις καλύτερες μέρες της. Το συνάλλαγμα των ναυτικών και  των μεταναστών στην Αμερική είχε αρχίσει να αποδίδει.   
Σε αυτό το περιβάλλον ο Μεταξάς άρχισε να κτίζει ένα μύθο τον οποίο καλλιέργησαν και οι επιγονοί του μετά την ταραγμένη δεκαετία του Σαράντα .

Έκανε λένε το ΙΚΑ και εφάρμοσε το οκτάωρο . Μέγα ψεύδος . Το ΙΚΑ ήταν υποχρέωση της Ελλάδας μετά την κύρωση διεθνών συμβάσεων εργασίας το 1920 ( νόμος 2269) . Είχαν προηγηθεί η Ίδρυση του ΝΑΤ ( ναυτικοί) ΤΑΕ ( έμποροι) ΤΕΒΕ ( βιοτέχνες) η Εργατική Εστία και το 1934 με τον νόμο 6298, το ΙΚΑ .
Πρώτος διοικητής ο καθηγητής κοινωνιολογίας Παναγιώτης Κανελλόπουλος , μετέπειτα πολιτικός . Το ΙΚΑ άρχισε να εισπράττει εισφορές μόνο στις μεγάλες πόλεις το 1937 και όχι σε όλες . Π.χ. στην Λάρισα που δεν είχε τότε βιομηχανία το ΙΚΑ δημιουργήθηκε 1951 .
Καθολική επέκταση του ΙΚΑ ολοκληρώθηκε στην δεκαετία του ογδόντα . Παροχές το ΙΚΑ άρχισε να δίνει από το 1951 και μετά, με τον νόμο 1846|51.
Η καθολική εφαρμογή του οκταώρου αποφασίστηκε  επί  Βενιζέλου, με Προεδρικό Διάταγμα, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ υπ. αριθ. Α 212 19320704 και τέθηκε σε ισχύ στις 4 Ιουλίου του 1932.

Ολοκληρώθηκε η εφαρμογή του όπως είχε σχεδιαστεί,  από τον Βολιώτη Υπουργό Γεώργιο  Καρτάλη το 1935..

Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι για όλες αυτές τις εργατικές κατακτήσεις χρειάστηκαν αγώνες του εργατικού  κινήματος ποτισμένοι με το αίμα νεκρών πολλές φορές .Θυμίζουμε τα γεγονότα σε Θεσσαλονίκη , Βόλο , Καβάλα, Λαύριο , Σύρο.

Σχεδόν όλα τα έσοδα του ΙΚΑ πήγαν στα έργα της λεγόμενης και (αμφιλεγόμενης) Γραμμής Μεταξά, Ρούπελ κλπ .. Τρεις μέρες χρειάστηκαν οι Γερμανοί για να την καταλάβουν , παρά την ηρωική αντίδραση του Ελληνικού Στρατού .
Η προπαγάνδα της ακροδεξιάς έχει χαρακτηρίσει  τον Μεταξά στρατιωτική ιδιοφυία χωρίς ο ίδιος να έχει δώσει τέτοια δείγματα κατά την διάρκεια της στρατιωτικής του καριέρας μέχρι το 1916. Ο ίδιος  όμως αποφάσισε και κατασκεύασε ένα πολυδάπανο έργο που βασίζονταν σε λογικές του 19ου αιώνα , τότε δηλαδή που δεν υπήρχαν Τανκς και Αεροπλάνα. Πεταμένα λεφτά προς όφελος των κατασκευαστών.
Ο θρίαμβος του Ελληνικού στρατού γράφτηκε στην Ήπειρο και στην Αλβανία χωρίς τούνελ και τσιμεντοκατασκευές.

Και για την Μικρασιατική καταστροφή έχει τις ευθύνες του .Ενώ ήταν αντίθετος στα σχέδια του Βενιζέλου για προσάρτηση της Ιωνίας,  δεν πήρε καθαρή θέση όταν ήρθαν οι Βασιλικοί  στα πράγματα . Κράτησε αποστάσεις και δεν δέχτηκε την πρόταση να αναλάβει την Αρχιστρατηγία του μετώπου όταν του το ζήτησαν οι φίλοι του .Σιγουρατζής από πάντα. Για τον λόγο αυτό όταν θέλησε να κάνει τον τιμητή μετά την ταπεινωτική ήττα, ο Άγγελος Βλάχος έγραφε:

«Φύγε απ’ εδώ, άνθρωπε μικρέ, που περίμενες να κατασκευάσεις πρωθυπουργικόν φράκον από τα ράκη. Φύγε από εδώ, ανυπότακτε στρατιώτα των αναγκών μου, αυτόκλητε κηδεμόνα της ατυχίας μου, τέκνον άχρηστον, άνθρωπε μηδέν. Αυτό θα έλεγε εις τον Αντιστράτηγον κ. Μεταξάν, δακρύουσα η Ελλάς, αν έστρεφε ποτέ προς τον κ. Μεταξάν η Ελλάς τα βλέμματα». [ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ, εφημ. «Καθημερινή», 25 Αυγούστου 1922]

Τι άλλο ήταν ο Μεταξάς ;
Θαυμαστής των μεθόδων του Μουσολίνι και του Χιτλερικού αφηγήματος. Τρίτο Ράιχ εκεί, Τρίτος Ελληνικός πολιτισμός εδώ .
Κάψιμο βιβλίων και εφημερίδων στα πρότυπα του Χιτλερισμού.
Καιροσκόπος πολιτικός ,διψασμένος για εξουσία που παρότι Γερμανόφιλος, δέχτηκε να παίξει το παιχνίδι των  Βρετανών. «Θα κάνουμε ότι μας πουν οι Βρετανοί δήλωνε σε συνέντευξη τύπου το 1938. Ουδέτεροι θέλουν , ουδέτεροι θα είμαστε . Πόλεμο θέλουν , στον πόλεμο θα μπούμε « έλεγε.

Στις εκλογές του Ιανουαρίου του 36 , το κόμμα του είχε πάρει 3.94 % και επτά ( 7) βουλευτές . Τόση ήταν δημοφιλία του παρά την αμέριστη βοήθεια των βιομηχάνων . (Μποδοσάκης ,Κανελλόπουλος,  Χατζηκυριάκος ) (1)
Μία από τις μεγαλύτερες και πιο απάνθρωπες προδοσίες της Ελληνικής ιστορίας συντελέστηκε από το καθεστώς του . Παρά την έναρξη του πολέμου, κράτησε φυλακισμένους τους πολιτικούς του αντιπάλους ( κύρια Κομουνιστές ) και τους παρέδωσε στους Γερμανούς .
Δεν επέτρεψε στους περισσότερους απότακτους αξιωματικούς του 35 να πολεμήσουν στο μέτωπο.

Αυτός ήταν ο Μεταξάς με λίγα λόγια .Καιροσκόπος , κομπλεξικός,(2) και μαυρόψυχος. Ο Μεταξικός μηχανισμός συνεργάστηκε στην πλειοψηφία του με τους Γερμανούς και αργότερα εντάχθηκε στον κρατικό μηχανισμό της μεταπολεμικής δεξιάς . Έτσι χρειάστηκε να κτισθεί ο ΜΥΘΟΣ του ΜΕΤΑΞΑ για να ξεπλυθεί και ο δοσιλογισμός των φίλων του . Στα σχολικά βιβλία αναφέρονταν για δεκαετίες  σαν Κυβερνήτης και ΟΧΙ σαν δικτάτορας που καταπάτησε το σύνταγμα εφαρμόζοντας στυγνή δικτατορία.

Όσα ακολούθησαν στην κατοχή έχουν άμεση σχέση με το καθεστώς του . Οι Μεταξικοί Στρατηγοί (ΤΣΟΛΑΚΟΓΛΟΥκαι σια) και οι αυλοκολακές του συμμάχησαν ανοικτά από την πρώτη μέρα με τους Γερμανούς.

 Οι διωγμένοι στρατιωτικοί , Σαράφης, Ζέρβας, Περρίκος, Ψαρός, Αδελφοί Τσιγάντε, Μπακιρτζής, Μάντακας,Γρηγοριάδης και πολλοί άλλοι δημιούργησαν το Έπος της Εαμικής Αντίστασης και κάποιοι τον ΕΔΕΣ. την ΠΕΑΝ την ΕΚΚΑ.

Σημειώσεις:  
1) Οι βιομήχανοι ανταμείφτηκαν με το παραπάνω . Ο Μποδοσάκης με αποκλειστικότητα στα πυρομαχικά και οι Τσιμεντοβιομήχανοι με αθρόα αγορά τσιμέντου και Υπουργεία .( Χατζηκυριάκος ΑΓΕΤ Βόλου, ΟΛΥΜΠΟΣ τότε)

2)Στο ημερολόγιο που κρατούσε καθημερινά με μεγάλη σχολαστικότητα. έγραφε μετά την εκλογική αποτυχία του 1936  « Δεν με θέλει ο κόσμος,  ο αντιβενιζελισμός δεν με θέλει, με απέβαλεν εκ του μέσου του. Καλλίτερα». Σε άλλο σημείο συμπλήρωνε ,   « είμαι και κοντός!!!».

 Πηγές: Γιάννης Γκλαβίνας – Ελένη Θεοδωροπούλου

Το προσωπικό αρχείο του Ιωάννη Μεταξά στην Κεντρική Υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους, Πετράκη Μαρίνα  , Σαμπατακάκης Θεόδωρος ,Κουτρουβίδης Στάθης,  Παπακωνσταντίνου Κατερίνα , Χάγκεν Φλάϊσερ. Μάρκ  Μαζάουερ,  Χατζηιωσήφ Χρήστος,  Λιάκος Αντώνης , Λιναρδάτος Σπύρος Γρηγοριάδης Φοίβος,  Πετρόπουλος Γιώργος, ,Ψυρούκης Σπύρος, Δ. Σάρλης, Δαφνής Γρηγόρης, Καραγιάννης Γιώργος, Αγγέλης Βαγγέλης,  αφιερώματα εφημερίδων

 

 

ο φασιστικός χαιρετισμός είχε επιβληθεί με νόμο

Με τον Παπάγο

Από αριστερά ο Άγγλος στρατηγός GABRIEL PARRY, ο Μεταξάς, ο Βασιλιάς Γεώργιος, ο Άγγλος πτέραρχος  D .ALBIAC, ο Παπάγος. Πολεμικό συμβούλιο 

Δουλοπρεπής η στάση του απέναντι στην Βασιλεία

Βολος Παραλία ,τράπεζα Ελλάδος

Κάψιμο Βιβλίων.

Η Φασιστικοποίηση άρχιζε από την τρυφερή ηλικία

Πίσω του ο αρχηγός της ΕΟΝ Αλέξανδρος Κανελλόπουλος

Με τον υπουργό προπαγάνδας της Χιτλερικής Γερμανίας, Γιόζεφ  Γκαίμπελς ο οποίος δήλωνε αργότερα στις Γερμανικές εφημερίδες >>«Είμαι σε θέσιν, ως υπουργός της Προπαγάνδας να διακρίνω τον ειλικρινή από τον παρασκευασμένον ενθουσιασμόν. Δύναμαι, δε, να διαβεβαιώσω ότι παντού, μέχρι και του τελευταίου ελληνικού χωριού, ήτο απολύτως ειλικρινής η ενθουσιώδης υποδοχή που μου έγινε…»

Για τον ΚΕΜΑΛ

Εντολή στα σωματεία 

" Αυθόρμητη "" συγκέντρωση φοιτητών της ΑΣΟΕ

Φάρος του Θερμαϊκού: Το μακέλεμα των 14 κατοίκων της Ν. Ευκαρπίας από τ...

Φάρος του Θερμαϊκού: Το μακέλεμα των 14 κατοίκων της Ν. Ευκαρπίας από τ...: Η Νέα Ευκαρπία Θεσσαλονίκης από την αρχή της Ναζιστικής Κατοχής, πήρε ενεργά μέρος  στο κίνημα της Εθνικής Αντίστασης κατά των χιτλερικ...

ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ ΑΝΤΩΝΗΣ

 

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΤΣΙΑΝΤΑΣ 

 

Απελευθέρωση . Κατάθεση στεφάνου . Τον συνοδεύουν οι συναγωνίστριες Αλίκη Λομβέρδου και Άννα Κότα

 

 

Συμπληρωμένη αναδημοσίευση

Κείμενο: Απόστολος Κ. Αποστολάκης.                      

Όταν μιλάμε για Αντιστασιακούς μας έρχεται στο νου η εικόνα Αντάρτη με τα φυσεκλίκια , τα τουφέκια, τα πιστόλια .Είναι η εικόνα που πέρασε στην συλλογική μνήμη στους παλαιότερους αλλά και στους νεότερους που διαβάζουν την ιστορία της κατοχής και της αντίστασης στα χρόνια 41-44.

Η οργανωμένη αντίσταση όμως δεν άρχισε από τους Αντάρτες του βουνού ,αλλά στις πόλεις και στα εργοστάσια . Πρώτα ιδρύθηκε η Εργατική Αλληλεγγύη στις 28 Μα’ί’ου του 41 από το ΚΚΕ , το Εργατικό ΕΑΜ στις 16 Ιουλίου του 41 από τις αντιμεταξικές συνδικαλιστικές οργανώσεις και μετά το ΕΑΜ και ο ΕΔΕΣ το Σεπτέμβριο του 41. Αργότερα ιδρύθηκε και ο ΕΛΑΣ συγχωνεύοντας διάφορες ανταρτικές ομάδες που είχαν βγει στο βουνό πριν ακόμα αποφασιστεί ένοπλη οργανωμένη δράση .

Η αντιστασιακή δράση ήταν κατά τη γνώμη μου πιο επικίνδυνη για τους ανθρώπους των πόλεων παρά για τους αντάρτες του βουνού . >> Στο βουνό τον εχθρό τον βλέπαμε και συνήθως εμείς είχαμε την πρωτοβουλία της έναρξης μάχης . Έτσι είναι το αντάρτικο , χτυπάς, αιφνιδιάζεις και φεύγεις . Στην πόλη δεν είχαμε να αντιμετωπίσουμε μόνο τους Ιταλούς και τους Γερμανούς , είχαμε και τους κρυφούς χαφιέδες που μας κάρφωναν <<.
Λόγια που ειπώθηκαν σε αρκετές συζητήσεις  που κάναμε με τον Αντώνη Πατσιαντά ,τον Μήτσο Ρήγα , τον Βαγγέλη Πούλιο και άλλους πρώην Αντιστασιακούς Δημοτικούς Συμβούλους, την εποχή που θητεύσαμε μαζί στο Δημοτικό Συμβούλιο Βόλου .

 

Ήταν οι μέρες που είχε αναγνωριστεί από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ η Εθνική Αντίσταση και υπήρχε όπως ήταν φυσικό έντονο το ενδιαφέρον και πολλές οι συζητήσεις .
Ο Αντώνης Πατσιαντάς ήταν από πριν τον πόλεμο άνθρωπος της δράσης και της προσφοράς . Συνδικαλιστής στον χώρο των Κλωστοϋφαντουργών διετέλεσε Πρόεδρος του Σωματείου και μέλος της Γραμματείας του Εργατικού ΕΑΜ Βόλου. Ήταν επιφορτισμένος στην οργανωτική δουλειά στα πλαίσια του Εργατικού ΕΑΜ που δρούσε στις πόλεις και προσέφερε διάφορες υπηρεσίες . Στα συσσίτια , στην οργάνωση των σωματείων ,στην ενημέρωση του Λαού, σε ότι είχε ανάγκη το αντιστασιακό κίνημα . Μέχρι και απεργίες οργάνωσε μαζί με άλλους συνδικαλιστές στην διάρκεια της κατοχής .
Πρώτο μέλημα των σωματείων ήταν η τροφή . Το εργοστάσιο της Κλωστοϋφαντουργίας Παπαγεωργίου ο Πατσιαντάς και οι συντροφοί του κατόρθωσαν να το διατηρήσουν σε λειτουργία και να πληρώνονται σε είδος και όχι σε χρήμα το οποίο δεν είχε καμία αξία εκείνα τα μαύρα χρόνια .
Αρκετές φορές ο Αντώνης Πατσιαντάς έβαλε σε κίνδυνο την ζωή του . Κάποια μέρα τον συνέλαβαν τα προδοτικά ΕΑΣΑΔ να έχει επάνω του καταλόγους των εργατών που ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ . Πανέξυπνος όπως ήταν δικαιολογήθηκε ότι ήταν κατάλογοι εργατών του εργοστασίου Παπαγεωργίου που έπρεπε να ειδοποιηθούν για να ξανανοίξουν το εργοστάσιο που είχε κλείσει για κάποιο διάστημα όπως ο ίδιος είπε στην συνέντευξη που του πήρε η δημοσιογράφος –ερευνήτρια Νίτσα Κολιού.

Όπως περιγράφει στο ίδιο βιβλίο ένας άλλος δραστήριος Εαμίτης συνδικαλιστής  ο Δημ . Σπινάσης, ο Πατσιαντάς ήταν υπεύθυνος για την διακίνηση του παράνομου τύπου στα εργατικά σωματεία.

Μετά την απελευθέρωση ο Αντώνης Πατσιαντάς ανέλαβε Αντιπρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Βόλου που είχε την έδρα του στην καπναποθήκη ΣΠΙΡΕΡ .Παρά το άσχημο κλίμα της λευκής τρομοκρατίας που ακολούθησε μετά την συμφωνία της Βάρκιζας , ο Αντώνης Πατσιαντάς πρωταγωνίστησε μαζί με άλλους συνδικαλιστές καταφέρνοντας να δώσουν την πρωτιά με πολύ μεγάλο ποσοστό στην ΕΑΜΙΚΗ παράταξη στο Εργατικό Κέντρο Βόλου. Τον Ιούνιο του 46 απολύθηκε από εργοστάσιο Παπαγεωργίου.

Για τις υπηρεσίες του στην πατρίδα στην διάρκεια της κατοχής, η Πολιτεία τον (πλήρωσε) με εξορίες από το 1946-1951, στα νησιά Τρίκερι ,Ικαρία, Μακρόνησο .
Η κοινωνία όμως του Βόλου και της Μαγνησίας τον τίμησε με την εκλογή του στο αξίωμα του Βουλευτή της ΕΔΑ –ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ το 1956. Επίσης τον εξέλεξε αρκετές φορές στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Βόλου (επί Δημάρχων Θ.Κλαψόπουλου και Μιχ. Κουντούρη) στο οποίο διετέλεσε και Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου .

Οι ταλαιπωρίες του Αντώνη Πατσιαντά δεν τελείωσαν με την πρώτη πενταετή εξορία . .
Εξορίστηκε ξανά στον Αη Στράτη το 59-60 επί Πρωθυπουργίας Κων. Καραμανλή  και βέβαια στην περίοδο της Χούντας των Συνταγματαρχών τον Απρίλη του 1967 μέχρι τέλους του 1970.
Για αρκετά χρόνια εξέδιδε την εφημερίδα της αριστεράς <<ΜΑΓΝΗΣΙΑ >> την οποία έκλεισε η χούντα τον Απρίλιο του 1967.Φωτογραφικό υλικό από την κυκλοφορία της εφημερίδας μου εμπιστεύθηκε  ο γιός του Νίκος τον οποίο ευχαριστώ ιδιαίτερα

Ο Αντώνης Πατσιαντάς γεννήθηκε στον Βόλο το 1914 και πέθανε στις 23-12-2007.

Πηγές : Οικογενειακό αρχείο , Νίτσα Κολιού,Λάζ Αρσενίου ,Αναμνήσεις Αφροδίτης Κουτρουλή 5^ος 2021 (1)

 

1)       

Αφιέρωμα για την Αφροδίτη Κουτρουλή >>https://simea2016.blogspot.com/2021/03/blog-post_35.html#more

2)

3)       Εξορία Ικαρία 1948 ,δεύτερος από αριστερά

Δημαρχείο Βόλου 1992