ΑΓΙΟΣ ΒΛΑΣΙΟΣ

 

 

 

 

 

Κάψαν το Καραμπάσι , Κάψαν το Καραμπάσι .(α)

 

Αυτό φώναζαν  στα γειτονικά  χωριά βλέποντας τους καπνούς που σκέπασαν την περιοχή .

 

 Κείμενο : Απόστολος Κ. Αποστολάκης

 

Τον Μάρτιο του 1944 οι Γερμανοί άρχισαν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στο κεντρικό και νότιο Πήλιο με στόχο να διαλύσουν την ισχυρή παρουσία που είχε ο ΕΛΑΣ στην περιοχή αλλά και το πολιτικό του σκέλος το ΕΑΜ που είχε ισχυρή επιρροή σε όλα τα χωριά .   Πολλά αποτελέσματα δεν πέτυχε το λεγόμενο χτένισμα πέρα από μεμονωμένες περιπτώσεις που όμως δεν έκαμψαν το αντιστασιακό  φρόνημα των Πηλιορειτών .

Το χωριό που πλήρωσε με πολύ αίμα και καταστροφές ήταν ο Άγιος Βλάσιος η Καραμπάσι όπως ακόμα αποκαλούσαν τότε το χωριό .

 

Στην έναρξη του εκκαθαρίσεων ( χτενίσματος) στις 22 Μαρτίου οι γερμανοί σκότωσαν στο περασμά τους τον Γιάννη Παναγιώτου 35 ετών ,τον  Δημήτρη Κούτρα  17 ετών και τον θείο του Ευάγγελο Κούτρα 60 ετών .

 

Στο χωριό επέστρεψαν μετά το τέλος του χτενίσματος στο Πήλιο στις 6 Μαΐου εξαγριωμένοι που δεν μπόρεσαν φέρουν σε πέρας την αποστολή τους και χρησιμοποίησαν δόλια μέσα να εξαπατήσουν του Καραμπασιώτες.

Έστειλαν   γερμανό στρατιώτη δήθεν να ζητήσει τροφές για το κοτέτσι που διατηρούσαν οι γερμανοί στα Κάτω Λεχώνια. Ουσιαστικά ο γερμανός αλλά και δύο ακόμα υπαξιωματικοί έκαναν αναγνώριση στα σπίτια με σκοπό να δράσουν τις επόμενες μέρες . Σημείωναν και  ποια σπίτια ήταν διαθέσιμα για πλιάτσικο.  

 

Επέστρεψαν στις 13 Μαΐου περικυκλώνοντας το χωριό . Έκαψαν πολλά σπίτια ,ίσως τα περισσότερα , αλλά τα δημοσιεύματα της εποχής παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις και δεν μπορούμε με σιγουριά να γράψουμε ακριβή αριθμό   .Από τα πρώτα σπίτια που έκαψαν ήταν το σπίτι και οι αποθήκες της οικογένειας Βολιώτη .

Κάποιοι κάτοικοι δεν μπόρεσαν να απομακρυνθούν και έπεσαν θύματα της ναζιστικής φρίκης. Έντεκα συνολικά θύματα μέτρησε το χωριό εκείνη την ημέρα .

 

Ένας νέος μόλις 27 ετών ο Βλάσης  Βολιώτης, πυρπολήθηκε ζωντανός και μετά δέχτηκε την σφαίρα της χαριστικής βολής .

 

Τα υπόλοιπα δέκα θύματα ήταν Κώστας Σαμαράς , Κώστας Κωστόπουλος ,Αγγελική Πολυχρόνου ,Κώστας Φτυλιανός , Ιωάννης  Τζαβέλας , Μιχάλης Αν.Βολιώτης , Νικόλαος Τσιπαράς , Βαρβάρα Κοσμά . Κυρατσώ Πριάκου  και Κώστας Κουτσουβέλης . 

 

 

Συγκέντρωσαν μεγάλο αριθμό κατοίκων και τους φυλάκισαν  στο κολαστήριο της  κίτρινη αποθήκης στον Βόλο (1).

Κάποιους τους έστειλαν για καταναγκαστική εργασία στα κάτεργα της Γερμανίας, κάποιους άφησαν ελεύθερους και τρείς εκτέλεσαν στο ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ ΦΑΡΣΑΛΩΝ μαζί με άλλους 37 στις 31 Μαΐου 1944 (2)

Ήταν οι Κώστας Κοπτσιαλής ,Βαΐτσης Κλειτσογιάννης και Δημήτριος Λούκας

Αυτούς τους πέρασαν την θηλιά συνεργάτες των Γερμανών, τα γνωστά ΕΑΣΑΔ .

 

Στις 21 Μαΐου οι Γερμανοί συνέλαβαν σε ενέδρα στην θέση ΚΡΥΨΑΝΑ άλλους   οκτώ Καραμπασιώτες και τους εκτέλεσαν  στο Μαλάκι .

 

Από ένδειξη σεβασμού αξίζει να αναφέρουμε τα ονόματα .

 

Κ. Καραγιάννης, Δημ. Κ. Καραγιάννης, Αργύρης Μπαλωτής,Απόστολος Κωνστ. Ξυνογαλάς , Κων Αποστόλου ,Δημήτριος Τρι, Βολιώτης, Χρίστος Αντωνόπουλος, και Αναστάσιος Ράπτης .

 Στις 4 Ιουλίου  σκότωσαν τον Γιάννη Σταματόπουλο και την έγκυο Αγγελική Κωνστ. Μαστρογιάννη μητέρα του γνωστού μαέστρου Βλάση Μαστρογιάννη (3) και γιαγιά του επίσης γνωστού Βολιώτη πιανίστα Ντίνου Μαστρογιάννη καθηγητή πιάνου στο Δημοτικό ωδείο Βόλου σήμερα .

 

Πάνω από σαράντα ήταν τελικά τα θύματα που είχαν καταγωγή από τον Άγιο Βλάσιο .Το χωριό πλήρωσε ασύμμετρα την συμπορευσή  του με το ΕΑΜ .

Η ερευνήτρια δημοσιογράφος  Νίτσα Κολιού στην οποία οφείλουμε πολλά, μπόρεσε στην δεκαετία του εβδομήντα και του ογδόντα να συγκεντρώσει ορισμένα ονόματα Καραμπασιωτών που είχαν δράση στο ΕΑΜ ,στην ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ  και στον ΕΛΑΣ και στην ΕΠΟΝ . .

 

Τα προηγούμενα χρόνια λίγοι μιλούσαν , πολλοί ξέχασαν και οι περισσότεροι από ανάγκη υπέκυψαν στην προπαγάνδα των κρατούντων ότι για τα δεινά του χωριού έφταιγε ο αγώνας του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ . Η ίδια τακτική βέβαια τηρήθηκε σε όλη την Ελλάδα . Ξεχάστηκε από το κράτος της δεξιάς και των προσχωρησάντων σε αυτή δοσιλόγων ,η εποποιία της Εθνικής Αντίστασης γιατί κατά κύριο λόγο πραγματοποιήθηκε από το ΕΑΜ. 

Ακολούθησε και ο αιματηρός αδελφοκτόνος εμφύλιος και ήταν εύκολη υπόθεση να παραποιηθεί η ιστορία .

Το 2016  το τοπικό συμβούλιο του Αγίου Βλασίου και ο Τοπικός Πολιτιστικός Σύλλογος έκαναν  πρόταση προς τον Δήμο Βόλου να μεριμνήσει ώστε να αναγνωριστεί  το χωριό ως μαρτυρικό . Ακόμα δεν έχει βγεί απόφαση.   

 

 

Σημειώσεις .

Α) Την φράση για την τραγωδία του Αγίου Βλασίου την άκουσα σε αφήγηση της Κατίνας  Σαράφη προσωπικής φίλης της Σοφίας Τοπάλη και μέλος της ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ , στην περιοχή https://www.facebook.com/simea2016/posts/pfbid02oYUHNqcM6HSZHVqpHLnqyPLAvnZuwNoT3nkQVZ6k8pShYbwAQ77yjEb3UhyjhBvDl

 

1) Για την κίτρινη αποθήκη κάναμε πρόσφατα παρέμβαση προκειμένου να διασωθεί  https://www.facebook.com/simea2016/posts/pfbid02mMTdB8rTQ82AvgrUBqxU2kh9ApxVbMKfxQGMwj1XhGqJCZnmUWptJLmhNG6ywzVel

2) Ο ΣΙΜΕΑ κάθε χρόνο συμμετέχει στο μνημόσυνο του ΟΡΜΑΝ ΜΑΓΟΥΛΑ  ( Κάτω Δασόλοφος Φαρσάλων ) με πολυμελή αντιπροσωπεία . Το θεωρεί χρέος διότι από τους σαράντα εκτελεσμένους οι εικοσιεπτά ήταν από την περιοχή μας .Θα συμμετάσχει και φέτος

3) Τον Βλάση Μαστρογιάννη ο οποίος έφυγε από τη ζωή τον Αύγουστο του 2023, τον γνώριζα πολλά χρόνια όπως και οι περισσότεροι φιλόμουσοι Βολιώτες . Γνωρίζοντας το τραγικό τέλος της μητέρας του τον προσκάλεσα τιμής ένεκεν στην πρώτη εκδήλωση του ΣΙΜΕΑ το 2016 .

» Υπάρχει ακόμα τραύμα στην ψυχή μου κ.Αποστολάκη . Δεν μπορώ να έρθω , δεν θα ξεχάσω τη μέρα που μου την πήραν από την αγκαλιά μου .Ήμουν εξάχρονο παιδί . «

Πηγές .Νίτσα Κολιού , Αριστείδης Παπαδόπουλος , Άρης  Βολιώτης , αφιερώματα τοπικών εφημερίδων.

ΜΝΗΜΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ -ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ

 

 

 

 

 

 

 

Μαρτυρικοί τόποι: Μνήμη και Εκπαίδευση / Μαρτυρικά χωριά της Θεσσαλίας»

"Ναι Υπάρχει Ελπίδα"

η εξωστρέφεια και οι συνεργασίες, αποδίδουν καρπούς’ τόνισε κλείνοντας την ημερίδα η πρόεδρος του ΣΦΜΕΑΛ κα Κατερίνα Εμμανουήλ

 

 

 

 

Το Σάββατο 3 Μαΐου παρακολούθησα στην Λάρισα ημερίδα μετά από προσωπική πρόσκληση που δέχτηκα από τον δραστήριο σύλλογο ΦΙΛΟΙ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ . ( ΦΜΕΑΛ)

Το πρόγραμμα της ημερίδας περιλάμβανε ομιλίες εκπροσώπων εννέα μαρτυρικών χωριών της Θεσσαλίας(1) και εξαιρετική εισήγηση της γνωστής ιστορικού Βασιλικής Λάζου

με θέμα "Τα εγκλήματα των κατακτητών εναντίον αμάχων"

''Αυτή είναι η πραγματική αξιολόγηση... Εκπαιδευτικοί του δημόσιου σχολείου με μεράκι και όραμα σε συντονισμό της Ζωής Δεληζώνα, της Archontia Giannakaki και της Αποστολίας Καρρά σε συνεργασία με τον σύλλογο Φίλοι του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης Λάρισας διοργανώνουν σήμερα ημερίδα στη Λάρισα για τους μαρτυρικούς τόπους της Θεσσαλίας ''τόνισε κλείνοντας την ομιλία της. 

Μίλησαν η χαιρέτησαν εκπρόσωποι μουσείων Εθνικής Αντίστασης και ΕΣΔΟΓΕ  esdoge.gr

Κουραστικοί κατά τη γνώμη μου οι πολλοί χαιρετισμοί που προηγήθηκαν από παρευρισκόμενους που εκπροσωπούσαν διάφορους φορείς. Πιστεύω ότι κουράζουν το κοινό .

Η διοργάνωση της ημερίδας από τον ΣΦΜΕΑΛ ήταν άψογη και αξιομνημόνευτη η φιλοξενία .

Είχαν προβλέψει και την παραμικρή λεπτομέρεια .

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ημερίδας ήταν η συνεργασία των Φίλων Μουσείου_Εθνικής_Αντίστασης Λάρισας με το Διασχολικό_πρόγραμμα_Δημοκρατία_και_Εκπαίδευση του 5ου Γενικού Λυκείου Λάρισας και 5ου Γυμνασίου Λάρισας (2)

 

 

Οι ομιλίες για τα μαρτυρικά χωριά ήταν εξαιρετικές αν και αναμενόμενες για όσους γνωρίζουν την στοιχειώδη ιστορία για την περίοδο της κατοχής .

Επειδή όμως δυστυχώς κάποιοι έχουν φροντίσει την ιστορία για τα μαρτυρικά χωριά, και τα εγκλήματα του φασισμού και του δοσιλογισμού, να μη τα γνωρίζουν οι μαθητές αλλά και πολλοί εκπαιδευτικοί , η απόφαση της σχολικής κοινότητας των δύο σχολείων να συνεργαστεί με τον σύλλογο ΦΜΕΑΛ, αξίζει ιδιαίτερης αναφοράς και πολλούς επαίνους .

Η συναισθηματική φόρτιση που δημιούργησε το αποτέλεσμα της δουλειάς των εμπνευσμένων εκπαιδευτικών και των μαθητών θα μείνει χαραγμένη για χρόνια στην μνήμη μας

Οι μαθητές του 5oυ Γυμνασίου και 5ου Λυκείου Λάρισας με το θεατρικό δρώμενο που μας παρουσίασαν αναδεικνύοντας την φρίκη του πολέμου, τα εγκλήματα του φασισμού και την προσφορά της αντίστασης, απογείωσαν την εκδήλωση.

«Σκοπός αυτής της ημερίδας είναι ότι μπορούμε να δείξουμε ότι τα παιδιά μας κατανοούν έννοιες της γερμανικής κατοχής, στόχος επίσης είναι τα παιδιά να κατανοήσουν την ιστορία και να τη μάθουν με ένα τρόπο αλλιώς», τόνισε στην έναρξη της ημερίδας μεταξύ άλλων η κα Ζωή Δεληζώνα

, διευθύντρια 5ου Γυμνασίου Λάρισας και αντιπρόεδρος του Συλλόγου ΦΜΕΑΛ.

«Εμείς συμμετέχουμε σαν συνδιοργανωτές, στο πλαίσιο του προγράμματος «Δημοκρατία και εκπαίδευση». Αναρωτιόμαστε πως γίνεται ανθρώπινα πλάσματα να έχουν προβεί σε τέτοιες αποτρόπαιες πράξεις. Στη μελέτη που κάνουμε στο πρόγραμμά μας, το μήνυμα που περνάμε είναι ότι πόλεμοι έχουν αιτία την υπαγωγή σε μια φονική ταυτότητα. Οι μαθητές παίρνουν την αναγκαία και ικανή γνώση για το πως ένας άνθρωπος μπορεί να πάρει μια φονική ταυτότητα», τόνισε στην εκπομπή «Περίμετρο» της ΕΡΤ3 η Αρχοντία Γιαννακάκη, εκπαιδευτικός 5ου Λυκείου Λάρισας η οποία είχε και την επιστημονική επιμέλεια του προγράμματος.

«Ως σχολική κοινότητα θεωρούμε λοιπόν αναγκαίο να έρθει στο φως, να αναδειχθεί και να γίνει κτήμα όλων και κυρίως των μαθητών, της νέας γενιάς γενικότερα, η Ιστορία της Αντίστασης στη Θεσσαλία και τα ολοκαυτώματα των «μαρτυρικών χωριών

Η ιστορία τους είναι πηγή περηφάνιας για όλους μας. Η ιστορία τους αφορά τον καθένα μας προσωπικά, αποτελεί μέρος της ταυτότητάς μας, ατομικής και συλλογικής, είναι αναγκαίο κομμάτι της αυτογνωσίας μας. Ας μην ξεχνάμε ότι αυτοί που πήραν μέρος στην Αντίσταση ή υπέστησαν τα αντίποινα ήταν ο παππούς μας, ο γείτονάς μας, ο συμπολίτης μας, ο συγχωριανός μας. « απόσπασμα από την εισήγηση της Αποστολίας Καρρά εκπαιδευτικού του 5ου Λυκείου και Γ.Γραμαμτέα του ΣΦΜΕΑΛ.

Την ευρηματική και έξοχη διδασκαλία του θεατρικού δρώμενου, την έκανε η εκπαιδευτικός θεατρολόγος Αγλα'ί'α Νάκα , η οποία συμμετέχει στο Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση TENet-Gr

 

 

www.facebook.com/watch?v=9727533047340770

Κάπου τριανταέξι μαθητές μέτρησα στο θεατρικό δρώμενο το οποίο είμαι σίγουρος ότι τους άφησε ισχυρό ιστορικό αποτύπωμα ,αφού δεν ερμήνευσαν απλά ένα απολιτίκ θεατρικό σκετς χωρίς περιεχόμενο . Τους δόθηκε κίνητρο να αγαπήσουν το θέατρο μαθαίνοντας ιστορία.

Διάβασαν πολλά και άκουσαν ακόμα περισσότερα με την προτροπή των δασκάλων τους .Έμαθαν για τα εγκλήματα του φασισμού και τα προβλήματα που γεννάνε οι εθνικισμοί.

To πιο συγκινητικό στιγμιότυπο όταν διάβαζαν τα σημειώματα μελλοθανάτων εδώ > https://www.facebook.com/PhiloiTouMouseiouEthnikisAntistasisLarisas/videos/1197192588612156

Είχε και μουσική με όργανα και μαθητική χορωδία δεκατριών μαθητών το πρόγραμμα . Συνόδεψε υπέροχα στο πιάνο η μουσικός κα Εύα Μωησιάδου .

https://www.facebook.com/PhiloiTouMouseiouEthnikisAntistasisLarisas/videos/551151027708941

 

 

Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές της ημερίδας και ιδιαίτερα στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές . Επαναλαμβάνω και εγώ την φράση της προέδρου του ΣΦΜΕΑΛ Κατερίνας Εμμανουήλ , ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ όσο υπάρχουν εκπαιδευτικοί που θέλουν και μπορούν να εμπνεύσουν τους μαθητές τους. Εύχομαι τέτοιες εκπαιδευτικές δράσεις να πραγματοποιηθούν και σε άλλες πόλεις..

Ζητώ την κατανόηση αν ξέχασα να αναφέρω κάποιον – κάποια που είχε καθοριστική συμβολή στην ημερίδα. Σίγουρα βοήθησαν όλα τα μέλη του ΔΣ του ΣΦΜΕΑΛ από ότι είδα .

Απόστολος Κ. Αποστολάκης Γ,Γ ΣΙΜΕΑ

Σημειώσεις: 1)Από την Μαγνησία πήραν μέρος εκπρόσωποι των μαρτυρικών χωριών . ΔΡΆΚΕΙΑ .Αθανασία Λύτρα και Αποστολία Χατζάκου , ΚΕΡΑΣΙΑ Χαράλαμπος Αλεξάνδρου και ΡΙΖΟΜΥΛΟΣ Λάμπρος Μπόκας

2) Τα δύο σχολεία γειτονεύουν με το μουσείο Εθνικής Αντίστασης το οποίο στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν μπαρουταποθήκη και στα χρόνια της κατοχής φυλακές αγωνιστών του ΕΑΜ

Σχετικό video εδώ για την ημερίδα >https://www.youtube.com/watch?v=xEt2dAu9LME

 

 

 

 

9η Μα'ί'ου 2025

 

 

 

 

 

Πραγματοποιήθηκε χθες η εκδήλωση που διοργάνωσε ο ΣΙΜΕΑ για να τιμήσει την 9η Μαΐου, την ημέρα της αντιφασιστικής νίκης , την ημέρα που σφράγισε το τέλος της ναζιστικής φρίκης που άφησε πίσω της δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς , αμέτρητους ανάπηρους , και ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές .

Ο καθηγητής ιστορίας Λάμπρος Φλιτούρης με εξαιρετικό τρόπο μας ανέλυσε τον διαφορετικό τρόπο που τιμάται αυτή η μέρα , τόσο από την πλευρά των νικητών , όσο και από την πλευρά των ηττημένων, δηλαδή της Γερμανίας και των τότε συμμάχων της .

Ο καθηγητής ιστορίας μας παρουσίασε και το νόημα που κάθε κράτος ήθελε να περάσει στους πολίτες του . Μας υπενθύμισε ότι ο τρόπος των επετειακών εκδηλώσεων πάντα επηρεάζονταν από τις μεταπολεμικές γεωπολιτικές εξελίξεις ,αλλά και από τις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που επήλθαν ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση των καθεστώτων των χωρών του υπαρκτού σοσιαλισμού .

Ακολούθησε πλούσιος διάλογος με τα μέλη και τους φίλους του ΣΙΜΕΑ και εκφράστηκε προβληματισμός για την αναγκαιότητα των επετείων και την χρησιμοτητά τους .

Ημέρα νίκης επί του ναζισμού ; ημέρα μνήμης για τα θύματα του πολέμου ; ή ημέρα λήθης για τα εγκλήματα που έγιναν, πρέπει να είναι η 9η Μαΐου ;

Η τακτική της λήθης δεν έφερε το πολυπόθητο αποτέλεσμα.

και το φίδι του φασισμού εκκολάπτει πάλι τα αυγά του .

Σε κάθε περίπτωση πιστεύουμε ότι κάτι δεν γίνεται σωστά τις τελευταίες δεκαετίες στις κοινωνίες της Ευρώπης, αφού με ανησυχία διαπιστώνουμε την επάνοδο της ακροδεξιάς που ξεχνάει πανανθρώπινες αξίες και προτάσσει τα ψευτοδιλήμματα του εθνικισμού .

Ο ΣΙΜΕΑ θα συνεχίσει να υπενθυμίζει τα δεινά του πολέμου, θα συνεχίσει να τιμά τους νεκρούς που έδωσαν την ζωή τους για μία κοινωνία ειρηνική και χωρίς διακρίσεις .

Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε με την ΕΚΠΟΛ Μαγνησίας και τελούσε υπό την αιγίδα του τμήματος ΙΣΤΟΡΙΑΣ ,ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ,ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ( ΙΑΚΑ ) του Παν.Θεσσαλίας